I NSP 364/22

Sąd Najwyższy2023-03-29
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaskargaSąd NajwyższySąd Apelacyjnybrak zastępstwa procesowegoniedopuszczalnośćpostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania z powodu braku formalnego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Skarżąca K. O. wniosła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, domagając się stwierdzenia przewlekłości, zalecenia rozpoznania sprawy, odszkodowania oraz zwrotu kosztów. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku formalnego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c.

Skarżąca K. O. złożyła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wskazując na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. akt III AUa 2305/20. Domagała się stwierdzenia przewlekłości, wydania zalecenia rozpoznania sprawy, przyznania od Skarbu Państwa kwoty 10 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zwrotu kosztów postępowania. Jako uzasadnienie podała, że od wpłynięcia apelacji i odpowiedzi na nią minęło niemal 2 lata bez wyznaczenia terminu posiedzenia, co istotnie wpływa na jej sytuację życiową i zawodową. Prezes Sądu Apelacyjnego w Katowicach wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz art. 87¹ § 1 k.p.c., uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ została wniesiona osobiście przez K. O., która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym bez profesjonalnego pełnomocnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga jest niedopuszczalna, jeśli nie została wniesiona z zachowaniem wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, również w sprawach dotyczących skargi na przewlekłość, jeśli właściwy jest Sąd Najwyższy. Skarżąca nie spełniła tego wymogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Skarb Państwa / Sąd Apelacyjny w Katowicach

Strony

NazwaTypRola
K. O.osoba_fizycznaskarżąca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za koszty/zadośćuczynienie
Sąd Apelacyjny w Katowicachinstytucjaorgan, którego dotyczy skarga

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.

Pomocnicze

u.s.p.p. art. 8 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga wniesiona osobiście przez K. O. nie spełnia wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, co czyni ją niedopuszczalną na podstawie art. 87¹ § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Skargę jako niedopuszczalną należy odrzucić. W niniejszej sprawie nie dopełniono obowiązku wynikającego z art. 87¹ § 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona przez K. O. skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Skład orzekający

Tomasz Przesławski

przewodniczący-sprawozdawca

Oktawian Nawrot

członek

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymóg formalnego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w sprawach skarg na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość, a skarżący nie jest zwolniony z obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do wymiaru sprawiedliwości i prawem do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, jednak rozstrzygnięcie opiera się na formalnym braku, a nie na meritum sprawy.

Czy możesz sam skarżyć sąd za przewlekłość? Sąd Najwyższy odpowiada: nie zawsze!

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 10 000 PLN

zwrot kosztów postępowania: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSP 364/22
POSTANOWIENIE
Dnia 29 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Oktawian Nawrot
‎
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie ze skargi K. O.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie
o sygn. III AUa 2305/20
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 marca 2023 r.:
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
Skarżąca K. O., pismem datowanym na 10 listopada 2022 r., wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w
postępowaniu sądowym, toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach pod sygn. akt III AUa 2305/20, żądając:
1.
stwierdzenia, że w postępowaniu III AUa 2305/20 przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, doszło do przewlekłości postępowania,
2.
wydania Sądowi rozpoznającemu wskazaną sprawę zalecenia rozpoznania sprawy;
3.
przyznania od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kwoty 10 000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych);
4.
zasądzenia od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Katowicach – na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania w wysokości opłaty od skargi 200 zł (słownie: dwieście złotych).
W uzasadnieniu wskazano, że od wpłynięcia apelacji i odpowiedzi na nią do dnia wniesienia skargi minęło niemal 2 lata. Skarżąca wskazała, że od grudnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach dysponował apelacją i odpowiedzią na  apelację, a termin posiedzenia nie został wyznaczony. Skarżąca wskazała, że
rozpoznanie sprawy jest dla niej istotne. Podniosła także, że od dwóch lat jej sytuacja związana ze świadczeniami jest w stanie zawieszenia, co rzutuje na życie osobiste i zawodowe.
Prezes Sądu Apelacyjnego w Katowicach w datowanej na 21 lutego 2023 r. odpowiedzi na skargę zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o odrzucenie skargi, a w razie nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie o oddalenie skargi w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skargę jako niedopuszczalną należy odrzucić.
W myśl art. 8 ust. 2
ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz.   75, dalej: „u.s.p.p.”)
w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Kwestia zdolności postulacyjnej strony nie została uregulowana w u.s.p.p., dlatego konieczne jest odniesienie się do przepisów właściwych dla zaskarżonego postępowania.
Wniesiona przez skarżącą skarga na przewlekłość postępowania dotyczy postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie
pod
sygn. akt III AUa 2305/20, co do którego
właściwe pozostają przepisy ustawy z     dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1805
ze zm., dalej: „k.p.c.”
).
Stosownie do art.
87
1
§ 1 k.p.c.,
w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a
w
sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.
Przepis   ten znajduje zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004
r., III SPP 42/04, OSNP 2005, nr 5, poz. 71 – zasada prawna;
a także postanowienie Sądu Najwyższego: z
2 lutego 2021 r
., I NSP 174/20; z 6 lutego 2021 r., I NSP 169/20; z 1 września 2021 r., I NSP 135/21; z 23 marca 2022 r.,
I NSP 42/22
).
Skarżąca wniosła do Sądu Najwyższego pismo zawierające skargę na
naruszenie prawa strony do
rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez
nieuzasadnionej zwłoki osobiście. Z treści wywiedzionej
ad casum
skargi nie wynika, aby skarżąca należała do kręgu podmiotów uprawnionych do  samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym. W konsekwencji w
niniejszej sprawie nie dopełniono obowiązku wynikającego z art. 87
1
§ 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona przez K. O. skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego: z 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17; z
2
października 2019 r., I NSP 103/19; z 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; z 21 marca 2019 r., I NSP 1/19).
Z uwagi na powyższe, postanowiono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI