I NSPO 12/19

Sąd Najwyższy2020-01-07
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższysąd apelacyjnyprzewlekłość postępowaniabezstronnośćprocedura cywilnaniedopuszczalność wniosku

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od orzekania w sprawie skargi na przewlekłość postępowania, uznając go za niedopuszczalny i abstrakcyjny.

B. P. złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym i wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w (…), argumentując to faktem, że Prezes tego sądu jest stroną w innej sprawie, w której skarżąca występuje jako powód. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek jako niedopuszczalny, wskazując, że nie przewidziano instytucji „wyłączenia sądu”, a wniosek o wyłączenie sędziego może dotyczyć jedynie członka składu orzekającego w danej sprawie i musi być poparty konkretnymi okolicznościami.

Wniosek B. P. o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) od orzekania w sprawie skargi na przewlekłość postępowania został odrzucony przez Sąd Najwyższy. Skarżąca, powołując się na fakt, że Prezes Sądu Apelacyjnego jest stroną w innej sprawie, w której ona występuje jako powód, zażądała wyłączenia 171 sędziów. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niedopuszczalny i abstrakcyjny, ponieważ został złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego i nie zawierał konkretnych okoliczności wskazujących na brak bezstronności poszczególnych sędziów. Podkreślono, że polskie prawo przewiduje wyłączenie sędziego, a nie „wyłączenie sądu”, a wniosek taki może dotyczyć jedynie członka składu orzekającego w danej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie prawo nie przewiduje instytucji „wyłączenia sądu”, a jedynie wyłączenie sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Kodeks postępowania cywilnego przewiduje możliwość wyłączenia sędziego, a nie całego sądu. Wniosek o wyłączenie sędziego może dotyczyć jedynie członka składu orzekającego w danej sprawie i musi być poparty konkretnymi okolicznościami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w (…) / Sędziowie Sądu Apelacyjnego w (…) (przez odrzucenie wniosku)

Strony

NazwaTypRola
B. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Sąd Apelacyjny w (…) (Prezes)instytucjastrona pozwana (w innej sprawie)

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 48-53

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 52 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oświadczenia sędziego w przypadku wniosku o wyłączenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak instytucji „wyłączenia sądu” w polskim prawie. Wniosek o wyłączenie sędziego może dotyczyć jedynie członka składu orzekającego. Wniosek złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego i bez konkretnych okoliczności jest niedopuszczalny.

Godne uwagi sformułowania

wniosek miał charakter abstrakcyjny nie wprowadził natomiast instytucji „wyłączenia sądu”, czego w istocie domaga się skarżąca wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu

Skład orzekający

Janusz Niczyporuk

przewodniczący

Leszek Bosek

sprawozdawca

Marek Siwek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że w polskim prawie nie istnieje instytucja „wyłączenia sądu”, a wnioski o wyłączenie sędziego muszą spełniać określone wymogi formalne i merytoryczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności ze względu na brak nietypowych faktów.

Czy można wyłączyć cały sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice wniosku o wyłączenie sędziego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSPO 12/19
POSTANOWIENIE
Dnia 7 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący)
‎
SSN Leszek Bosek (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Siwek
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 stycznia 2020 r.
wniosku B. P.
o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) od orzekania w sprawie o sygn. akt V S (…),
odrzuca wniosek.
UZASADNIENIE
W dniu 7 stycznia 2019 r. B. P. złożyła do Sądu Apelacyjnego w
(…)
skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w W. w sprawie o unieważnienie małżeństwa o sygn. II C
(…)
. W uzasadnieniu skargi wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w
(…)
. Sprawa została zarejestrowana w Sądzie Apelacyjnym w
(…)
pod sygn. V S
(…)
. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Apelacyjnego z 7 maja 2019 r. o uzupełnienie braków formalnych wniosku o
wyłączenie, B. P. pismem z 3 czerwca 2019 r. przedłożyła listę wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego oraz sędziów delegowanych do orzekania w Sądzie Apelacyjnym, wskazując, że przyczyną uzasadniającą ich wyłączenie jest okoliczność, iż Prezes Sądu Apelacyjnego w
(…)
jest stroną pozwaną przez skarżącą w sprawie o sygn. I C
(…)
toczącą się przed Sądem Rejonowym w W.
Pismem z 5 listopada 2019 r. Sąd Apelacyjny w
(…)
przekazał akta sprawy ze skargi B. P. wraz z wnioskiem o wyłączenie sędziów i pismem uzupełniającym do Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu.
Skarżąca wniosła o wyłączenie od rozpoznania jej sprawy wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w
(…)
i sędziów delegowanych do orzekania w Sądzie Apelacyjnym, przedkładając listę 171 osób wymienionych z imienia i
nazwiska. Wniosek miał charakter abstrakcyjny, albowiem został złożony jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego do rozpoznania jej skargi, a także nie został poparty wskazaniem konkretnych okoliczności wskazujących na brak bezstronności poszczególnych sędziów (skarżąca ograniczyła się do wskazania jednej, ogólnej przyczyny odnoszącej się bezpośrednio tylko w stosunku do osoby Prezesa Sądu Apelacyjnego w
(…)
).
Kodeks postępowania cywilnego przewidział w art. 48-53 możliwość wyłączenia sędziego z mocy ustawy lub na wniosek, nie wprowadził natomiast instytucji „wyłączenia sądu”, czego w istocie domaga się skarżąca. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, wniosek o wyłączenie sędziego może dotyczyć jedynie członka składu orzekającego w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez składania przez sędziego oświadczenia, o jakim mowa w art. 52 § 2 k.p.c. (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19 oraz cytowane tam orzeczenia).
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI