I NSP 286/25

Sąd Najwyższy2025-10-03
SNinneinneŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaskargaSąd Najwyższypostępowanie sądoweprawo do sądupełnomocnik z urzędu

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, uznając ją za niedopuszczalną.

Strona wniosła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi w sprawie o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy, powołując się na ustawę o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz własne orzecznictwo, stwierdził, że skarga taka nie przysługuje w postępowaniu dotyczącym wyznaczenia pełnomocnika. W konsekwencji, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki została wniesiona przez J.Ł. w lipcu 2025 r. Dotyczyła ona przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi, które miało na celu wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do wniesienia powództwa przeciwko Skarbowi Państwa o ochronę dóbr osobistych. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, stwierdził, że katalog postępowań, w których można wnieść taką skargę, jest zamknięty. W szczególności, ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na przewlekłość postępowania w przedmiocie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Powołując się na liczne orzeczenia Sądu Najwyższego, które potwierdzają tę interpretację, Sąd Najwyższy uznał rozpoznawaną skargę za niedopuszczalną. Na tej podstawie, Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w postępowaniu dotyczącym wyznaczenia pełnomocnika z urzędu.

Uzasadnienie

Ustawa o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zawiera zamknięty katalog postępowań, w których można wnieść skargę. Postępowanie w przedmiocie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu nie jest objęte tym katalogiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
J.Łosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (8)

Główne

u.s.p.p. art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne.

u.s.p.p. art. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Katalog postępowań, których dotyczy skarga, ma charakter zamknięty.

u.s.p.p. art. 3 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

u.s.p.p. art. 5 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Pomocnicze

u.s.p.p. art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym niedopuszczalny środek zaskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na przewlekłość postępowania nie przysługuje w przedmiocie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, gdyż postępowanie to nie znajduje się w zamkniętym katalogu postępowań określonym w ustawie.

Godne uwagi sformułowania

Katalog ten ma charakter zamknięty nie można skutecznie wnieść skargi na przewlekłość postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości postępowania

Skład orzekający

Janusz Niczyporuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania w sprawach o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie specyficznego rodzaju postępowania (wyznaczenie pełnomocnika z urzędu) w kontekście skargi na przewlekłość.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest istotna dla prawników procesowych, ponieważ precyzuje zakres stosowania skargi na przewlekłość postępowania, ale dla szerszej publiczności może być zbyt proceduralna.

Kiedy skarga na przewlekłość postępowania nie działa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSP 286/25
POSTANOWIENIE
Dnia 3 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Janusz Niczyporuk
w sprawie ze skargi J.Ł
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. […],
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎
i Spraw Publicznych w dniu 3 października 2025 r.,
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
Skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki z 7 lipca 2025 r., która wpłynęła do Sądu Najwyższego 10 lipca 2025 r., J.Ł
(dalej: „skarżący”)
wniósł o „wszczęcie postępowania skargowego, dotyczącego przewlekłości postępowania […] Sądu Apelacyjnego w Łodzi podjętego przeze mnie 21 października 2024 r. (…) w przedmiocie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia przeze mnie powództwa przeciwko Skarbowi Państwa o ochronę dóbr osobistych”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725 z późn. zm.; dalej: „u.s.p.p.”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Według przepisów powołanej ustawy, skarga na przewlekłość nie przysługuje w każdym postępowaniu, ponieważ dotyczy tylko postępowań wymienionych w art. 3 u.s.p.p. Katalog ten ma charakter zamknięty (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 1 czerwca 2022 r., I NSP 177/22; 11 maja 2022 r., I NSP 134/22; 11 maja 2022 r.; I NSP 101/22; 20 kwietnia 2022 r., I NSP 98/22; 12 września 2019 r.; I NSP 97/19; 8 maja 2020 r., I NSP 47/20). W szczególności  nie można skutecznie wnieść skargi na przewlekłość postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości postępowania (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 maja 2022 r., I NSP 134/22; 27 kwietnia 2022 r., I NSP 77/22; 19 stycznia 2022 r., I NSP 266/21; 5 października 2021 r., I NSP 153/21).
Przepisy u.s.p.p. nie przewidują zatem skargi na przewlekłość postępowania w przedmiocie wyznaczenia pełnomocnika. Z tego względu rozpoznawaną skargę należy uznać za niedopuszczalną. Według art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3 ust. 1 u.s.p.p. i art. 5 ust. 1 u.s.p.p.
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI