I NSP 509/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, uznając, że mimo upływu 18 miesięcy od wpłynięcia akt do sądu apelacyjnego, postępowanie nie nosi znamion przewlekłości.
Skarżący M.L. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. akt I ACa 902/25). Wskazywał na brak czynności merytorycznych przez prawie 2 lata od wniesienia apelacji. Sąd Najwyższy, analizując terminowość i prawidłowość czynności sądowych oraz biorąc pod uwagę obciążenie sądu i wyznaczenie terminu posiedzenia, oddalił skargę, uznając, że postępowanie nie nosi znamion przewlekłości.
Skarżący M.L. złożył skargę do Sądu Najwyższego na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania apelacyjnego przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. akt I ACa 902/25). Apelacja została wniesiona 11 grudnia 2023 r. Skarżący podnosił, że po 5 miesiącach od złożenia apelacji sąd zwrócił się o akta, a od tego czasu nie podjęto żadnych czynności, mimo upływu prawie 2 lat. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości, wydanie zaleceń sądowi, przyznanie kwoty 5 000 zł zadośćuczynienia oraz zasądzenie kosztów. Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o oddalenie skargi, wskazując na wyznaczony termin posiedzenia niejawnego. Sąd Najwyższy, powołując się na ustawę o skardze na przewlekłość postępowania oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego i ETPC, stwierdził, że ocena przewlekłości musi być indywidualna. Analizując chronologię czynności w sprawie apelacyjnej, w tym obciążenie sądu i wyznaczenie terminu posiedzenia, Sąd Najwyższy uznał, że mimo 18-miesięcznego okresu od wpłynięcia akt do sądu apelacyjnego do wniesienia skargi, postępowanie nie nosi znamion przewlekłości. Podkreślono, że wniesienie skargi przyspieszyło postępowanie, a istotą prawa do sądu jest rzetelne, a niekoniecznie najszybsze, rozpoznanie sprawy. W konsekwencji skargę oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie nosi znamion przewlekłości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy ocenił indywidualnie całokształt okoliczności sprawy, uwzględniając obciążenie sądu apelacyjnego oraz fakt wyznaczenia terminu posiedzenia niejawnego. Podkreślono, że istotą prawa do sądu jest rzetelność, a niekoniecznie szybkość postępowania, a wniesienie skargi przyspieszyło bieg sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.L. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (3)
Główne
ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 2 § 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.
ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 2 § 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Przy badaniu przewlekłości należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie.
ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 12 § 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Postępowanie apelacyjne trwało 18 miesięcy od wpłynięcia akt do sądu do momentu wniesienia skargi, co skarżący uznał za przewlekłość. Sąd apelacyjny nie podjął czynności merytorycznych przez długi okres.
Godne uwagi sformułowania
nie mamy jeszcze do czynienia z bezczynnością, która skutkowałaby koniecznością uwzględnienia skargi istotę prawa do sądu należy wiązać raczej z rzetelnym rozpatrzeniem sprawy, a nie z szybkim rozpatrzeniem sprawy brak natychmiastowego rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy nie może per se uzasadniać stwierdzenia przewlekłości postępowania
Skład orzekający
Joanna Lemańska
przewodniczący
Paweł Księżak
członek
Maria Szczepaniec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania w kontekście obciążenia sądów i konieczności indywidualnej oceny, a także znaczenia rzetelności postępowania nad szybkością."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania apelacyjnego i oceny działań sądu drugiej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co jest istotne dla wszystkich uczestników postępowań sądowych. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy ocenia zarzuty przewlekłości.
“Czy 18 miesięcy oczekiwania na apelację to przewlekłość? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 5000 PLN
zadośćuczynienie: 5000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSP 509/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Paweł Księżak SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca) w sprawie ze skargi M.L. przy udziale Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygnaturze akt I ACa 902/25 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 lutego 2026 r., oddala skargę. Paweł Księżak Joanna Lemańska Maria Szczepaniec UZASADNIENIE M.L. (dalej: „skarżący”), zastępowany przez r. pr. P.K., pismem z dnia 5 listopada 2025 r. (data stempla pocztowego) wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygnaturze akt I ACa 902/25 toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Skarżący wniósł o: (1) stwierdzenie, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod sygn. akt I ACa 902/25 nastąpiła przewlekłość postępowania; (2) wydanie sądowi prowadzącemu postępowanie zalecenia wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej i wydanie rozstrzygnięcia, nie później niż w ciągu 3 miesięcy od przekazania akt po rozpoznaniu skargi na przewlekłość postępowania; (3) przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 5 000 zł za okres od 17 maja 2024 r. do dnia 5 listopada 2025 r.; (4) zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że apelacja została złożona bezpośrednio do Sądu Apelacyjnego w Warszawie dnia 11 grudnia 2023 r. Po 5 miesiącach sąd apelacyjny zwrócił się do Sądu Okręgowego w Warszawie o wypożyczenie akt sprawy. Wskazano, że od tego czasu nie podjęto żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy. W międzyczasie zmieniono sędziego referenta oraz sygnaturę sprawy. Pomimo upływu prawie 2 lat od wniesienia apelacji Sąd Apelacyjny w Warszawie nie wystosował żadnych zarządzeń, postanowień ani też nie wyznaczono terminu rozprawy apelacyjnej. Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie jako uczestnik postępowania w piśmie z 4 lutego 2026 r. stanowiącym odpowiedź na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że sprawa ma zapewniony właściwy tok procesowy, gdyż wyznaczony został termin posiedzenia niejawnego na dzień 9 maja 2026 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2023 r., poz. 1725; dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) , strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Artykuł 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania doprecyzowuje, że przy badaniu tego, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie określa wyraźnie, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można mówić z reguły w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; 16 marca 2006 r., III SPP 10/06; 21 marca 2006 r., III SPP 13/06; 14 lipca 2016 r., III SPP 55/16; 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; 19 października 2017 r., III SPP 42/17; 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18 , 22 stycznia 2019 r., I NSP 71/18, 3 grudnia 2019 r., I NSP 160/19; 28 września 2021 r., I NSP 145/21). Sąd Najwyższy zwracał jednak uwagę, że nieuprawniona jest teza, iż przekroczenie okresu 12 miesięcy trwania postępowania oznacza automatycznie wystąpienie stanu przewlekłości, bez względu na okoliczności danej sprawy, a oceniając, czy w danej sprawie mamy do czynienia z przewlekłością postępowania należy brać pod uwagę kryteria określone w art. 2 tej ustawy, zgodnie z którymi dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; 28 września 2021 r., I NSP 145/21). Powyższe oznacza, że przewlekłości postępowania nie ocenia się w sposób mechaniczny, lecz w każdej sprawie indywidualnie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; 28 września 2021 r, I NSP 145/21). Podobnie przesłanki stwierdzenia przewlekłości postępowania określa ETPC, który ocenia, czy przewlekłość postępowania jest nieuzasadniona, w świetle szczególnych warunków sprawy i przy uwzględnieniu takich kryteriów, jak skomplikowanie (stopień złożoności) sprawy, zachowanie stron i organów prowadzących sprawę oraz znaczenie materii objętej skargą (wyroki ETPC z: 21 września 2000 r., skarga nr 33082/96, w sprawie Wojnowicz przeciwko Polsce; 4 kwietnia 2000 r., skarga nr 38670/97, w sprawie Dewicka przeciwko Polsce; 26 października 2000 r., skarga nr 25693/94, w sprawie Sobczyk przeciwko Polsce; 26 lipca 2001 r., skarga nr 29691/96, w sprawie Jedamski przeciwko Polsce; 14 stycznia 2003 r., skarga nr 39505/98, w sprawie W.M. przeciwko Polsce; zob. też M.A. Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka – orzecznictwo, Tom I – Prawo do rzetelnego procesu sądowego, Kraków 2001, s. 46 i n. oraz powołane tam orzecznictwo tego Trybunału, a także postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; 28 września 2021 r, I NSP 145/21). Przyjmując powyższy pogląd za własny, Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdza, że całościowa ocena analizowanego postępowania nie pozwala na przyjęcie, że jest ono prowadzone przewlekle. Sąd Okręgowy w Warszawie dnia 25 kwietnia 2023 r. wydał wyrok w sprawie o sygnaturze akt I C 286/21. Apelację od wyroku Sądu I instancji wniósł skarżący w dniu 11 grudnia 2023 r. (data prezentaty biura podawczego) bezpośrednio do Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Została ona zarejestrowana w VI Wydziale Cywilnym w dniu 13 grudnia 2023 r. pod sygnaturą VI ACa 4128/23 po uprzednim wylosowaniu składu sędziowskiego w dniu 12 grudnia 2023 r. W dniu 8 maja 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił się do Sądu Okręgowego w Warszawie o nadesłanie akt celem rozpoznania wniesionej apelacji, co nastąpiło w dniu 20 maja 2024 r. W dniu 14 maja 2024 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącego. Z uwagi na przeniesienie sędziego referenta wylosowanego do rozpoznania sprawy do VIII Wydziału Cywilnego, w dniu 11 lutego 2025 r. wylosowano nowego sędziego referenta. W dniu 2 lipca 2025 r. akta zostały wypożyczone do Sądu Okręgowego w Warszawie na okres 14 dni. Akta zostały zwrócone do Sądu Apelacyjnego w Warszawie w dniu 15 lipca 2025 r. Zarządzeniem z dnia 9 września 2025 r. dokonano podziału referatu wylosowanego sędziego referenta, co skutkowało wylosowaniem nowego sędziego referenta. Z uwagi na to, że nowy sędzia referent orzekał w I Wydziale Cywilnym, akta przekazano do tego Wydziału, zakreślając sprawę w VI Wydziale Cywilnym. Zarządzeniem z tego samego dnia akta skierowano do referendarza celem nadania biegu apelacji. Zarządzeniem z dnia 31 października 2025 r. wezwano pełnomocnika powoda do uiszczenia opłaty od apelacji oraz usunięcia jej braków formalnych. W piśmie z dnia 6 listopada 2025 r. pełnomocnik powoda poinformował o uiszczeniu opłaty od apelacji oraz usunął jej braki formalne, do usunięcia których był wzywany. W dniu 14 listopada 2025 r. zarządzono doręczenie odpisu apelacji pozwanemu z pouczeniem. Zarządzeniem z dnia 2 lutego 2026 r. wyznaczono termin posiedzenia niejawnego na dzień 9 maja 2026 r. celem rozpoznania apelacji. Pomiędzy wpłynięciem akt sprawy do Sądu Apelacyjnego w Warszawie (tj. 20 maja 2024 r.) i wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania (5 listopada 2025 r.) upłynęło 18 miesięcy. Wprawdzie czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy jest znaczny, niemniej nie nosi on w postępowaniu apelacyjnym znamion przewlekłości. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w tym znaczne obciążenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie – nie mamy jeszcze do czynienia z bezczynnością, która skutkowałaby koniecznością uwzględnienia skargi. Sąd Najwyższy podkreśla przy tym, że wniesienie skargi na przewlekłość wywołało w ocenianym postępowaniu apelacyjnym ten, pożądany przez skarżącego skutek, że Sąd Apelacyjny wyznaczył termin posiedzenia niejawnego. Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, istotę prawa do sądu należy wiązać raczej z rzetelnym rozpatrzeniem sprawy, a nie z szybkim rozpatrzeniem sprawy – w tym sensie, że nie zawsze szybkie rozpatrzenie sprawy idzie w parze z rzetelnością jej rozpoznania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2006 r., III SPP 27/06). Z tego względu w analizowanym przypadku brak natychmiastowego rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy nie może per se uzasadniać stwierdzenia przewlekłości postępowania. Powyższe oznacza więc brak podstaw do stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji postanowienia. Paweł Księżak Joanna Lemańska Maria Szczepaniec M.L. [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI