I NSP 5/19

Sąd Najwyższy2019-04-16
SNinneprzewlekłość postępowaniaWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaskargaSąd Najwyższywymogi formalneadwokatradca prawnypostępowanie cywilnekontrola instancyjna

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, ponieważ nie została ona sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, co jest wymogiem formalnym.

Zakład [...] Sp. z o.o. w G. złożył skargę na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w [...] w sprawie o sygn. akt V AGa [...]. Skarżąca domagała się stwierdzenia przewlekłości, zasądzenia od Skarbu Państwa 20.000 zł tytułem rekompensaty oraz zalecenia podjęcia odpowiednich czynności. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, skarga wnoszona do Sądu Najwyższego w sprawach cywilnych wymaga sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego. Ponieważ skarga nie spełniała tego wymogu, została odrzucona.

Zakład [...] Sp. z o.o. w G. wniósł skargę na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w [...] w sprawie o sygn. akt V AGa [...], domagając się stwierdzenia naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 20.000 zł tytułem rekompensaty oraz zalecenia podjęcia odpowiednich czynności. Skarżąca spółka wskazała, że od wniesienia apelacji do dnia wniesienia skargi upłynął dwunastu miesięcy, a Sąd nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, odwołał się do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy, Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznawania skarg dotyczących przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym. Ponadto, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym. Sąd Najwyższy przywołał art. 394¹ § 3 k.p.c. oraz art. 87¹ § 1 k.p.c., zgodnie z którymi zażalenie do Sądu Najwyższego powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że występują określone wyjątki. Powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r. (III SPP 42/04), która potwierdza stosowanie przymusu adwokacko-radcowskiego do skarg na przewlekłość postępowania rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy w sprawach cywilnych, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga wniesiona z pominięciem tego wymogu podlega odrzuceniu. W związku z tym, skarga skarżącej spółki została odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga na przewlekłość postępowania wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawach cywilnych podlega przymusowi adwokacko-radcowskiego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do przepisów ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących postępowania zażaleniowego, które wskazują na konieczność sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucić skargę

Strony

NazwaTypRola
Zakład [...] Sp. z o.o.spółkaskarżąca
Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w [...]organ_państwowyuczestnik

Przepisy (11)

Pomocnicze

ustawa o skardze na naruszenie prawa strony art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

ustawa o skardze na naruszenie prawa strony art. 3 § pkt 5

Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

ustawa o skardze na naruszenie prawa strony art. 4 § 1b

Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

ustawa o skardze na naruszenie prawa strony art. 4 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

ustawa o skardze na naruszenie prawa strony art. 5 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

ustawa o skardze na naruszenie prawa strony art. 12

Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

ustawa o skardze na naruszenie prawa strony art. 8 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

ustawa o skardze na naruszenie prawa strony art. 9 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 87 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, co stanowi naruszenie art. 87¹ § 1 k.p.c. i art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 398⁶ § 3 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące przewlekłości postępowania Sądu Apelacyjnego w [...] i żądanie zasądzenia rekompensaty.

Godne uwagi sformułowania

skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z 398⁶ § 3 k.p.c. i art. 87¹ § k.p.c.

Skład orzekający

Tomasz Demendecki

przewodniczący

Janusz Niczyporuk

sprawozdawca

Krzysztof Wiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi na przewlekłość postępowania wnoszonej do Sądu Najwyższego, konieczność reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg na przewlekłość postępowania wnoszonych do Sądu Najwyższego w sprawach cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest wymóg formalny skargi na przewlekłość postępowania. Choć nie jest to sprawa o dużej wadze społecznej, jest istotna dla praktyków prawa procesowego.

Czy wiesz, że skarga na przewlekłość postępowania do Sądu Najwyższego wymaga adwokata? Sprawdź, dlaczego!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I NSP 5/19
POSTANOWIENIE
Dnia 16 kwietnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący)
‎
SSN Janusz Niczyporuk (sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Wiak
w sprawie ze skargi Zakładu
[…]
Sp. z o.o. w G.
‎
z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w
[…]
na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w
[…]
w sprawie sygn. akt V AGa
[…]
,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 kwietnia 2019 r.,
‎
postanawia:
odrzucić skargę.
UZASADNIENIE
Zakład
[…]
Sp.   z   o.o. w G. (dalej: skarżąca spółka) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, adwokata J. P., pismem z dnia 10 grudnia 2018 r., działając na podstawie art. 2, art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1b, art. 5 ust. 2 oraz art. 12 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze strony na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2018 r., poz. 75 z późn. zm.; dalej: ustawa o skardze na naruszenie prawa strony), wniosła skargę na przewlekłość postępowania sprawy toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w
[…]
o sygn. akt VII AGa
[…]
.
Pełnomocnik skarżącej spółki domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 20.000 zł tytułem rekompensaty za naruszenie prawa do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki wraz z kosztami postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zalecenie sądowi prowadzącemu postępowanie odpowiednich czynności, w tym wyznaczenie rozprawy.
Przedstawiając w uzasadnieniu skargi okoliczności faktyczne i prawne pełnomocnik skarżącej spółki wyjaśnił, że pozew przeciwko K. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą E. (o zapłatę kwoty 106.233,21 zł), który złożony został pismem z dnia 19 grudnia 2016 r., Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r. uwzględnił. Następnie pismem z dnia 19 lipca 2017 r. wniesiono apelację. Akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w
[…]
16 listopada 2017 r. W dalszej kolejności, zarządzeniem Przewodniczącego V Wydziału Cywilnego Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 29 grudnia 2017 r. (pierwotnie sygnatura z V ACa
[…]
) sprawę wpisano do repertorium pod sygn. akt V AGa
[…]
.
Wobec wskazanych okoliczności skarżąca spółka wniosła skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w
[…]
. W jej ocenie, od chwili wniesienia apelacji do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynął okres dwunastu miesięcy. W czasie tym Sąd nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania. W
ocenie skarżącej, sprawa wymaga zakończenia, z uwagi na jej szczególny charakter i konieczność podjęcia dalszych czynności (wszczęcie postępowania egzekucyjnego).
W piśmie procesowym
z dnia 22 lutego 2019 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w
[…]
zgłaszając swój udział w sprawie, wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając argumenty popierające jego twierdzenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony, strona
może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla jej rozstrzygnięcia, albo trwa dłużej, niż to konieczne dla załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Zgodnie z art. 4 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym - właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. W sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na naruszenie prawa strony do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy (art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony).
W przypadku skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy niezbędne jest w tym zakresie sięgnięcie do przepisów o postępowaniu zażaleniowym w sprawach cywilnych regulujących zdolność postulacyjną strony. Zgodnie z art. 394
1
§ 3 k.p.c., do zażalenia wnoszonego do Sądu Najwyższego stosuje się odpowiednio przepis art.
398
6
§ 3 k.p.c
. Zażalenie powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym zgodnie z
art. 87
1
§ 1 k.p.c.
, chyba że stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz alko profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną lub jej przedstawicielem jest adwokat lub radca prawny (art. 87
1
§ 1 k.p.c.
in fine
).
Pogląd ten został potwierdzony w mającej moc zasady prawnej uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04, która stwierdza, że do skargi na przewlekłość postępowania, uregulowanej w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony, rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej, stosuje się przymus adwokacko-radcowski.
Tak więc skarga – w zakresie, w którym odnosi się do przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym – wniesiona do Sądu Najwyższego z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z 398
6
§ 3 k.p.c. i art. 87
1
§ k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI