I NSP 399/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, ponieważ skarżący wniósł ją osobiście, mimo obowiązku zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.
K. N. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie I CSK 3132/23. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, ponieważ skarżący wniósł ją osobiście, a zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c. w postępowaniu przed SN zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe, z wyjątkiem określonych sytuacji, które nie miały miejsca w tym przypadku. Brak profesjonalnego pełnomocnika stanowił nieusuwalny brak formalny.
Skarżący K. N. wniósł osobiście do Sądu Najwyższego skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygnaturze I CSK 3132/23. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę na posiedzeniu niejawnym, postanowił ją odrzucić. Uzasadnienie opiera się na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe. Choć nowelizacja z 2023 roku wprowadziła wyjątek dla skarg dotyczących przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym, nie dotyczy on skarg na przewlekłość postępowania przed samym Sądem Najwyższym. Ponieważ skarżący nie był zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika i nie zachodziły inne przesłanki wyłączające stosowanie art. 87¹ § 1 k.p.c. (określone w § 2 tego artykułu), brak ten został uznany za nieusuwalny, co skutkowało obowiązkiem odrzucenia skargi na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w związku z odpowiednimi przepisami k.p.c. Sąd zarządził również zwrot opłaty od skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym wymaga zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe. Nowelizacja z 2023 r. wprowadziła wyjątek dla skarg na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym, ale nie dotyczy on skarg na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym. Brak profesjonalnego pełnomocnika w tym przypadku stanowi nieusuwalny brak formalny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. N. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego w Gliwicach | organ_państwowy | pozwanym w sprawie pierwotnej |
Przepisy (7)
Główne
ustawa o skardze na przewlekłość art. 4 § ust. 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy.
ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § ust. 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Skutkuje obowiązkiem odrzucenia skargi w przypadku nieusuwalnych braków.
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe.
Pomocnicze
ustawa o skardze na przewlekłość art. 6 § ust. 4
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
W prowadzonym przed Sądem Najwyższym postępowaniu ze skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego nie jest wymagane.
k.p.c. art. 87¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wyjątki od obowiązku zastępstwa procesowego przed SN.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienia SN, w tym odrzucenia skargi.
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej, ale stosowany analogicznie do innych skarg.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 87¹ § 1 k.p.c.). Brak przesłanek do zastosowania wyjątków od obowiązku zastępstwa procesowego (art. 87¹ § 2 k.p.c.). Wniesienie skargi osobiście przez stronę stanowi nieusuwalny brak formalny skutkujący odrzuceniem skargi.
Godne uwagi sformułowania
brak nieusuwalny skutkujący obowiązkiem odrzucenia skargi zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe
Skład orzekający
Marek Dobrowolski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika w skardze na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym, a nie przed sądami niższych instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z formalnymi wymogami wniesienia skargi do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla prawników, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Czy wiesz, że skargę na przewlekłość w Sądzie Najwyższym musisz złożyć przez adwokata? Oto dlaczego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSP 399/24 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie z powództwa K. N. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego w Gliwicach o nakazanie i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 lutego 2025 r., na skutek skargi K. N. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I CSK 3132/23, 1. odrzuca skargę; 2. zarządza zwrot od Skarbu Państwa - Sądu Najwyższego na rzecz skarżącego K. N. kwoty 200,00 (dwieście) złotych tytułem stałej opłaty od skargi. UZASADNIENIE W dniu 16 października 2024 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego) K. N. wniósł osobiście do Sądu Najwyższego skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie I CSK 3132/23. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. Zgodnie z art. 87 1 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 lutego 2005 r., III SPP 38/05; z 18 października 2018 r., I NSP 75/18; z 16 marca 2021, I NSP 4/21; z 18 czerwca 2024 r., I NSP 167/24). Ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz.U. 2023 r., poz. 614), dodano do art. 6 ustawy o skardze na przewlekłość ust. 4 w brzmieniu: „W prowadzonym przed Sądem Najwyższym postępowaniu ze skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego nie jest wymagane”. Jak wynika z uzasadnienia celem nowelizacji jest potrzeba zapewnienia stronom pełniejszego prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W ocenie ustawodawcy skoro w postępowaniu przed sądem apelacyjnym nie obowiązuje przymus adwokacko - radcowski, a okoliczności powoływane w skardze na przewlekłość dotyczą w zasadzie wyłącznie okoliczności faktycznych i nie wymagają pogłębionej argumentacji prawnej, to nie ma potrzeby ograniczania zdolności postulacyjnej stron w takim postępowaniu. Z brzmienia przepisu oraz jego uzasadnienia wynika, że de lege lata skargę na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym strona może wnieść osobiście. Natomiast w przypadku skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest nadal wyłączona (art. 87 1 § 1 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisu art. 87 1 § 1 k.p.c. nie stosuje się tylko w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy (art. 87 1 § 2 k.p.c.). Skarżący K. N. wniósł osobiście skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie I CSK 3132/24. Z uwagi na treść art. 87 1 § 1 k.p.c. oraz brak podstaw do zastosowania art. 87 1 § 2 k.p.c., stanowi to brak nieusuwalny skutkujący obowiązkiem odrzucenia skargi na przewlekłość (art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. w związku z art. 398 6 § 3 k.p.c. w związku z art. 87 1 § 1 k.p.c.). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia. s.h. [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI