I NSP 285/25

Sąd Najwyższy2025-08-08
SNinneinneWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaskargaSąd Najwyższypostępowanie karnewznowienie postępowaniawymogi formalneEKPC

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, uznając ją za formalnie wadliwą z powodu braku żądania i uzasadnienia, a także wskazując, że postępowanie o wznowienie nie jest objęte zakresem skargi na przewlekłość.

Skarżący W. T. złożył skargę na przewlekłość postępowania, powołując się na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych określonych w ustawie, tj. brakuje w niej wyraźnego żądania stwierdzenia przewlekłości oraz szczegółowego uzasadnienia. Dodatkowo, Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie o wznowienie postępowania nie jest 'sprawą' w rozumieniu przepisów o skardze na przewlekłość.

Skarżący W. T. wniósł do Sądu Najwyższego skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wskazując na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. II AKo 226/25). Skarga dotyczyła postępowania o wznowienie postępowania w sprawie karnej, w której skarżący został skazany za usiłowanie zabójstwa. Sąd Najwyższy, działając na podstawie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, odrzucił skargę. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że skarga nie spełniała wymogów formalnych określonych w art. 6 ust. 2 ustawy, a mianowicie nie zawierała wyraźnego żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania ani precyzyjnego uzasadnienia wskazującego na konkretne działania lub zaniechania sądu prowadzące do zwłoki. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak tych elementów uniemożliwia merytoryczną ocenę skargi. Ponadto, Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że postępowanie o wznowienie postępowania nie jest 'sprawą' w rozumieniu przepisów o skardze na przewlekłość ani art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, ponieważ stanowi ono dalszy ciąg postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, a gwarancje z art. 6 EKPC nie mają zastosowania do postępowań o wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka nie spełnia wymogów formalnych, jeśli nie zawiera wyraźnego żądania stwierdzenia przewlekłości i szczegółowego uzasadnienia, a ponadto postępowanie o wznowienie postępowania nie jest 'sprawą' w rozumieniu przepisów o skardze na przewlekłość.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę z powodu braku żądania stwierdzenia przewlekłości i braku uzasadnienia, wskazując na konieczność precyzyjnego określenia działań lub zaniechań sądu prowadzących do zwłoki. Dodatkowo, sąd uznał, że postępowanie o wznowienie postępowania nie podlega przepisom o skardze na przewlekłość, powołując się na orzecznictwo europejskie i krajowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
W. T.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § ust. 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 6 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Skarga powinna zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości i przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 9 § ust. 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość art. 1 § ust. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Przepisy ustawy nie mają zastosowania do postępowania przygotowawczego, które zostało zakończone albo w którym wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia.

k.p.k. art. 545 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nie zawiera wyraźnego żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania. Skarga nie zawiera uzasadnienia wskazującego na konkretne okoliczności uzasadniające zarzut przewlekłości. Postępowanie o wznowienie postępowania nie jest 'sprawą' w rozumieniu ustawy o skardze na przewlekłość ani art. 6 EKPC.

Godne uwagi sformułowania

skarga spełnia tylko wówczas wymagania formalne (...) jeśli skarżący wniesie żądanie o stwierdzenie przewlekłości postępowania (...) a ponadto (...) szczegółowo określi, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki sprawa o rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania nie jest «sprawą» w rozumieniu art. 2 ustawy o skardze na przewlekłość i art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Skład orzekający

Grzegorz Pastuszko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie formalnych wymogów skargi na przewlekłość postępowania oraz wyłączenie postępowań o wznowienie postępowania z zakresu stosowania przepisów o skardze na przewlekłość."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi na przewlekłość w kontekście postępowania o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie formalne dotyczące skargi na przewlekłość, co jest istotne dla praktyków. Dodatkowo, rozstrzyga o zakresie stosowania przepisów o przewlekłości do postępowań o wznowienie postępowania, co może być zaskakujące dla niektórych.

Skarga na przewlekłość postępowania? Sąd Najwyższy stawia jasne wymagania formalne i wyłącza sprawy o wznowienie postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSP 285/25
POSTANOWIENIE
Dnia 8 sierpnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Pastuszko
w sprawie ze skargi W. T.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn.
‎
II AKo 226/25,
na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 8 sierpnia 2025 r.
na podstawie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki,
odrzuca skargę.
[D.Z.]
UZASADNIENIE
W. T. (dalej: „skarżący”) wniósł do   Sądu   Najwyższego pismo datowane na 10 lipca 2025 r. zatytułowane „Skarga
na przewlekłość postępowania”. W piśmie tym skarżący zamieścił następującą uwagę: „D
ziałając na podstawie art. 10 i 6 Konwencji OOPCZIPW w  zw. z przepisami prawa krajowego składam SKARGĘ na rażącą przewlekłość w/w postępowania. W tym miejscu wskazuję, że w/w postępowanie prowadzone przez sądy powszechne były i są prowadzone niedbale i z naruszeniem wszelkich norm i przepisów dotyczących rzetelności i terminowości postępowania sądowego”.
W uzasadnieniu skarżący podał, że przedkłada swoją skargę z dnia 10 marca 2025 r. zatytułowaną „SKARGA o wznowienie postępowania o usiłowanie ZABÓJSTWA” wraz z załącznikami tj. kopiami pism”. Zaznaczył przy tym, że
dokumenty
te w pełni potwierdzają słuszność jego skargi o wznowienie postępowania oraz oświadczył, że nie popełnił czynu, za który został skazany.
Pismo skarżącego z 10 marca 2025 r. zatytułowana „SKARGA o wznowienie postępowania o usiłowanie ZABÓJSTWA”, adresowane m.in. do Prezesa Sądu  Okręgowego w Warszawie, zostało zarejestrowane w Sądzie Apelacyjnym w
Warszawie w dniu 27 marca 2025 r. pod sygn. II AKo 226/25 (k. 3006 akt Sądu Apelacyjnego).
Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 maja 2025 r. w
sprawie II AKo 226/25 Sąd Apelacyjny stwierdził brak podstaw do wznowienia z
urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie z 28 maja 2021 r., sygn. III K 452/19 utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 21 czerwca 2022 r., sygn.  IX  Ka  938/21 (pkt 1) oraz odmówił przyjęcia oczywiście bezzasadnego wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie z 28 maja 2021 r., sygn. III K 452/19 utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 21 czerwca 2022 r., sygn. IX Ka 938/21 jako niepochodzącego od osoby wymienionej w art. 545 § 2 k.p.k. – bez wzywania do usunięcia braków formalnych (pkt 2).
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i  postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.
1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), s
trona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej
prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa  dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i  prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (
przewlekłość
postępowania).
Według art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość skarga powinna zawierać: 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę  niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków.
Mając na względzie powyższe regulacje, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że skarga spełnia tylko wówczas wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o skardze na
przewlekłość, jeśli skarżący wniesie żądanie o
stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, którego skarga dotyczy, a  ponadto w uzasadnieniu skargi szczegółowo określi, w
czym
dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z: 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05; 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07). Bez podania powyższych okoliczności nie jest możliwa merytoryczna ocena skargi.
W analizowanej sprawie skarżący nie wysunął żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania. Za żądanie takie nie można bowiem uznać sformułowania zawartego w piśmie: „
składam SKARGĘ na rażącą przewlekłość w/w postępowania”.
Co więcej, skarżący nie przytoczył żadnych okoliczności uzasadniających żądanie skargi, tj. nie podał, w
czym
dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy.
Z tego powodu Sąd Najwyższy uznaje, że wniesiona skarga, ze względu brak żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania i brak uzasadnienie żądania skargi, musi być uznana za oczywiście spełniającą przesłanek ujętych w art. 6 ust.  2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość (por. postanowienia Sądu  Najwyższego z: 15 stycznia 2008 r., III SPP 46/07; 16 kwietnia 2024 r., I NSP 211/23).
Ponadto Sąd Najwyższy wskazuje, że s
prawa o rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania nie jest „sprawą” w rozumieniu art. 2 ustawy o skardze na przewlekłość i art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. 1993 Nr 61, poz. 284) w
zw.
z
dyspozycją art. 1 ust. 3
ustawy o skardze na przewlekłość
. Wynika    to    stąd, że wznowienie postępowania pozostaje ukierunkowane na  ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie prawomocne orzeczonej sprawy, tak więc w swej istocie stanowi dalszy ciąg tejże sprawy.
W tym kontekście zauważyć wypada, że w orzecznictwie europejskim od  dawna ugruntowała się teza, że gwarancje z art. 6 Konwencji nie mają zastosowania do postępowań, w których dąży się do wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym wyrokiem (patrz m.in. decyzje Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 26 października 2004 r. nr 13990/04, LEX
nr
145734; z dnia 15 marca 2005 r. nr 51744/99, LEX nr 148873; decyzja   Europejskiej Komisji Praw Człowieka z dnia 17 stycznia 1995 r. nr 25084/94, LEX nr 40881).
Takie stanowisko znajduje także aprobatę w polskiej doktrynie prawa (zob.
m.in.
Cz.
Kłak,
Skarg na przewlekłość postępowania karnego a Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
, Rzeszów 2011, s. 63).
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 6 ust.
2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia.
[D.Z.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI