I NSP 538/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, wskazując na niedopuszczalność takiej skargi w odniesieniu do postępowań przed SN oraz naruszenie obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.
Skarżący B.C. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (sygn. I NSP 462/25), domagając się odszkodowania. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, argumentując, że postępowanie w sprawie skargi na przewlekłość nie jest objęte zakresem ustawy, a ponadto skarżący naruszył obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, składając skargę osobiście. Odrzucono również wniosek o wykluczenie sędziów jako niedopuszczalny.
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych postanowieniem z dnia 17 grudnia 2025 r. odrzucił skargę B.C. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Najwyższym pod sygnaturą I NSP 462/25. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości i przyznania odszkodowania w kwocie 20 000 zł. Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną z dwóch głównych powodów. Po pierwsze, zgodnie z ustawą o skardze na przewlekłość postępowania, katalog postępowań, w których można wnieść taką skargę, jest zamknięty i nie obejmuje postępowań przed samym Sądem Najwyższym w przedmiocie skargi na przewlekłość. Po drugie, skarżący naruszył art. 87¹ § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a skarżący złożył skargę osobiście, nie należąc do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania. Sąd Najwyższy odrzucił również wniosek skarżącego o wykluczenie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i wskazanych sędziów, uznając go za niedopuszczalny środek prawny, a także za wniosek o wyłączenie sędziego złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego, co jest sprzeczne z uchwałą Sądu Najwyższego I NOZP 1/19.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, katalog postępowań, w których można wnieść skargę na przewlekłość, jest zamknięty i nie obejmuje postępowań przed Sądem Najwyższym.
Uzasadnienie
Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania zawiera zamknięty katalog postępowań, w których można wnieść skargę. Postępowanie przed Sądem Najwyższym w przedmiocie skargi na przewlekłość nie jest w tym katalogu wymienione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.C. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (9)
Główne
ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 2 § 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne.
ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 3
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania wyłącznie w sprawach postępowań wymienionych enumeratywnie w tym przepisie (katalog zamknięty).
k.p.c. art. 87¹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 87¹ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa krąg podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o wyłączenie sędziego.
k.p.c. art. 53¹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa niedopuszczalność wniosku o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego.
ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 8 § 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Podstawa prawna orzekania.
k.p.c. art. 394¹ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania.
k.p.c. art. 398⁶ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na przewlekłość postępowania nie przysługuje w odniesieniu do postępowań przed Sądem Najwyższym. Skarżący naruszył obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego. Wniosek o wykluczenie sędziów złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego jest niedopuszczalny.
Godne uwagi sformułowania
katalog zamknięty, którego zakres nie może zostać poszerzony o żadne dodatkowe kategorie postępowań skarżący nie mógł złożyć skargi osobiście, z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego wniosek formalny skarżącego o „wykluczenie Izby Kontroli Nadzwyczajnej z rozpatrywania przedmiotowej skargi” [...] Ustawodawca nie przewidział bowiem takiego środka prawnego.
Skład orzekający
Krzysztof Wiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi na przewlekłość postępowania w odniesieniu do postępowań przed SN oraz obowiązek zastępstwa procesowego przed SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi na przewlekłość postępowania przed SN i naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne kwestie proceduralne dotyczące dostępu do sądu i obowiązkowych form reprezentacji przed Sądem Najwyższym, co jest ważne dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy odrzuca skargę na przewlekłość. Czy można samemu skarżyć SN?”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
odszkodowanie: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSP 538/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Krzysztof Wiak w sprawie ze skargi B.C. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I NSP 462/25, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 grudnia 2025 r., odrzuca skargę. Z.G. UZASADNIENIE Pismem z 26 listopada 2025 r., które wpłynęło do Sądu Najwyższego 1 grudnia 2025 r., B.C. (dalej: „skarżący”) wniósł osobiście skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt I NSP 462/25. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości we wskazanym postępowaniu oraz o przyznanie mu od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł tytułem odszkodowania. Skarżący złożył również wniosek o „wykluczenie Izby Kontroli Nadzwyczajnej z rozpatrywania przedmiotowej skargi”, w osobach imiennie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, wyłącznie w sprawach postępowań wymienionych enumeratywnie w powołanym przepisie. Zawiera on katalog zamknięty, którego zakres nie może zostać poszerzony o żadne dodatkowe kategorie postępowań. W zestawieniu tym nie uwzględniono postępowania w sprawie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jakim było postępowanie toczące się przed Sądem Najwyższym. Co za tym idzie, skarga na przewlekłość postępowania we wskazanym przypadku nie przysługuje i nie może być merytorycznie rozpoznana. Co więcej, zgodnie z art. 87 1 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący nie mógł złożyć skargi osobiście, z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że powyższy przepis znajduje zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy (uchwała Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia Sądu Najwyższego: z 2 lutego 2021 r., I NSP 174/20; z 6 lutego 2021 r., I NSP 169/20; z 1 września 2021 r., I NSP 135/21; z 11 maja 2022 r., I NSP 101/22). Z treści skargi nie wynikało również, aby skarżący należał do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym (art. 87 1 § 2 k.p.c.). Powyższe względy przesądziły o tym, że skarga skarżącego jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka podlega odrzuceniu. Rozpoznaniu nie podlegał również wniosek formalny skarżącego o „ wykluczenie Izby Kontroli Nadzwyczajnej z rozpatrywania przedmiotowej skargi”, w osobach imiennie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego. Ustawodawca nie przewidział bowiem takiego środka prawnego. Jednakże nawet w przypadku uznania, że wniosek taki stanowi wniosek o wyłączenie sędziów (zgodnie z art. 49 i nast. k.p.c.), nie mógłby on podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Został bowiem złożony jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania. Tymczasem zgodnie z uchwałą składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, przy czym sędzia objęty takim wnioskiem może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego wniosek. Zważyć również należy, że zgodnie z art. 53 1 § 1 pkt 3 k.p.c. niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego. W konsekwencji wniosek taki podlega odrzuceniu. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. w zw. z 398 6 § 3 k.p.c. i art. 87 1 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji. Z.G. [r.g.] Krzysztof Wiak
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI