I NSP 61/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki z powodu niezachowania wymogu zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika.
Skarżący T. M. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania, zasądzenia kwoty 18 000 zł oraz zwolnienia z opłat. Sąd Najwyższy, działając na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodu niezachowania wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, co wynika z art. 87¹ § 1 k.p.c. Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od opłat zostało umorzone jako zbędne.
Skarżący T. M. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, dotyczącą postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie pod sygn. akt III AUa 191/22. W skardze domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania, zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 18 000 złotych tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej, zwrotu kosztów postępowania oraz zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu bez merytorycznego badania. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym. W kontekście postępowania cywilnego, kluczowe jest zastosowanie art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a także w czynnościach procesowych związanych z tym postępowaniem przed sądem niższej instancji. Skarżący wniósł skargę osobiście, nie spełniając tym samym wymogu zastępstwa procesowego. W konsekwencji, skarga została uznana za niedopuszczalną z mocy ustawy i podlegała odrzuceniu. Postanowienie o umorzeniu postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej zostało wydane na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 126² § 2 k.p.c., albowiem opłaty nie żąda się od pisma, które z samej treści podlega odrzuceniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga wniesiona osobiście przez stronę, gdy wymagane jest zastępstwo procesowe przez adwokata lub radcę prawnego, jest niedopuszczalna z mocy ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, który nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu zażaleniowym. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego (art. 87¹ § 1 k.p.c.). Niezachowanie tego wymogu skutkuje niedopuszczalnością skargi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi i umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienie od opłaty
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
u.s.p. art. 8 § ust. 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy.
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne.
k.p.c. art. 126² § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nie żąda się opłaty od pisma, jeżeli już z jego treści wynika, że podlega ono odrzuceniu.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność skargi z powodu niezachowania wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.
Godne uwagi sformułowania
skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka podlega odrzuceniu Merytoryczne badanie wniosku skarżącego o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej było zbędne, albowiem skarga na przewlekłość podlegała odrzuceniu a limine.
Skład orzekający
Paweł Księżak
przewodniczący
Tomasz Demendecki
członek
Maria Szczepaniec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi na przewlekłość postępowania z powodu braku profesjonalnego pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu skargi na przewlekłość postępowania i wymogów formalnych wnoszenia jej do Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy formalnych wymogów procesowych, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia problemu przewlekłości. Jest to jednak ważna lekcja dla praktyków prawa o konieczności przestrzegania formalnych obowiązków.
“Brak profesjonalnego pełnomocnika to pewna droga do odrzucenia skargi w Sądzie Najwyższym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSP 61/23 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący) SSN Tomasz Demendecki SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca) w sprawie ze skargi T. M. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy III AUa 191/22 bez nieuzasadnionej zwłoki toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie, z udziałem Skarbu Państwa-Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 maja 2023 r., 1. umarza postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi; 2. odrzuca skargę. UZASADNIENIE Skarżący T. M. pismem wniesionym 3 lutego 2023 r. osobiście do Sądu Apelacyjnego w Krakowie zażądał: 1. stwierdzenia, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. zasądzenia na swoją rzecz kwoty 18 000 złotych tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej; 3. zasądzenia od Skarbu Państwa-Sądu Apelacyjnego w Krakowie kosztów postępowania sądowego; 4. zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi. Skarżący nie zgłosiły wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu bezpośrednio w treści skargi. Z lektury akt III AUa 191/22 wynika, że skarżący nie był zastępowany przez pełnomocnika w postępowaniu III AUa 191/22, a wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zostały uwzględnione. Reprezentant Skarbu Państwa-Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie w odpowiedzi na skargę wskazał, że wnosi o jej odrzucenie wobec niezachowania warunków z art. 87 1 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga T. M. wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2019, poz. 1349, dalej jako: „u.s.p.”) podlegała odrzuceniu bez merytorycznego badania jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. u.s.p., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez T. M. skarga dotyczy postępowania cywilnego toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie pod sygn. akt III AUa 191/22. W niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie znajdują zatem przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1805; dalej jako: k.p.c.). Stosownie do art. 87 1 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Tymczasem skarżący wniósł pismo stanowiące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście, zatem nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 87 1 § 1 k.p.c. W konsekwencji wywiedziona skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka podlega odrzuceniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 października 2019 r., I NSP 103/19; 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17). Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p. w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw. z 398 6 § 3 k.p.c. w zw. z art. 87 1 § 1 k.p.c., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Artykuł 355 k.p.c. stanowi, że [s]ąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Merytoryczne badanie wniosku skarżącego o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej było zbędne, albowiem skarga na przewlekłość podlegała odrzuceniu a limine . Należy mieć bowiem na względzie, że zgodnie z art. 126 2 § 2 k.p.c. [n]ie żąda się opłaty od pisma, jeżeli już z jego treści wynika, że podlega ono odrzuceniu. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w pkt 2 sentencji. [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI