I NSP 65/19

Sąd Najwyższy2019-07-16
SNinneinneWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaSąd NajwyższySąd ApelacyjnySąd OkręgowySąd Rejonowywłaściwość sąduprawo do sądu

Sąd Najwyższy przekazał skargę na przewlekłość postępowania przed sądami niższych instancji do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, uznając się za niewłaściwy, a skargę dotyczącą Sądu Apelacyjnego pozostawił bez rozpoznania.

Skarżący T.L. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądami Apelacyjnym, Okręgowym i Rejonowym, a także o zasądzenie odszkodowania. Sąd Najwyższy, analizując właściwość, postanowił pozostawić skargę dotyczącą Sądu Apelacyjnego bez rozpoznania, uznając się za niewłaściwy do rozpoznania skargi w części dotyczącej sądów niższych instancji i przekazując ją do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Skarżącego zwolniono z kosztów postępowania.

Skarżący T.L. złożył skargę na przewlekłość postępowania, zarzucając bezczynność Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie (w sprawie II S [...]), Sądowi Okręgowemu w G. (sygn. akt V Ka [...]) oraz Sądowi Rejonowemu w T. (sygn. akt II W [...]). Wniósł również o nakazanie sądom podjęcia odpowiednich czynności, w tym rozpoznania skargi o wznowienie postępowania, apelacji i zażalenia na zatrzymanie, a także o zasądzenie 10 000 zł od Skarbu Państwa. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, odwołał się do przepisów ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Stwierdził, że jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym, natomiast w przypadku sądów rejonowego i okręgowego właściwy jest sąd apelacyjny. Ponadto, podkreślił, że ustawa nie obejmuje wszystkich rodzajów postępowań, a skarga na przewlekłość nie dotyczy postępowań incydentalnych. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić skargę dotyczącą Sądu Apelacyjnego bez rozpoznania, uznać się za niewłaściwy do rozpoznania skargi w części odnoszącej się do Sądu Okręgowego i Rejonowego, i przekazać sprawę w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu w [...]. Na mocy przepisów k.p.k. i ustawy o skardze, skarżący został zwolniony z obowiązku ponoszenia wydatków postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeśli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym, właściwy jest sąd apelacyjny. W przypadku skargi na przewlekłość postępowania przygotowawczego, właściwy jest sąd przełożony nad sądem rzeczowo właściwym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 4 ust. 2 ustawy o skardze, który określa jego właściwość w sprawach przewlekłości postępowania przed sądami apelacyjnym i najwyższym. Wskazał również na art. 4 ust. 1a, który przekazuje rozpoznanie skargi na przewlekłość postępowania przed sądami rejonowym i okręgowym do właściwości sądu apelacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Postanowienie

Strony

NazwaTypRola
T. L.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

ustawa o skardze art. 4 § 1a

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Sąd apelacyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym.

ustawa o skardze art. 4 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym.

Pomocnicze

ustawa o skardze art. 4 § 5

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przygotowawczego jest sąd przełożony nad sądem, który byłby właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy.

ustawa o skardze art. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Określa zamknięty katalog postępowań, w których stronom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość.

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w zakresie skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwolnienia skarżącego z obowiązku poniesienia wydatków.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania w sprawach nieuregulowanych w ustawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądami rejonowym i okręgowym. Ustawa o skardze nie obejmuje wszystkich rodzajów postępowań, w tym postępowań incydentalnych. Skarga na przewlekłość musi być wniesiona w toku postępowania.

Godne uwagi sformułowania

instytucja skargi na przewlekłość nie obejmuje wszystkich rodzajów postępowań przepisy o skardze na przewlekłość nie przewidują odrębnej skargi na przewlekłość postępowania incydentalnego skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu [...] nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący

Grzegorz Żmij

członek

Oktawian Nawrot

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie właściwości Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych w sprawach skarg na przewlekłość postępowania, a także zakres zastosowania ustawy o skardze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarga obejmuje postępowania przed różnymi instancjami sądów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do sądu - przewlekłości postępowania. Wyjaśnia skomplikowane kwestie właściwości sądów i zakresu stosowania przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy Sąd Najwyższy odsyła Cię do Sądu Apelacyjnego? Wyjaśniamy zasady rozpoznawania skarg na przewlekłość postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I NSP 65/19
POSTANOWIENIE
Dnia 16 lipca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący)
‎
SSN Grzegorz Żmij
‎
SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi T. L.
‎
na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w
[…]
w sprawie o sygn. II S […],
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 lipca 2019 r.,
postanawia:
1. skargę T. L. w zakresie przewlekłości postępowania Sądu Apelacyjnego w […] w sprawie II S […] pozostawić bez rozpoznania;
2. uznać się za niewłaściwy do rozpoznania skargi w części odnoszącej się do postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w G. (sygn. akt V Ka […]) i Sądem Rejonowym w T. (sygn. akt II W […]) i przekazać sprawę w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu w […] jako właściwemu do jej rozpoznania;
3. zwolnić skarżącego od wydatków niniejszego postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
W dniu 5 czerwca 2019 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo T. L. (dalej: „skarżący”) zatytułowane „skarga na działania sądu” obejmujące m.in. skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez prokuraturę i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, datowane na dzień 28 stycznia 2019 r.
Skarżący wniósł o:
1.
„stwierdzenie:
a)
bezczynności: Sądu Apelacyjnego w […] w sprawie skargi o  wznowienie postępowania na podstawie Art. 540. § 1. 2) a) i b)
b)
bezczynności: Sądu Okręgowego w G. Sygn. Akt V Ka […]
c)
bezczynności: Sądu Rejonowego w T. Sygn. Akt II W […]
2.
zlecenie Sądowi prowadzącemu postępowanie odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie:
a)
rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania na podstawie Art.  540. § 1. 2) a) i b)
b)
odczytanie i rozpoznanie apelacji obwinionego od wyroku Sądy Rejonowego w T. II Wydział Karny z dnia 27 sierpnia 2018 roku Sygn. Akt II  W […] zawartej w piśmie T. L. z dnia 09.11.2018 r.
c)
doręczenie obwinionemu odpisu wyroku Sądu I Instancji wraz z uzasadnieniem na adres R. Ul. Ś. […], […] S.
3.
odczytanie i rozpoznanie zażalenia na niesłuszne zatrzymanie
4.
zasądzenia od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego kwoty pieniężnej w wysokości 10 000 zł” (k.5, pisownia oryginalna).
W uzasadnieniu skargi T. L. podniósł, że Sąd Apelacyjny w  […] postanowieniem z dnia 17 grudnia 2018 r. postanowił skargę o  stwierdzenie przewlekłości postępowania pozostawić bez rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Art. 4 ust. 2 ustawy o skardze stanowi, że Sąd Najwyższy właściwy jest do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeśli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny (art. 4 ust. 1a ustawy o skardze). Jeżeli zaś skarga dotyczy przewlekłości postępowania przygotowawczego, właściwy do
jej rozpoznania jest sąd przełożony nad sądem, który byłby właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy (art. 4 ust. 5 ustawy o skardze).
Sąd Najwyższy zważył ponadto, że instytucja skargi na przewlekłość
nie obejmuje wszystkich rodzajów postępowań. Przeciwnie,
art. 3 ustawy o skardze zawiera zamknięty katalog postępowań, w których stronom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość. W katalogu tym nie zostało uwzględnione postępowanie w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a ograniczając skargę do postępowania przed Sądem Apelacyjnym w […], uznać należy, że wniesiona do Sądu Najwyższego skarga dotyczy takiego właśnie postępowania
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2017 r., WSP 2/16; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2017 r., WSP 1/17; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2018 r., KSP 21/17; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2018 r.,
I NSP 19/18; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2018 r., I NSP 39/18
)
. Ponadto w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że przepisy o skardze na przewlekłość nie przewidują odrębnej skargi na przewlekłość postępowania incydentalnego (tak Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 6 lutego 2018 r., WSP 2/17 oraz z dnia 29 listopada 2018 r., I NSP 39/18). Pogląd ten koresponduje ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. np. decyzja z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie Schreiber i Boetsch przeciwko Francji, skarga nr 58751/00).
Sąd Najwyższy zwraca również uwagę, że skargę o stwierdzenie, iż  w  postępowaniu, którego środek ten dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że postanowienie o pozostawieniu skargi bez rozpoznania Sąd Apelacyjny w
[…]
wydał 17 grudnia 2018 r., zaś pismo skarżącego datowane jest na dzień
na dzień 28 stycznia 2019 r.
Biorąc powyższe pod uwagę
, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Sąd Najwyższy w zakresie skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie II S […] orzekł jak w postanowieniu.
Stosownie do treści art. 4 ust. 1a Sąd Najwyższy
uznał się za niewłaściwy
do rozpoznania skargi w części odnoszącej się do postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w G. (V Ka
[…]
) i Sądem Rejonowym w  T. (II  W
[…]
) i zgodnie z właściwością zdecydował o przekazaniu sprawy w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu w
[…]
.
W oparciu o art. 624 § 1 k.p.k. w zw.
z art. 634 k.p.k. i
art. 8 ust. 2 ustawy o  skardze Sąd Najwyższy zwolnił skarżącego z obowiązku poniesienia wydatków związanych z postępowaniem.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI