I NSP 427/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie wniosku o wyłączenie sędziów z powodu konieczności zmian legislacyjnych wynikających z orzeczeń TSUE i ETPCz dotyczących wadliwości składów orzekających.
Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek R. G. o wyłączenie sędziów, zawiesił postępowanie. Powodem jest konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych, które usunęłyby wady procesowe wskazane w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C-718/21) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21). Sąd uznał, że tylko ustawodawca może naprawić systemowe problemy z wadliwością składów orzekających, co jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, rozpoznając wniosek R. G. o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie o sygn. I NSP 427/24, postanowił zawiesić postępowanie. Podstawą do zawieszenia, zastosowaną per analogiam z art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c., była konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe. Sąd powołał się na wyrok TSUE z 21 grudnia 2023 r. (C-718/21), który stwierdził, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana na podstawie ustawy z 2017 r. nie jest organem niezależnym, a orzeczenia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową. Podobnie, Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 23 listopada 2023 r. (Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21) stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC, wskazując na wadliwość sądu ukształtowanego z udziałem wadliwej KRS. Sąd Najwyższy uznał, że w obliczu tych orzeczeń, zawieszenie postępowania jest jedyną drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa, gdyż tylko polski ustawodawca może naprawić stwierdzone wady systemowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenia TSUE i ETPCz wskazujące na wadliwość składów orzekających z powodu wadliwej KRS wymagają zmian legislacyjnych, które mogą być wprowadzone tylko przez ustawodawcę. Zawieszenie postępowania jest konieczne, aby uniknąć poważnego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zawieszenie postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – prezes Sądu Rejonowego w Gliwicach | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w Gliwicach | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w Katowicach | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowany per analogiam w celu zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa, na podstawie której ukształtowano wadliwą KRS, co było podstawą orzeczeń TSUE i ETPCz.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność usunięcia wad procesowych wskazanych przez TSUE i ETPCz. Ustawodawca jest jedynym organem zdolnym do wprowadzenia niezbędnych zmian legislacyjnych. Zawieszenie postępowania jako środek zapobiegający poważnemu naruszeniu prawa.
Godne uwagi sformułowania
konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności zawieszenie postępowania jest jedyną drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa
Skład orzekający
Grzegorz Żmij
przewodniczący
Leszek Bosak
członek
Joanna Lemańska
członek
Oktawian Nawrot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania przez Sąd Najwyższy w sprawach dotyczących wadliwości składów orzekających wynikających z wadliwej KRS, w świetle orzecznictwa TSUE i ETPCz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości systemu sądownictwa, wynikającej z konkretnych przepisów prawnych i orzecznictwa międzynarodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu orzecznictwa międzynarodowego na polski system prawny, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie z powodu wadliwego sądownictwa – co dalej z praworządnością w Polsce?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSP 427/24 POSTANOWIENIE Dnia 2 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie z powództwa R. G. przeciwko Skarbowi Państwa – prezesowi Sądu Rejonowego w Gliwicach, Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Gliwicach, na skutek skargi powoda na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I ACa 2301/22, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 2 kwietnia 2025 r., w przedmiocie wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od orzekania w sprawie o sygn. I NSP 427/24, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesza postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21). [SOP] UZASADNIENIE Pismem datowanym 3 grudnia 2024 r. R. G. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Leszka Boska, sędziego Sądu Najwyższego Joanny Lemańskiej i sędziego Sądu Najwyższego Oktawiana Nawrota od orzekania od orzekania w postępowaniu toczącym się przed Sądem Najwyższym pod sygn. I NSP 427/24, powołując się między innymi na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka . Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. stanowi, że sąd może zawiesić postepowanie w sprawie jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji publicznej. Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, że postępowanie z imiennie określonego wniosku o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego wyznaczonych do składu w rozpatrywanej sprawie, toczy się w sytuacji podniesienia przez skarżącego nieprawidłowości składu orzekającego, które wynikają w istotnej części ze względów systemowych. Skarżący przy tym konsekwentnie kwestionuje możliwość wydania przez wskazanych sędziów, jako sędziów orzekających Izby Kontroli Nadzwyczajnej Sądu Najwyższego, orzeczenia w sprawie ze złożonej przez niego skargi. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21 potwierdzono, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3), nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową. Stwierdzona wada procesowa pozbawia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencji do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedłożone przez tak ukształtowany Sąd. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyznaczył termin na jego usunięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przyczyną stwierdzonej wady procesowej jest przede wszystkim wydanie orzeczenia przez sąd ukształtowany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa działającej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3). Mając na względzie utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a nadto ustrojowy charakter instytucji pytań prejudycjalnych i jej fundamentalne znaczenie dla całego systemu prawnego Unii Europejskiej (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 6 marca 2018 r., C-284/16), Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie postępowania jest jedyną drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa, ponieważ w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową. Zawieszenie postępowania z urzędu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam okazało się zatem konieczne do czasu usunięcia stwierdzonej wady procesowej. [kf] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI