I NSP 561/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania, uznając, że czynności podjęte przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku były terminowe i zmierzały do merytorycznego rozpoznania sprawy, pomimo odległego terminu rozprawy.
Skarżący zarzucili Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku przewlekłość postępowania, wskazując na niemal 7-letni czas trwania sprawy od jej wszczęcia w sądzie okręgowym i wyznaczony termin rozprawy apelacyjnej na wrzesień 2028 r. Sąd Najwyższy, analizując czynności podjęte przez Sąd Apelacyjny od momentu wpływu akt (marzec 2024 r.), uznał je za terminowe i zmierzające do rozpoznania sprawy, co skutkowało oddaleniem skargi. Podkreślono, że ocena przewlekłości jest indywidualna i uwzględnia złożoność sprawy oraz zachowanie stron i organów.
Skarga została wniesiona przez J.J., M.J. i M.J.1 na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt V ACa 3032/25. Skarżący domagali się stwierdzenia przewlekłości, wyznaczenia niezwłocznego terminu rozprawy, przyznania sum pieniężnych oraz zwrotu kosztów. Argumentowali, że postępowanie trwa już niemal 7 lat, a termin rozprawy apelacyjnej wyznaczony na wrzesień 2028 r. spowoduje, że sprawa będzie się toczyć ponad 10 lat. Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi, wskazując na uzasadnione czynności procesowe i obciążenie sądu innymi sprawami, a także na brak przesłanek do rozpoznania sprawy poza kolejnością. Sąd Najwyższy, opierając się na ustawie o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego i ETPC, uznał, że czynności podjęte przez Sąd Apelacyjny od marca 2024 r. (wpływ akt) do listopada 2025 r. (wniesienie skargi) były terminowe i zmierzały do merytorycznego rozpoznania sprawy. W tym okresie dokonano kontroli formalnej apelacji, doręczono ją stronie przeciwnej, wydano postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia i wyznaczono termin rozprawy. Pomimo odległego terminu rozprawy, Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że nie doszło do nieuzasadnionej zwłoki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga podlega oddaleniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że czynności podjęte przez Sąd Apelacyjny od momentu wpływu akt do sądu (marzec 2024 r.) do wniesienia skargi (listopad 2025 r.) były terminowe i zmierzały do merytorycznego rozpoznania sprawy, pomimo odległego terminu rozprawy. Ocena przewlekłości jest indywidualna i uwzględnia złożoność sprawy oraz zachowanie stron i organów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
| M.J. | osoba_fizyczna | skarżący |
| M.J.1 | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa – Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (3)
Główne
ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 2 § 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
Strona może wnieść skargę, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.
ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 2 § 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
Przy badaniu, czy doszło do przewlekłości, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie.
ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 12 § 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Postępowanie trwa niemal 7 lat od wszczęcia w sądzie okręgowym. Termin rozprawy apelacyjnej wyznaczony na wrzesień 2028 r. oznacza ponad 10 lat trwania sprawy. Rozpoznawanie apelacji przez ponad 4 lata jest niedopuszczalne ze względu na ekonomikę procesową.
Godne uwagi sformułowania
ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie o przewlekłości postępowania apelacyjnego można mówić z reguły w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy nieuprawniona jest teza, iż przekroczenie okresu 12 miesięcy trwania postępowania oznacza automatycznie wystąpienie stanu przewlekłości, bez względu na okoliczności danej sprawy przewlekłości postępowania nie ocenia się w sposób mechaniczny, lecz w każdej sprawie indywidualnie całościowa ocena analizowanego postępowania nie pozwala na przyjęcie, że jest ono prowadzone przewlekle czynności podejmowane były terminowo i zmierzały do merytorycznego rozpoznania sprawy celem skargi na przewlekłość postępowania jest przeciwdziałanie trwającej przewlekłości, zaś jej funkcją przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego, sprawnego biegu procesowego
Skład orzekający
Joanna Lemańska
przewodniczący
Paweł Księżak
członek
Maria Szczepaniec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów oceny przewlekłości postępowania sądowego, podkreślenie indywidualnego charakteru analizy i znaczenia terminowości czynności sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny czynności podjętych przez konkretny sąd w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa procesowego – prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Choć rozstrzygnięcie jest rutynowe, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i orzecznictwa w kontekście długotrwałych postępowań.
“Czy 7 lat oczekiwania na rozprawę apelacyjną to przewlekłość? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 4000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSP 561/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Paweł Księżak SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca) w sprawie ze skargi J.J., M.J. i M.J.1 przy udziale Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku, w sprawie o sygnaturze akt V ACa 3032/25 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 lutego 2026 r. oddala skargę. Paweł Księżak Joanna Lemańska Maria Szczepaniec UZASADNIENIE Pismem z 20 listopada 2025 r. (data stempla pocztowego) J.J., M.J. i M.J.1 (dalej jako: „skarżący”) reprezentowani przez adw. J.M., wnieśli o: (1) stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt V ACa 3032/25; (2) zlecenie sądowi rozpoznającemu sprawę bezzwłoczne podjęcie czynności zmierzających do nadania sprawie dalszego biegu, w szczególności zmiany terminu rozprawy na termin niezwłoczny; (3) przyznanie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na rzecz każdego skarżącego sum pieniężnych w wysokości po 4 000 zł; (4) zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na rzecz skarżących zwrotu kosztów niniejszego postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że od chwili wszczęcia postępowania w sądzie okręgowym postępowanie toczy się już niemal 7 lat. Termin rozprawy apelacyjnej został wyznaczony na wrzesień 2028 r. Wyjaśniono, że jeżeli rozprawa apelacyjna odbędzie się w zaplanowanym terminie i na wyznaczonym terminie zostanie wydane orzeczenie, postępowanie w sprawie będzie toczyło się ponad 10 lat. Zdaniem skarżących powyższe świadczy o naruszeniu ich prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Podniesiono, że jeżeli skarżący mają oczekiwać na rozstrzygnięcie sprawy do września 2028 roku, to sprawa w apelacji będzie rozpoznawana ponad 4 lata, co jest niedopuszczalne ze względu na ekonomikę procesową. Pismem z dnia 5 lutego 2026 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wyjaśnił, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku podejmował uzasadnione sytuacją czynności procesowe oraz wyznaczył termin rozprawy na 7 września 2028 r. Wskazał, że odległość wyznaczonego terminu rozprawy wynika jedynie z liczby toczących się spraw, przy czym sprawa skarżących nie należy do kategorii spraw pilnych w rozumieniu § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 867), co umożliwiłoby rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu do sądu. Zaznaczył, że od wydania ostatnich zarządzeń w przedmiotowej sprawie nie upłynęło ponad 12 miesięcy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1725; dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) , strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Artykuł 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania doprecyzowuje, że przy badaniu tego, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie określa wyraźnie, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można mówić z reguły w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; 16 marca 2006 r., III SPP 10/06; 21 marca 2006 r., III SPP 13/06; 14 lipca 2016 r., III SPP 55/16; 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; 19 października 2017 r., III SPP 42/17; 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18 , 22 stycznia 2019 r., I NSP 71/18, 3 grudnia 2019 r., I NSP 160/19; 28 września 2021 r., I NSP 145/21). Sąd Najwyższy zwracał jednak uwagę, że nieuprawniona jest teza, iż przekroczenie okresu 12 miesięcy trwania postępowania oznacza automatycznie wystąpienie stanu przewlekłości, bez względu na okoliczności danej sprawy, a oceniając, czy w danej sprawie mamy do czynienia z przewlekłością postępowania należy brać pod uwagę kryteria określone w art. 2 tej ustawy, zgodnie z którymi dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; 28 września 2021 r., I NSP 145/21). Powyższe oznacza, że przewlekłości postępowania nie ocenia się w sposób mechaniczny, lecz w każdej sprawie indywidualnie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; 28 września 2021 r, I NSP 145/21). Podobnie przesłanki stwierdzenia przewlekłości postępowania określa ETPC, który ocenia, czy przewlekłość postępowania jest nieuzasadniona, w świetle szczególnych warunków sprawy i przy uwzględnieniu takich kryteriów, jak skomplikowanie (stopień złożoności) sprawy, zachowanie stron i organów prowadzących sprawę oraz znaczenie materii objętej skargą (wyroki ETPC z: 21 września 2000 r., skarga nr 33082/96, w sprawie Wojnowicz przeciwko Polsce; 4 kwietnia 2000 r., skarga nr 38670/97, w sprawie Dewicka przeciwko Polsce; 26 października 2000 r., skarga nr 25693/94, w sprawie Sobczyk przeciwko Polsce; 26 lipca 2001 r., skarga nr 29691/96, w sprawie Jedamski przeciwko Polsce; 14 stycznia 2003 r., skarga nr 39505/98, w sprawie W.M. przeciwko Polsce; zob. też M.A. Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka – orzecznictwo, Tom I – Prawo do rzetelnego procesu sądowego, Kraków 2001, s. 46 i n. oraz powołane tam orzecznictwo tego Trybunału, a także postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; 28 września 2021 r, I NSP 145/21). Przyjmując powyższy pogląd za własny, Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdza, że całościowa ocena analizowanego postępowania nie pozwala na przyjęcie, że jest ono prowadzone przewlekle. Akta sprawy zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w dniu 21 marca 2024 r. wraz z apelacją. Następnego dnia wylosowany został skład orzekający. Zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2024 r. referendarz sądowy dokonał kontroli formalnej apelacji. Dnia 26 listopada 2024 r. do sądu apelacyjnego wpłynęła odpowiedź na apelację, złożona przez pełnomocnika skarżących. Dnia 14 marca 2025 r. wpłynął wniosek skarżących o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o ustalenie poprzez wstrzymanie na czas trwania postępowania obowiązku dokonywania spłat rat kredytu przez skarżących. Postanowieniem z dnia 18 marca 2025 r. uwzględniono w całości wniosek skarżących o udzielenie zabezpieczenia roszczenia. Zarządzeniem z 15 września 2025 r. dokonano podziału spraw z referatu sędziego w związku z przejściem sędziego referenta w stan spoczynku i wylosowano nowego sędziego referenta. Zarządzeniem z 15 października 2025 r. wydano zarządzenie o wyznaczeniu terminu rozprawy apelacyjnej na 7 września 2028 r. Pomiędzy wpłynięciem akt wraz z apelacją do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku (tj. 21 marca 2024 r.) i wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania (28 listopada 2025 r.) upłynęło 20 miesięcy. W tym czasie sąd apelacyjny dokonał kontroli formalnej apelacji, doręczył apelację stronie przeciwnej, wydał postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia i wyznaczył termin rozprawy apelacyjnej. Czynności podejmowane były terminowo i zmierzały do merytorycznego rozpoznania sprawy. Na marginesie wskazać należy, że wyznaczenie tak odległego terminu rozprawy apelacyjnej (na wrzesień 2028 r.) może w przyszłości budzić wątpliwości odnośnie do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jednak jako dotyczące okresu po wydaniu orzeczenia w niniejszym postępowaniu, pozostaje poza zakresem rozpoznania Sądu Najwyższego w tej sprawie. Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego celem skargi na przewlekłość postępowania jest przeciwdziałanie trwającej przewlekłości, zaś jej funkcją przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego, sprawnego biegu procesowego (tak postanowienie Sądu Najwyższego z 10 sierpnia 2007 r., III SPP 30/07). Służy temu zarówno samo stwierdzenie wystąpienia przewlekłości w postępowaniu (art. 12 ust. 2), jak i możliwość zalecenia podjęcia przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie (art. 12 ust. 3). W sytuacji, jaka wystąpiła w przedmiotowej sprawie wyżej wymienione cele i funkcje skargi nie mogły już być spełnione. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji postanowienia. Paweł Księżak Joanna Lemańska Maria Szczepaniec M.L. [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI