I NSP 68/23

Sąd Najwyższy2023-05-10
SNinneinneŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaskargaSąd Najwyższykoszty sądowepostępowanie incydentalnedopuszczalność skargi

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ dotyczyła postępowania incydentalnego o zwolnienie od kosztów sądowych, które nie jest objęte ustawą o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Skarżący M. J. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. V S 471/22), domagając się stwierdzenia naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz zasądzenia kwoty pieniężnej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie obejmuje postępowań incydentalnych, takich jak wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie to ma charakter wtórny i nie służy merytorycznemu orzekaniu o prawach i obowiązkach.

Skarżący M. J. wniósł skargę do Sądu Najwyższego na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. V S 471/22) oraz zasądzenia odszkodowania. Skarga dotyczyła postępowania wywołanego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, stwierdził, że katalog postępowań, w których można wnieść skargę na przewlekłość, jest zamknięty i nie obejmuje postępowań incydentalnych, takich jak wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponieważ postępowanie o zwolnienie od kosztów nie jest postępowaniem samodzielnym, a jedynie ma charakter wpadkowy, skarga na przewlekłość w tym zakresie jest niedopuszczalna. W związku z tym Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, co uczyniło bezprzedmiotowym rozpoznawanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie może być wniesiona w postępowaniu wywołanym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ takie postępowanie ma charakter incydentalny i nie jest objęte zakresem ustawy.

Uzasadnienie

Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zawiera zamknięty katalog postępowań, w których można wnieść skargę. Postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest postępowaniem samodzielnym, a jedynie incydentalnym, służącym zwolnieniu od kosztów w postępowaniu głównym. Dlatego skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

u.s.p.p. art. 5 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania wnosi się w toku postępowania w sprawie.

u.s.p.p. art. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Zawiera zamknięty katalog postępowań, w których przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.p.p. art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter incydentalny i nie jest objęte zakresem ustawy o skardze na przewlekłość postępowania.

Godne uwagi sformułowania

skarga jest niedopuszczalna i z tego względu podlega odrzuceniu Postępowanie to nie jest bowiem postępowaniem samodzielnym. Ma ono charakter incydentalny, wpadkowy

Skład orzekający

Paweł Księżak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania w kontekście postępowań incydentalnych, w szczególności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności skargi na przewlekłość w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi na przewlekłość, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Czy skarga na przewlekłość postępowania jest zawsze dopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSP 68/23
POSTANOWIENIE
Dnia 10 maja 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak
w sprawie ze skargi M. J.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn.
‎
V S 471/22,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 10 maja 2023 r.,
odrzuca skargę
UZASADNIENIE
M. J. (dalej także: „skarżący”) wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod sygn. akt V S 471/22 oraz o zasądzenie na jego rzecz kwoty nie niższej niż 6000 zł i kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu skargowym. Jednocześnie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i  postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: „u.s.p.p.”) skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie.
Jednocześnie art. 3 u.s.p.p. zawiera zamknięty katalog postępowań, w
których określonym podmiotom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na
przewlekłość (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 listopada 2018 r., I
NSP 39/18; 6 grudnia 2011 r., KSP 11/11; 29 października 2009 r., KSP 18/09). Powyższe nakazuje przyjąć, że w postępowaniach innych niż wymienione w katalogu określonym w art. 3 u.s.p.p. skarga nie przysługuje. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w katalogu tym nie zostało uwzględnione postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie to nie jest bowiem postępowaniem samodzielnym. Ma ono charakter incydentalny, wpadkowy – jego
istotą jest wyłącznie zwolnienie strony od kosztów sądowych w odniesieniu do   postępowania głównego, nie zaś merytoryczne orzeczenie o prawach i obowiązkach. Te mogą być wyłącznie dochodzone w postępowaniu głównym.
Z treści skargi wniesionej przez M. J. wynika, że dotyczy ona postępowania wywołanego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, który to toczy się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod sygn. akt V S 471/22. Skoro,
jak już była o tym mowa powyżej, w postępowaniu tego rodzaju ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia skargi na przewlekłość, skarga ta jest niedopuszczalna i z tego względu podlega odrzuceniu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
6
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. oraz art. 3 u.s.p.p. i art. 5 ust. 1 u.s.p.p., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Z uwagi na odrzucenie skargi bezprzedmiotowym stało się rozpoznawanie zgłoszonego w niej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
J.M.
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI