I NSP 296/23

Sąd Najwyższy2024-02-07
SNinneprawo procesoweWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaskargaSąd Najwyższyprawo procesoweterminydopuszczalność skargi

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, uznając ją za niedopuszczalną z powodu błędnego wskazania podstawy prawnej i wniesienia po zakończeniu postępowania.

Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, domagając się odszkodowania od Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że postępowanie w sprawie przewlekłości nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość, a ponadto skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania przez sąd niższej instancji. Odrzucono również wniosek o wyłączenie sędziów i umorzono postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów.

Pełnomocnik M.J. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach (sygn. akt I S 51/22), domagając się zasądzenia od sądu kwoty 6000 zł oraz zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Skarżący złożył również wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że postępowanie w sprawie przewlekłości nie znajduje się w zamkniętym katalogu postępowań, których dotyczy ustawa o skardze na przewlekłość. Ponadto, skarga została wniesiona po terminie, gdyż postępowanie przed Sądem Apelacyjnym zakończyło się wcześniej. W związku z odrzuceniem skargi, umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów. Wniosek o wyłączenie sędziów został uznany za niedopuszczalny, ponieważ został złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego i dotyczył sędziów, którzy nie byli jeszcze członkami składu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie jest objęte zakresem ustawy o skardze na przewlekłość postępowania.

Uzasadnienie

Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania zawiera zamknięty katalog postępowań, w których można wnieść skargę, a postępowanie dotyczące samej przewlekłości nie jest w nim wymienione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi, odrzucenie wniosku o wyłączenie sędziów, umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów.

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec odrzucenia skargi)

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (8)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 5 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Skarga dopuszczalna wyłącznie w toku postępowania.

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do orzeczenia o odrzuceniu skargi.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej (tu w zw. z innymi przepisami).

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wniesienia zażalenia (tu w zw. z innymi przepisami).

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Definicja przewlekłości postępowania.

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Katalog zamknięty postępowań, w których dopuszczalna jest skarga.

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o wyłączenie sędziego.

k.p.c. art. 53 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana od 1 lipca 2023 r. - niedopuszczalność wniosku o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie przewlekłości nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość. Skarga na przewlekłość została wniesiona po zakończeniu postępowania. Wniosek o wyłączenie sędziego dotyczył sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego.

Godne uwagi sformułowania

katalog zamknięty, którego zakres nie może zostać poszerzony o żadne dodatkowe kategorie postępowań nie przysługuje i nie może być merytorycznie rozpoznana musi być ona uznana za niedopuszczalną z mocy prawa wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny

Skład orzekający

Krzysztof Wiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie niedopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania w sytuacji, gdy dotyczy ona postępowania o stwierdzenie przewlekłości lub gdy została wniesiona po jego zakończeniu. Ustalenie niedopuszczalności wniosku o wyłączenie sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą na przewlekłość i wnioskiem o wyłączenie sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania oraz wniosku o wyłączenie sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy skarga na przewlekłość jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSP 296/23
POSTANOWIENIE
Dnia 7 lutego 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Wiak
w sprawie ze skargi M. J.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn.
‎
I S 51/22,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 lutego 2024 r.,
1) odrzuca skargę;
2) odrzuca wniosek M. J. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego;
3) umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
[SOP]
UZASADNIENIE
Pełnomocnik M.J. (dalej: „skarżący”) pismem z 21 października 2023 r. wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed
Sądem
Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. akt I S 51/22 (dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt […] toczącej się przed Sądem Okręgowym w Katowicach). Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości powyższego postępowania, zasądzenie w związku z tym od
Sądu
Apelacyjnego w Katowicach kwoty przynajmniej 6000 zł oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. Niezależnie od powyższego, skarżący
złożył
wniosek w trybie art. 49 k.p.c. o wyłączenie imiennie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego oraz wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r. (I S 51/22) Sąd Apelacyjny w  Katowicach odrzucił skargę M.J. o stwierdzenie przewlekłości w
sprawie zarejestrowanej w Sądzie Okręgowym w Katowicach pod sygn. akt […].
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na odrzucenie.
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o
skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i  postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), s
trona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (
przewlekłość
postępowania).
Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, wyłącznie w
sprawach postępowań wymienionych enumeratywnie w powołanym przepisie. Zawiera on katalog zamknięty, którego zakres nie może zostać poszerzony o żadne dodatkowe kategorie postępowań.
W zestawieniu tym nie uwzględniono postępowania w sprawie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez  nieuzasadnionej zwłoki, jakim jest postępowanie toczące się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach pod sygn. akt I S 51/22. Co za tym idzie, skarga
na
przewlekłość postępowania we wskazanym przypadku nie przysługuje i
nie może być merytorycznie rozpoznana.
Co więcej, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1
ustawy o przewlekłości postępowania, wniesienie skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w toku postępowania, którego ta skarga dotyczy. W przeciwnym razie musi być ona uznana za niedopuszczalną z mocy prawa. Powyższa sytuacja zaistniała również w przypadku niniejszej skargi. Postępowanie
w sprawie ze skargi skarżącego na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w
Katowicach w sprawie o sygn. akt I S 51/22 zostało zakończone 26 kwietnia 2022
r.
Tymczasem skarżący wniósł skargę na przewlekłość powyższego postępowania dopiero pismem z 21 października 2023 r.
Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji.
Odrzucenie skargi powodowało, że bezprzedmiotowe było rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie go z kosztów sądowych.
Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego został złożony w treści skargi, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania. W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z
26
lipca 2019 r., I NOZP 1/19, wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, przy czym sędzia objęty takim wnioskiem może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego wniosek. Zważyć również należy, że zgodnie z obowiązującym od 1 lipca 2023 r. art. 53
1
§ 1 pkt 3 k.p.c. niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego. W konsekwencji wniosek taki podlega odrzuceniu.
ZG
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI