I NSP 308/24

Sąd Najwyższy2025-01-10
SNinnepostępowanie sądoweWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaSąd Najwyższyprzymus adwokacko-radcowskibrak formalnyodrzucenie skargiprawo procesowe

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, ponieważ nie została ona sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika.

Skarżący J. P. wniósł skargę na przewlekłość postępowania oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o pełnomocnika, a skargę odrzucił. Głównym powodem odrzucenia było to, że skarga została wniesiona osobiście przez stronę, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, co jest wymogiem w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Dodatkowo, skarga nie spełniała wymogów formalnych dotyczących treści.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2025 r. rozpoznał skargę J. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, która dotyczyła postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. II USKP 2/24. Skarżący wniósł skargę osobiście, domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy postanowił umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a skargę odrzucić. Uzasadnienie odrzucenia skargi opiera się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe. Skarga wniesiona osobiście przez J. P. narusza ten wymóg, a brak profesjonalnego pełnomocnika jest nieusuwalny. Sąd podkreślił, że celem przymusu adwokacko-radcowskiego jest zapewnienie odpowiedniego poziomu merytorycznego środków zaskarżenia kierowanych do Sądu Najwyższego. Po drugie, skarga nie spełniała wymogów formalnych określonych w art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdyż nie zawierała ani żądania stwierdzenia przewlekłości, ani okoliczności uzasadniających to żądanie. W związku z tym, skarga podlegała odrzuceniu również na podstawie art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego nie spełnia wymogów formalnych, w tym obowiązku zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c. zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Wniesienie skargi osobiście przez stronę stanowi nieusuwalny brak formalny, skutkujący odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania i odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec niespełnienia wymogów formalnych przez skarżącego)

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (13)

Główne

u.s.p.p. art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

k.p.c. art. 394¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 87¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

u.s.p.p. art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Wyłączenie zdolności strony do podejmowania osobiście czynności procesowych w przypadku skargi na przewlekłość przed SN.

k.p.c. art. 394¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398⁶ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 87¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.p.p. art. 6 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Wymogi formalne skargi dotyczące treści.

u.s.p.p. art. 9 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Pomocnicze

u.s.p.p. art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Definicja przewlekłości postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego narusza obowiązek zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarga nie zawierała żądania stwierdzenia przewlekłości ani okoliczności uzasadniających to żądanie.

Godne uwagi sformułowania

Celem przymusu adwokacko-radcowskiego jest zapewnienie, aby środki zaskarżenia kierowane do Sądu Najwyższego odpowiadały ustawowym wymaganiom i prezentowały poziom merytoryczny, jakiego można oczekiwać od osoby uprawnionej do świadczenia profesjonalnej pomocy prawnej. Nawet gdyby następczo ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania, to uzupełnienie lub „poparcie” przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego wniesionej osobiście przez stronę skargi, nie spełnia wymagań zachowania przymusu.

Skład orzekający

Oktawian Nawrot

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi na przewlekłość postępowania wnoszonej do Sądu Najwyższego, w szczególności obowiązek profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań przed Sądem Najwyższym i skarg na przewlekłość.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jasno precyzuje kluczowe wymogi formalne dla skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym, co jest istotne dla praktyków prawa. Podkreśla znaczenie przymusu adwokacko-radcowskiego.

Skarga na przewlekłość w Sądzie Najwyższym? Uważaj na te błędy formalne!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSP 308/24
POSTANOWIENIE
Dnia 10 stycznia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie ze skargi J. P.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. II USKP 2/24
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
w dniu 10 stycznia 2025 r.,
1. umarza postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego
‎
o ustanowienie pełnomocnika z urzędu;
2. odrzuca skargę.
ł.n
UZASADNIENIE
Pismem datowanym na 9 sierpnia 2024 r. J. P., wniósł o wszczęcie postępowania związanego z przewlekłością postępowania oraz o ustanowienie pełnomocnika do reprezentowania w sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało umorzyć, zaś skarga na przewlekłość postępowania podlegała odrzuceniu.
Wskazać należy, że skarga na przewlekłość postępowania sporządzona została i wniesiona osobiście przez J. P., a w konsekwencji jako taka wywołała skutki procesowe, w szczególności ten, że podlegała odrzuceniu, albowiem
m.in. nie została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika (o czym dalej w treści uzasadnienia). Nawet gdyby następczo ustanowiono dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi na
przewlekłość postępowania, to uzupełnienie lub „poparcie” przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego wniesionej osobiście przez stronę skargi, nie spełnia wymagań zachowania przymusu, o
których mowa w art. 87
1
k.p.c. Na tych samych zasadach odrzuceniu podlegają
zażalenia skierowane do Sądu Najwyższego, skargi kasacyjne, skargi
o
wznowienie postępowania czy też skargi o stwierdzenie niezgodności z
prawem (postanowienia Sądu Najwyższego z: 21 października 2015 r., III
CZ
48/15; 31 stycznia 2014 r., II CZ 84/13; 11 marca 2008 r., II CZ 2/08; 17
stycznia 2018 r., IV CZ 99/17; 26 kwietnia 2019 r., II CZ 18/1; 30 czerwca 2020 r.; III CZ 1/20). Celem przymusu adwokacko
-
radcowskiego jest zapewnienie, aby
środki zaskarżenia kierowane do Sądu Najwyższego odpowiadały ustawowym wymaganiom i prezentowały poziom merytoryczny, jakiego można oczekiwać od
osoby uprawnionej do świadczenia profesjonalnej pomocy prawnej. Cel ten nie
może zostać zrealizowany, jeżeli adwokat lub radca prawny jedynie „popiera” środek zaskarżenia wniesiony bezpośrednio przez stronę lub też jedynie sygnuje własnym podpisem środek zaskarżenia sporządzony przez stronę osobiście. Biorąc
pod uwagę powyższe, skarżący chcąc wnieść do Sądu Najwyższego skargę
o stwierdzenie przewlekłości postępowania powinien najpierw zwrócić się o
to do profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, który wykona za niego tę czynność, a jeżeli nie posiada środków na pokrycie kosztów profesjonalnej obsługi prawnej, winien złożyć do Sądu przed którym toczy się postępowanie wniosek o
ustanowienie pełnomocnika z urzędu, bez wnoszenia skargi o stwierdzenie przewlekłości, którą, w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu, tenże wniesienie ją w imieniu skarżącego.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w pkt. 1 postanowienia na podstawie art. 8 ust. 2
ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o
skardze
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.
1725, dalej: „u.s.p.p.”)
w zw. z art. 394
1
§ 3 w zw. z art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 355 k.p.c.
Według art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że
w
postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do
rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa
dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i
prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Zgodnie z art. 87
1
§ 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe. Z
tego
względu w przypadku skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona (art. 87
1
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p.).
Skarżący w przedmiotowym postępowaniu skargę na naruszenie prawa
strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. II USKP 2/24 wniósł osobiście. Z
uwagi na treść wspomnianego wyżej art. 87
1
§ 1 k.p.c. oraz brak podstaw do
zastosowania art. 87
1
§ 2 k.p.c., stanowi to nieusuwalny brak skutkujący obowiązkiem odrzucenia skargi bez wzywania do uzupełnienia braku na podstawie stosowanych odpowiednio przepisów o postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.
Ze wskazanych względów Sąd Najwyższy w pkt. 2 postanowienia, na
podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w zw. z art. 394
1
§ 3 w zw. z art. 398
6
§ 3 w zw. z art. 87
1
§ 1 k.p.c., odrzucił skargę.
Niezależnie od powyższego zgodnie z art. 6 ust. 2 u.s.p.p. skarga powinna
zawierać: (1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz (2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie.
Wniesiona w niniejszym postępowaniu skarga na przewlekłość postępowania nie spełnia żadnych wymagań formalnych, o których mowa w
art.
6
ust. 2 u.s.p.p. Skarga J. P. ani nie zawiera żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania, ani nie przytacza okoliczności uzasadniających żądanie.
Z powyższych względów skarga podlegałaby odrzuceniu także na
podstawie
art. 9 ust. 1 u.s.p.p., wobec niespełnienia wymogów określonych w art. 6 ust. 2 u.s.p.
p.
ł.n
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI