I NSW 10/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił wnioski partii politycznej o wyłączenie sędziów i test niezawisłości, uznając je za niedopuszczalne z powodu złożenia przed wyznaczeniem składu orzekającego.
Partia polityczna P. złożyła skargę na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej dotyczącą sprawozdania finansowego. W ramach tej skargi, jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego, partia złożyła wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy uznał oba wnioski za niedopuszczalne i je odrzucił, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o Sądzie Najwyższym.
W niniejszej sprawie partia polityczna P. wniosła skargę na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej dotyczącą jej sprawozdania finansowego za rok 2022. Przed wyznaczeniem składu orzekającego, skarżący złożył dwa wnioski: o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpoznając te wnioski, uznał je za niedopuszczalne i w konsekwencji odrzucił. W odniesieniu do wniosku o wyłączenie sędziów, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów z 2019 roku (I NOZP 1/19) oraz art. 53¹ § 1 pkt 3 k.p.c., zgodnie z którymi wniosek o wyłączenie sędziego, złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego, jest niedopuszczalny. Sędzia, którego dotyczy taki wniosek, może zasiadać w składzie sądu rozpoznającym ten wniosek. Podobnie, wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziów wymogów niezawisłości i bezstronności został uznany za niedopuszczalny. Sąd Najwyższy wskazał, że art. 42a § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych ma zastosowanie do sędziów sądów powszechnych, a w przypadku sędziów Sądu Najwyższego obowiązuje odrębna regulacja zawarta w ustawie o Sądzie Najwyższym. Zgodnie z tą ustawą, wniosek o test niezawisłości i bezstronności może być złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę, a termin na jego złożenie biegnie od dnia zawiadomienia o składzie orzekającym. Wniesienie wniosku przed wyznaczeniem składu orzekającego i przed zawiadomieniem o jego składzie czyni go niedopuszczalnym, co skutkuje jego odrzuceniem bez wezwania do usunięcia braków formalnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek jest niedopuszczalny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo oraz przepisy k.p.c. stwierdził, że wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie wobec sędziego już wyznaczonego do rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie wniosków
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| partia polityczna P. | instytucja | skarżący |
| Państwowa Komisja Wyborcza | organ_państwowy | organ |
Przepisy (5)
Główne
u.s.n. art. 29 § § 6
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności może być złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu rozpoznającego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 53¹ § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny.
u.s.p. art. 42a § § 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis ma zastosowanie do sędziów sądów powszechnych, nie do sędziów Sądu Najwyższego.
u.s.n. art. 29 § § 8
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Termin do złożenia wniosku o test niezawisłości biegnie od dnia zawiadomienia o składzie rozpoznającym sprawę.
u.s.n. art. 29 § § 10
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wniosek niespełniający wymagań lub złożony po terminie podlega odrzuceniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego jest niedopuszczalny. Przepisy o teście niezawisłości z u.s.p. nie mają zastosowania do sędziów SN. Wniosek o test niezawisłości złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego i zawiadomieniem o nim jest niedopuszczalny.
Godne uwagi sformułowania
wnioski skarżącego z uwagi na ich niedopuszczalność podlegały odrzuceniu wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny sędzia objęty takim wnioskiem o wyłączenie może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego ten wniosek
Skład orzekający
Marek Dobrowolski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasad dotyczących dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego i test niezawisłości w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w kontekście postępowań wszczynanych przed wyznaczeniem składu orzekającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym i wniosków składanych na bardzo wczesnym etapie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem wyborczym i postępowaniami przed Sądem Najwyższym.
“Sąd Najwyższy: Kiedy można żądać wyłączenia sędziego? Kluczowe zasady proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSW 10/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie ze skargi partii politycznej P. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr […] z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie sprawozdania partii politycznej P. o źródłach pozyskania środków finansowych w 2022 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 czerwca 2024 r., w przedmiocie wniosków skarżącego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o test niezawisłości i bezstronności, odrzuca wnioski. UZASADNIENIE W skardze datowanej na 29 marca 2024 r. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr […] z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie sprawozdania partii politycznej P. o źródłach pozyskania środków finansowych w 2022 r., skarżący przed wyznaczeniem składu orzekającego sformułował „ewentualne” wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o test niezawisłości i bezstronności, przy czym w zakresie wniosku o test niezawisłości i bezstronności domagał się jego rozpoznania w trybie art. 42 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wnioski skarżącego z uwagi na ich niedopuszczalność podlegały odrzuceniu. Jak wskazano na wstępie, wniosek o wyłączenie sędziów złożony został w treści pisma wszczynającego sprawę przed Sądem Najwyższym, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu. Tymczasem w uchwale składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny – tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, przy czym sędzia objęty takim wnioskiem o wyłączenie może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego ten wniosek. Stanowi o tym również obecnie art. 53 1 § 1 pkt 3 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 września 2023 r., I NSW 21/23). Również wniosek ewentualny o zbadanie spełnienia przez sędziów Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności należało uznać za niedopuszczalny. Po pierwsze, art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.) znajduje zastosowanie w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych. W stosunku do sędziów Sądu Najwyższego odrębną regulację w zakresie wniosku o test niezawisłości i bezstronności zawiera ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 622). Po drugie, wniosek o test niezawisłości i bezstronności wniesiony został przed wyznaczeniem składu orzekającego oraz przed zawiadomieniem uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Stosownie do treści art. 29 § 6 u.s.n. wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, może być złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu rozpoznającego, zaś tygodniowy termin do złożenia wniosku biegnie zgodnie z art. 29 § 8 u.s.n. od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Jak stanowi art. 29 § 10 u.s.n. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 9, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny. Mając na uwadze powyższe, wobec niedopuszczalności złożonych wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o test niezawisłości i bezstronności, Sąd Najwyższy na podstawie wskazanych wyżej przepisów orzekł jak w sentencji. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI