I NSP 428/25

SN
I NSP 428/25
POSTANOWIENIE
Dnia 15 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski
w sprawie ze skargi A. K.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn.
‎
V ACz 2985/24,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 października 2025 r.,
1. odrzuca skargę;
2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego
‎
w Warszawie na rzecz skarżącej A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczonych tytułem opłaty od skargi.
UZASADNIENIE
A. K. (dalej: „skarżąca”) dnia 3 października 2025 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygn. akt V
ACz 2985/24, w  której  domagała się stwierdzenia przewlekłości postępowania w tej sprawie, przyznania odszkodowania oraz zadośćuczynienia od Skarbu Państwa w wysokości 20.000 zł, wydania sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia niezwłocznego rozpoznania sprawy i przekazania akt celem nadania biegu złożonej w sprawie apelacji  oraz zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania skargowego.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że dnia 17 października 2024 r. oraz  23  października 2024 r. w sprawie o rozwód o sygn. III C 1193/22 pełnomocnicy stron złożyli zażalenia na postanowienie o zabezpieczenie alimentów, które do chwili wniesienia niniejszej skargi nie zostały rozpoznane.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.
1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej
prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa
dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i
prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub
innej
dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę o
stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie.
Przepisy ustawy o skardze na przewlekłość nie przewidują zatem możliwości wniesienia tej skargi w postępowaniu wpadkowym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna dominuje pogląd, że przez „tok postępowania w
sprawie” w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na
przewlekłość, należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy” a
nie
postępowanie zażaleniowe jako incydentalne (uboczne), którego bieg nie
powoduje „przejścia” rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 listopada 2012 r., KSP 15/12; 24
września 2014 r., III SPP 206/14; 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14; 16
czerwca 2015 r., III SPP 12/15; 10 stycznia 2017 r., III SPP 65/16; 18 czerwca 2021 r., I NSP 39/21; 6 września 2023 r., I NSP 10/23, 6 listopada 2024 r., I NSP 377/24; 30 czerwca 2025 r., I NSP 141/25).
Przenosząc powyższe na grunt
rozpoznawanej
sprawy,
Sąd
Najwyższy ustalił, że skarżąca domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie z
zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie o udzielenie zabezpieczenia alimentów. W
takim stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie ma charakter incydentalny i z tej racji nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość, zaś wniesiona skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
W orzecznictwie słusznie przyjęto, że
postępowanie takie jest postępowaniem pomocniczym, incydentalnym w
stosunku do roszczenia głównego (postanowienia Sądu Najwyższego: z
10
lipca
2009 r., II CZ 32/09; z 17 kwietnia 2013 r., I CZ 1/13; z 16 czerwca 2015
r., III SPP 12/15; z 10 stycznia 2017 r., III SPP 65/16; Z 24 marca 2021 r., I
NSP 191/20; z 12 grudnia 2024 r., I NSP 459/24). Wniesienie  zażalenia od
postanowienia w
sprawie wniosku o zabezpieczenie alimentów nie prowadzi bowiem do
przeniesienia do Sądu Apelacyjnego rozpoznania „istoty sprawy”.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 395 § 1 w
zw. z art. 397 § 1
1
w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o
skardze
na przewlekłość orzekł, jak w pkt. 1 sentencji.
Na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość nakazano zwrócić ze środków Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Warszawie na rzecz skarżącej kwotę 200 zł uiszczoną tytułem opłaty od skargi.
sh
[a.ł]
‎