I NSP 40/21

Sąd Najwyższy2021-06-30
SNinneinneWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaskargaSąd Najwyższyobrońca z urzęduwznowienie postępowanianiedopuszczalność

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania skargę na przewlekłość postępowania w sprawie wyznaczenia obrońcy z urzędu, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy.

Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania w Sądzie Apelacyjnym w sprawie wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy uznał jednak, że postępowanie w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu oraz czynności mające na celu wszczęcie postępowania wznowieniowego nie są objęte zakresem ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W związku z tym skarga została pozostawiona bez rozpoznania.

Skarżący D. C. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając opieszałość w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym dotyczącym wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu, który miał sporządzić wniosek o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o skardze na przewlekłość, stwierdził, że postępowanie w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu oraz czynności zmierzające do wszczęcia postępowania wznowieniowego nie należą do katalogu spraw, w których można wnieść skargę na przewlekłość. Powołując się na utrwalone orzecznictwo, Sąd Najwyższy podkreślił, że samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie jest równoznaczne z jego wszczęciem. W konsekwencji, skarga została uznana za niedopuszczalną z mocy ustawy i pozostawiona bez rozpoznania. Podobnie potraktowano wniosek o zwolnienie od opłaty. Wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu również nie został uwzględniony z uwagi na bezprzedmiotowość żądania. Jednocześnie, z uwagi na pozbawienie wolności i brak środków do życia, skarżący został zwolniony od wydatków postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na przewlekłość nie przysługuje na czynności sądu mające na celu rozpoznanie wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego, ani na postępowanie w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu w tym kontekście.

Uzasadnienie

Ustawa o skardze na przewlekłość zawiera zamknięty katalog postępowań, w których można wnieść skargę. Postępowanie w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu oraz czynności zmierzające do wszczęcia postępowania wznowieniowego nie są w tym katalogu uwzględnione. Złożenie wniosku o wznowienie nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawiono bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. C.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

W zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, stosowany do pozostawienia skargi bez rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do zwolnienia skarżącego od wydatków postępowania.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Definicja przewlekłości postępowania.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Określa katalog postępowań, co do których możliwe jest wniesienie skargi.

k.p.k. art. 78 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy ustanowienia obrońcy z urzędu w przypadku niedopuszczalności czynności z mocy ustawy.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwolnienia od wydatków postępowania.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów o kosztach i wydatkach do postępowań w przedmiocie skargi na przewlekłość.

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

W zw. z art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.p.k. - kontekst opinii obrońcy.

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniosek Prezesa Sądu Okręgowego o wniesienie kasacji.

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 1 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na przewlekłość nie przysługuje na czynności sądu dotyczące wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Postępowanie w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu oraz czynności zmierzające do wszczęcia postępowania wznowieniowego nie są objęte zakresem ustawy o skardze na przewlekłość.

Odrzucone argumenty

Skarga na przewlekłość postępowania w Sądzie Apelacyjnym dotycząca wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania jest dopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

nie uwzględnia wniosku skarżącego Damiana Chruszczewskiego o wyznaczenie obrońcy z urzędu pozostawia skargę bez rozpoznania pozostawia wniosek skarżącego o zwolnienie od opłaty bez rozpoznania zwalnia skarżącego od wydatków niniejszego postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa nie zostało uwzględnione postępowanie w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu oraz czynności sądu mających na celu wszczęcie postępowania wznowieniowego. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania, nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący, sprawozdawca

Paweł Księżak

członek

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu zastosowania ustawy o skardze na przewlekłość, w szczególności wyłączenie z niej postępowań dotyczących wyznaczenia obrońcy z urzędu i czynności zmierzających do wszczęcia postępowania wznowieniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postępowania (skarga na przewlekłość) i konkretnych czynności procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie precyzuje granice stosowania skargi na przewlekłość, co jest istotne dla praktyków prawa, choć samo w sobie nie zawiera przełomowych ani sensacyjnych elementów.

Kiedy skarga na przewlekłość nie działa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSP 40/21
POSTANOWIENIE
Dnia 30 czerwca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Księżak
‎
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie ze skargi D. C. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w [...] w sprawie sygn. II AKo [...],
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎
i Spraw Publicznych w dniu 30 czerwca 2021 r.,
na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2018, poz. 75)
1.
nie uwzględnia wniosku skarżącego Damiana Chruszczewskiego o wyznaczenie obrońcy z urzędu;
2.
pozostawia skargę bez rozpoznania;
3.
pozostawia wniosek skarżącego o zwolnienie od opłaty bez rozpoznania;
4.
zwalnia skarżącego od wydatków niniejszego postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
D. C. (dalej: skarżący) pismem z 2 listopada 2020 r., które wpłynęło do Sądu Najwyższego 17 marca 2021 r.,
wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez
nieuzasadnionej zwłoki (dalej: skarga na przewlekłość), przez Sąd Okręgowy w Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku o
wyznaczenie obrońcy z urzędu, celem podpisania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie III Kzw [...]. W uzasadnieniu skarżący wskazał na opieszałość w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku oraz czas trwania postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania.
Pismem z 26 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł do Sądu Najwyższego o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu ze skargi na przewlekłość, z uwagi na okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności, brak majątku i oszczędności oraz brak uprawnienia do innych świadczeń pieniężnych.
Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z 9 marca 2021 r. w sprawie sygn. II S [...] na podstawie art. 4 ust. 2
ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2018, poz. 75; dalej
ustawa o skardze na przewlekłość
), uznał się za niewłaściwy rzeczowo do rozpoznania skargi na przewlekłość w przedmiocie wyznaczenia D. C. obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym, ponieważ był właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku i prowadzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania.
Sąd Najwyższy ustalił, że pismem z 21 sierpnia 2020 r. D. C. wniósł do Sądu Apelacyjnego w [...] o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Z. z 28 listopada 2019 r. w sprawie III Kzw [...]. Powyższy wniosek, 26 sierpnia 2020 r. został przekazany do Sądu Okręgowego w Z., a następnie 1 października 2020 r. ponownie do Sądu Apelacyjnego w [...] i zarejestrowany pod sygn. II AKo [...]. Sąd Apelacyjny w [...] zarządzeniem z 23 grudnia 2020 r. wyznaczył dla D. C. obrońcę z urzędu, który 21 stycznia 2021 r. złożył opinię w przedmiocie braku podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem w trybie art. 9 § 2 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.p.k. Pismem z 17 lutego 2021 r. Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w [...] zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w Z. o rozważenie możliwości złożenia wniosku o wniesienie kasacji w trybie art. 521 § 1 k.p.k.
Pismem z 26 marca 2021 r. Prezes Sądu Okręgowego w Z. wystąpił z wnioskiem do Prokuratora Generalnego o wniesienie kasacji od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Z. z 22 marca 2018 r., VII Ka [...] w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 i 2 wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Z. z 27 września 2017 r., II K [...].
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga na przewlekłość wniesiona przez
D. C.
jest niedopuszczalna z mocy ustawy.
S
trona może wnieść skargę na przewlekłość, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość).
Przepis art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość, określa zamknięty katalog postępowań, co do których możliwe jest wniesienie skargi na przewlekłość.
W katalogu tym nie zostało uwzględnione postępowanie w przedmiocie
wyznaczenia
obrońcy z urzędu oraz
czynności sądu mających na celu wszczęcie postępowania wznowieniowego.
Przyjmuje się, że skarga na przewlekłość nie przysługuje na czynności sądu mające na celu rozpoznanie wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania, nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania (postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 lipca 2012 r., KSP 8/12,
8 lipca 2015 r., KSP 8/15, 12 marca 2019 r., I NSP 8/19).
Z uwagi na powyższe, skargę na przewlekłość D. C., stosownie do
art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2
ustawy o skardze na przewlekłość
, należało pozostawić bez rozpoznania. W konsekwencji, również wniosek skarżącego o zwolnienie od opłaty stałej od skargi na przewlekłość, jako bezprzedmiotowy należało pozostawić bez rozpoznania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2011 r., KSP 11/11). Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku skarżącego w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu, celem reprezentowania w postępowaniu ze skargi na przewlekłość, z uwagi na bezprzedmiotowość żądania. Sąd Najwyższy podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że niedopuszczalność czynności z mocy ustawy, stanowi niezależną przesłankę od określonych w art. 78 § 1 k.p.k., do odmowy ustanowienia obrońcy z urzędu (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 czerwca 1996 r., V KZ 19/96). Z uwagi na to, że skarżący nie ma możliwości zarobkowania w związku z pozbawieniem wolności, Sąd Najwyższy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, zwolnił go od wydatków niniejszego postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI