IV SAB/Wr 431/23

IV SAB/Wr 431/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis
Symbol z opisem
6480
659
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. Ż. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Legnickie Pole w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 28 grudnia 2022 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu P. Ż. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100,00 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2022 r. złożonym za pośrednictwem platformy e-PUAP P. Ż. (dalej: Strona, Skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy Legnickie Pole (dalej: organ I instancji) o udostępnienie w trybie ustawy o dostępnie do informacji publicznej .następujących informacji poprzez:
- przesłanie skanów wszystkich umów zawartych między Gminą Legnickie Pole a G. w L. P. od 30 grudnia 2020 r. do dnia wysłania odpowiedzi na wniosek;
- przesłanie skanów wszystkich faktur, które wpłynęły do Urzędu Gminy w Legnickim Polu z G. w L. P. od dnia 30 grudnia 2020 r. do dnia wysłania odpowiedzi na wniosek wraz z potwierdzeniem wykonania płatności przez Gminę;
- przesłanie skanów dokumentacji technicznej i protokołów odbioru wraz z kompletem załączników dla zadań zleconych przez Gminę Legnickie Pole dla G. od dnia 30 grudnia 2020 r. do dnia wysłania odpowiedzi na wniosek.
Pismem z dnia 10 stycznia 2023 r. organ I instancji wezwał Skarżącego do wykazania istotności wnioskowanych informacji dla interesu publicznego z uwagi, iż żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej i wskazał termin rozpoznania wniosku do dnia 20 lutego 2023 r.
Pismem z dnia 13 stycznia 2023 r. Skarżący podał, iż pełni funkcję sołtysa K. i radnego Gminy Legnickie Pole i spotyka się z pytaniami dotyczącymi wykonanych i wykonywanych przez G. Sp. z o.o. zadań i chciałby być wyposażony w odpowiedni zakres materiałów i dokumentów, na podstawie których będzie mógł przekazywać rzetelnie i informacje mieszkańcom Gminy, o zadaniach zlecanych przez Urząd Gminy dla Spółki. Ponadto powołał się na uzasadnienie swojego wniosku na art 24 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Decyzją z dnia 1 lutego 2023 r., nr KW. 1431.147.2022 z dnia 1 lutego 2023 r. organ I instancji odmówił Skarżącemu udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 28 grudnia 2022 r.
Na skutek odwołania wniesionego przez Skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej: SKO) decyzją z dnia 8 marca 2023 r., nr SKO/IP-422/14/2023 uchyliło ww. decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że organ I instancji nie dokonał analizy, czy żądane informacje mają charakter informacji publicznej, w dostatecznym stopniu nie wykazał w uzasadnieniu swojej decyzji, dlaczego wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej, np. poprzez wskazanie konkretnych okoliczności, z których wywodzi swoje stanowisko o przetworzonym charakterze informacji, nie wskazał ilości dokumentów, z których dane składają się na żądane informacje, ani też czy żądanie odnosi się do dokumentów w formie papierowej, czy też w formie elektronicznej, jakiego rodzaju są to dokumenty, czy dokumenty te są uporządkowane czy też rozproszone, a także liczby dokumentów, w których te informacje mają swoje odzwierciedlenie. Kolegium wskazało również, iż z uwagi na fakt, że Skarżący jest Radnym Gminy Legnickie Pole, który jest reprezentantem wspólnoty samorządowej i ciąży na nim obowiązek utrzymywania więzi z wyborcami oraz przedstawiania ich postulatów organom jednostek samorządu terytorialnego, ma prawo do uzyskania informacji publicznej o charakterze przetworzonym bez konieczności wykazywania istotności jej pozyskania dla interesu publicznego.
Następnie organ I instancji pismem z dnia 28 marca 2023 r., nr KW. 1431.147.2022 wezwał Skarżącego do wykazania, iż uzyskanie informacji w przedmiocie opisanym wyżej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz wyznaczył termin udostępnienia informacji publicznej na dzień 16 maja 2023 r. Wezwanie doręczone zostało za pośrednictwem platformy e-PUAP dnia 27 marca 2023 r.
W dniu 3 kwietnia 2023 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Skarżącego w którym podał, iż pozyskanie informacji objętych wnioskiem z dnia 28 grudnia 2022 i', jest istotne dla interesu publicznego wskazując że pełniąc mandat Radnego Gminy Legnickie Pole jest osobą pierwszego kontaktu jeśli idzie o pozyskiwanie przez mieszkańców Gminy Legnickie Pole informacji dotyczących funkcjonowania Urzędu Gminy, gminnych jednostek organizacyjnych oraz G. Skarżący wskazał, że podczas pełnienia dyżurów radnego a także poza nim spotyka się z pytaniami w powyższym zakresie i chciałby być wyposażony w odpowiednie materiały i dokumenty, dzięki którym będzie w stanie rzetelnie i klarownie przekazywać mieszkańcom gminy Legnickie Pole informacji o zadaniach zleconych przez Gminę dla Spółki G. wraz z przejrzystą informacją o środkach publicznych, które są na ten cel przeznaczane.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2023 r., nr KW.1431.147.2023 organ I instancji wezwał Skarżącego do doprecyzowania wniosku poprzez: 1) wskazanie przepisów prawa na podstawie których ubiega się o udostępnienie wnioskowanych informacji; 2) doprecyzowanie pkt 3 wniosku, poprzez wskazanie konkretnych dokumentów bądź ich rodzaju.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 21 kwietnia 2023 r. Skarżący wskazał, że podstawą złożenia wniosku jest ustawa o dostępie do informacji publicznej a zakres pkt 3 wniosku zawęził do protokołów odbioru robót wraz z załącznikami (widocznymi podpisami osób odpowiedzialnych) dla każdego zleconego zadania, za które przez Gminę Legnickie Pole została dokonana płatność.
Decyzją z dnia 16 maja 2023 r., nr KW. 143 LI 47.2022 organ I instancji odmówił Skarżącemu udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 28 grudnia 2022 r.
Na skutek odwołania wniesionego przez Skarżącego, SKO decyzją z dnia 12 czerwca 2023 r., nr SKO/IP-422/44/2023 ww. decyzję organu I instancji z dnia 16 maja 2023 r i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji SKO wskazało, że informacja której domaga się Skarżący nie istnieje w formie i postaci przez niego żądanej , bowiem organ posiada jedynie dokumenty , która stanowią jej źródło. Przetwarzanie dokumentów w celu uzyskania żądanej informacji , wymaga przeprowadzenia ich analizy i wyboru właściwych dokumentów . z określonego okresu czasu , a uwzględnienie wniosku wymagałoby znacznego nakładu czasu pracy, byłoby czasochłonne a tym samym wiązałoby się. z istotnym zaangażowaniem pracowników organu . które mogłoby wpłynąć w konsekwencji negatywnie na bieżące wykonywania zadań przez ten organ . W SKO zakwalifikowanie żądania informacji, jako informacji przetworzonej jest prawidłowe. W ocenie SKO pozycja Skarżącego jako podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza jego realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji wskazuje na wystąpienie istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie informacji przetworzonej. W piśmie z dnia 13 stycznia 2023 r. Skarżący wskazał, że kwestiami funkcjonowania oraz przejrzystości finansowej między Gminą Legnickie Pole interesują się mieszkańcy Gminy Legnickie Pole. Pełniąc funkcję radnego Gminy Legnickie Pole jest osobą pierwszego kontaktu jeśli idzie o pozyskiwanie przez mieszkańców Gminy Legnickie Pole informacji dotyczących funkcjonowania Urzędu Gminy, gminnych jednostek organizacyjnych oraz G. W związku z pełnieniem przez niego dyżurów radnego chciałby być wyposażony w odpowiedni zakres materiałów i dokumentów, dzięki którym będzie w stanie rzetelnie i klarownie przekazywać mieszkańcom Gminy Legnickie Pole informacje o zadaniach zlecanych przez Urząd Gminy dla spółki wraz z przejrzystą informacją o środkach publicznych, które są na ten cel przeznaczane. W świetle powyższych ustaleń na radnym nie ciąży jedynie obowiązek uczestniczenia w pracach rady i jej komisji, ale i również radny utrzymuje stalą więź z mieszkańcami oraz ich organizacjami, a w szczególności przyjmuje zgłaszane przez mieszkańców gminy postulały i przedstawia je organom gminy do rozpatrzenia. Fakt, iż przedmiotem prac Komisji Rewizyjnej w 2023 r. nie są sprawy objęte wnioskiem Skarżącego, nie przesądza o tym, iż radny poprzez inne formy swojej aktywności (np. spotkania z mieszkańcami) może wykorzystać uzyskane informacje publiczne w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów. Mianowicie nie można wykluczyć, że efektem tych spotkań w ramach, których mieszkańcy będą zapoznawani ze sprawami dotyczącymi Gminy, w tym wynikającymi z wniosku z dnia 28 grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, może być ich rozpoznawanie w ramach prac Komisji Rewizyjnej. W ocenie SKO organ I instancji niewłaściwie zinterpretował przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., co stanowiło o zachowaniu nieprawidłowego trybu postępowania w zakresie udostępniania informacji publicznej.
Pismem z dnia 7 lipca 2023 r. organ I instancji poinformował Skarżącego , iż odpowiedź na wniosek z dnia 28 grudnia 2023r . nie może zostać udzielona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., z uwagi na konieczność przeanalizowania decyzji SKO z dnia 12 czerwca 2023 r. i szeroki zakres żądanych informacji, konieczność analizy i wyselekcjonowania dużej ilości dokumentów. Poinformowano Skarżącego , o nowym terminie udzielenia odpowiedzi na wniosek - 26.08.2023 r.
Decyzją z dnia 28 sierpnia 2023 r. , nr KW .1431.147.2022 organ I instancji odmówił Skarżącemu udzielenia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 28 grudnia 2022 r.
Skarżący w dniu 18 września 2023 r. za pośrednictwem organu wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Legnickie Pole, ponieważ po raz trzeci nie otrzymał dokumentów o które wnioskował wnioskiem z dnia 18 grudnia 2022 r.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Przy piśmie z dnia 13 grudnia 2023 r. organ przedłożył decyzję SKO z dnia 3 października 2023 r., którą po rozpoznaniu odwołania Strony z dnia 11 września 2023 r., uchyliło w całości decyzję organu I instancji z dnia 28 sierpnia 2022 r. (k: 56-67 akt sprawy sądowej).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 329 - dalej jako "p.p.s.a.") skarga podlega odrzuceniu, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak stanowi przepis art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem.
Skarga Strony złożona w dniu 18 września 2023 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Legnickie Pole w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia 18 grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej została złożona po załatwieniu sprawy przez organ I instancji – po wydaniu przez niego decyzji z dnia 28 sierpnia 2023 r. , nr KW .1431.147.2022 o odmowie udostępnienia Skarżącemu informacji publicznej. Tym samym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Jednocześnie wyraźnego podkreślenia wymaga to, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt wniesienia przez Skarżącego, przed złożeniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 28 sierpnia 2023 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przed rokiem 2020 pojawiała się rozbieżność poglądów co do dopuszczalności skargi na bezczynność oraz przewlekłość organu w postępowaniu w sytuacji, gdy postępowanie to zostało już w chwili wniesienia skargi zakończone, jednakże wątpliwości w tym zakresie zostały rozwiane poprzez podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów uchwały z dnia 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19 dotyczącej bezczynności, a następnie uchwały z dnia 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21 dotyczącej przewlekłości postępowań. Treść obydwu wskazanych uchwał oparta jest na ogólnym spostrzeżeniu, zgodnie z którym wydanie aktu w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan przewlekłości (bezczynności) staje się stanem historycznym, co z kolei oznacza, że skarga wniesiona w czasie, w którym przewlekłość (bezczynność) jest już takim właśnie stanem historycznym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały z dnia 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21 stwierdzono, że "Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania". Stanowisko powyższe zaprezentowane wyłącznie jako uzasadnienie uchwały dotyczącej kwestii ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego, nie podważa generalnych ustaleń, że samo już wydanie aktu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, jest tym istotnym zachowaniem organu, które czyni z przewlekłości (bezczynności) stan historyczny uniemożliwiający przyjęcie, że istnieje przedmiot postępowania, w którym możliwe jest skorzystanie z kompetencji określonej w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu m.in. do wydania w określonym terminie aktu, skoro akt taki został już wydany, czy też w art. 151 p.p.s.a., tj. oddalenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sytuacji, gdy organ ten zakończył postępowanie administracyjne poprzez wydanie właściwego aktu w sprawie.
Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy od dnia 28 sierpnia 2023 r. nie istniał podlegający badaniu stan przewlekłości, którego dotyczyła skarga, a tym samym nie istniał również przedmiot skargi w rozpatrywanej przez Sąd sprawie.
Ponadto, warto zwrócić uwagę, że w treści uchwały z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, jak i w jej uzasadnieniu, Naczelny Sąd Administracyjny wiąże skutek w postaci przeszkody w merytorycznym rozpoznaniu przez sąd administracyjny skargi na bezczynność z samym faktem "wydania decyzji" ("skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane"). Powyższe rozważania pozostają aktualne także w sprawach dotyczących postępowań zainicjowanych skargami na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy.
Pogląd wiążący ustanie stanu przewlekłości (lub bezczynności) z faktem załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności jest poglądem dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w ocenie sądu rozpatrującego tę sprawę, jest poglądem trafnym (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2019 r., II OSK 3747/18, wyrok NSA z dnia 8 maja 2019 r., I FSK 1401/17, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2011 r., I FSK 198/10). W orzecznictwie tym zasadnie podnosi się, że "(...) Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Poza zakresem kontroli Sądu pozostaje prawna poprawność czynności załatwiających żądanie. Oznacza to, że Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. (...)" (wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r., I OSK 1295/17).
Obowiązek odrzucenia skargi wynika wprost z treści uzasadnienia uchwały II OPS 1/21, w której Sąd stwierdził, że "za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość niedającą się usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie".
Jednocześnie należy podkreślić, że uznanie takiej skargi na przewlekłość za niedopuszczalną, nie zamyka Skarżącemu drogi do zaskarżenia ewentualnego przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w późniejszym czasie, w sytuacji, gdy stan ten znów byłby aktualny, a nie historyczny, tak jak w momencie wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.