I NSP 48/23

Sąd Najwyższy2023-05-10
SNPracyubezpieczenia społeczneWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaskargaSąd NajwyższySąd Apelacyjnyzażaleniekoszty procesupostępowanie incydentalne

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania zażaleniowego, uznając ją za niedopuszczalną.

Strona wniosła skargę na przewlekłość postępowania zażaleniowego przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, domagając się stwierdzenia naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, powołując się na swoje orzecznictwo, zgodnie z którym skarga na przewlekłość postępowania może być wniesiona jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy, a postępowanie zażaleniowe jako incydentalne nie spełnia tego kryterium.

Skarga została wniesiona przez A. S. na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie III AUz 4/21, dotyczącej rozpoznania zażalenia na postanowienie o kosztach procesu. Skarżąca domagała się stwierdzenia przewlekłości, wydania zaleceń dotyczących wyznaczenia terminu posiedzenia, przyznania kwoty 2000 zł zadośćuczynienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadnienie skargi wskazywało na ponad 24-miesięczny brak wyznaczenia terminu posiedzenia sądowego w celu rozpoznania zażalenia i apelacji organu rentowego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania oraz swoje orzecznictwo (m.in. postanowienie I NSP 137/22 i I NSP 191/20), stwierdził, że skarga na przewlekłość postępowania zażaleniowego jako incydentalnego jest niedopuszczalna. W związku z tym, Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie przepisów k.p.c. i ustawy o skardze na przewlekłość postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na przewlekłość postępowania może być wniesiona jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy.

Uzasadnienie

Postępowanie zażaleniowe jest postępowaniem incydentalnym, a nie postępowaniem co do istoty sprawy, dlatego skarga na przewlekłość w tym zakresie jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskarżąca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za koszty postępowania

Przepisy (5)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne.

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 5 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

Skargę wnosi się w toku postępowania w sprawie.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej, ale zastosowano analogicznie do odrzucenia skargi na przewlekłość.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia, zastosowano analogicznie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie zażaleniowe jest postępowaniem incydentalnym, a nie postępowaniem co do istoty sprawy. Skarga na przewlekłość postępowania może być wniesiona jedynie w toku postępowania co do istoty sprawy.

Odrzucone argumenty

Przewlekłość postępowania zażaleniowego przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach.

Godne uwagi sformułowania

przez tok postępowania w sprawie w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, należy rozumieć postępowanie co do istoty sprawy Postępowanie zażaleniowe jako incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje przejścia rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji, nie jest postępowaniem co do istoty sprawy.

Skład orzekający

Grzegorz Żmij

przewodniczący, sprawozdawca

Marek Dobrowolski

członek

Janusz Niczyporuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że skarga na przewlekłość postępowania zażaleniowego jest niedopuszczalna."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg na przewlekłość postępowania zażaleniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania w kontekście postępowań incydentalnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy można skarżyć sąd za przewlekłość w postępowaniu zażaleniowym? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSP 48/23
POSTANOWIENIE
Dnia 10 maja 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marek Dobrowolski
‎
SSN Janusz Niczyporuk
w sprawie ze skargi A. S.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie
‎
o sygn. akt
III AUz 4/21
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 10 maja 2023 r.
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
Skargą z 21 lutego 2023 r. na naruszenia prawa strony do rozpoznana sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, A. S., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o: (1) stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt
III AUz 4/21
nastąpiła przewlekłość postępowania; (2)
wydanie Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach zalecenia wyznaczenia terminu posiedzenia sądowego w celu rozpoznania zażalenia ubezpieczonej w możliwie najkrótszym terminie, nie dłuższym niż 2 miesiące; (3) przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz ubezpieczonej kwoty 2000 zł; oraz (4) zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Katowicach na rzecz ubezpieczonej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podano, że wyrokiem z 24 listopada 2020 r., sygn.  akt IV U 434/19  Sąd Okręgowy w Częstochowie w punkcie 2 zasądził od
organu rentowego na rzecz odwołującej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W dniu 30 listopada 2020 r. złożono wniosek o   uzupełnienie wyroku w zakresie ustawowych odsetek za opóźnienie od
zasądzonych kosztów. Postanowieniem z 17 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił wniosek. W związku z powyższym w dniu 5 stycznia 2021 r. odwołująca wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w  pkt  2 wyroku. Ponadto organ rentowy wniósł apelację od orzeczenia Sądu Okręgowego w Częstochowie.
Jak wskazała skarżąca do 21 lutego 2023 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach nie
wyznaczył terminu posiedzenia sądowego celem rozpoznania zażalenia skarżącej oraz apelacji organu rentowego. W związku z powyższym w dniu 12 lipca 2022 r. do sądu wystosowano prośbę o udzielenie informacji o etapie rozpoznania zażalenia oraz apelacji. Jak zostało wskazane w odpowiedzi na
ww.
korespondencję w sprawie III AUz 4/21 nie zapadło postanowienie, natomiast w sprawie III AUa 12/21 nie został wyznaczony termin rozprawy. Dodatkowo
pismem
z 17 lutego 2023 r. zwrócono się o podjęcie czynności celem szybszego rozpoznania obu spraw, ewentualnie wyznaczenie terminu rozprawy poza kolejnością. Sprawa z zażalenia ubezpieczonej została zarejestrowana w  Sądzie Apelacyjnym w Katowicach w dniu 14 stycznia 2021 r. a ostatnie czynności zarejestrowane w tej sprawie miały miejsce w dniu 1 marca 2021 r. W
ocenie
skarżącej dopiero na etapie postępowania zażaleniowego przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach doszło do przewlekłości tego postępowania, gdyż
do
dziś – a więc przez okres ponad 24 miesięcy nie wyznaczono terminu posiedzenia sądowego, tudzież terminu „rozprawy apelacyjnej”. Ubezpieczona swoją postawą nie przyczyniła się w sposób zawiniony do wydłużenia czasu trwania postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga na przewlekłość postępowania podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na   naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz.
75 ze zm., dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Stosownie do
art. 5 ust. 1 ustawy
o skardze na przewlekłość postępowania, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie.
Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wskazuje, że przez tok postępowania w
sprawie w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy
o skardze na przewlekłość postępowania
, należy rozumieć postępowanie co do istoty sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 maja 2022 r., I NSP 137/22). Postępowanie zażaleniowe jako incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje przejścia rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji, nie jest postępowaniem co do istoty sprawy. Powyższe oznacza, że niedopuszczalna jest skarga na przewlekłość postępowania zażaleniowego jako incydentalnego (postanowienie Sądu Najwyższego z 24 marca 2021 r., I NSP 191/20).
Mając na uwadze powyższe oraz biorąc pod uwagę, iż skarżąca domaga się
stwierdzenia przewlekłości postępowania zażaleniowego (incydentalnego) Sąd
Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania.
(P.S.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI