Orzeczenie · 2024-12-18

I NSP 266/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-12-18
SNinneprawo procesoweWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaprawo do sąduzadośćuczynienieSąd NajwyższySąd Apelacyjnykredyt frankowyterminowośćkoszty postępowania

Skarżąca K. Z. wniosła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. I ACa 1699/22, która dotyczyła kredytu frankowego. Skarga została wniesiona po ponad 24 miesiącach od wpływu apelacji, w trakcie których sąd podejmował czynności z dużymi przerwami, nie wyznaczając terminu rozprawy. Sąd Apelacyjny tłumaczył opóźnienia znacznym wzrostem liczby spraw frankowych, nowymi obowiązkami procesowymi oraz obciążeniem kadrowym. Sąd Najwyższy, opierając się na przepisach ustawy o skardze na przewlekłość oraz orzecznictwie ETPC, stwierdził, że doszło do nieuzasadnionej zwłoki. Podkreślił, że systemowe przyczyny opóźnień, takie jak obciążenie sędziów czy brak kadry, nie powinny obciążać strony postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy przyznał skarżącej 2500 zł zadośćuczynienia od Skarbu Państwa za okres od listopada 2020 r. do grudnia 2024 r., uzasadniając wysokość kwoty proporcjonalnością do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz dotkliwości dla skarżącej. Dodatkowo, nakazano zwrot opłaty od skargi oraz zasądzono koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawach obciążonych dużą liczbą spraw, zwłaszcza frankowych, oraz ustalenie wysokości zadośćuczynienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości postępowania apelacyjnego w sądzie drugiej instancji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie o sygn. I ACa 1699/22 nastąpiła przewlekłość postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzono przewlekłość postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy ocenił, że ponad 24-miesięczna bezczynność Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie dotyczącej kredytu frankowego, pomimo braku przyczyn usprawiedliwiających opóźnienie ze strony skarżącej, stanowi nieuzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu sprawy.

Jaka kwota zadośćuczynienia przysługuje skarżącej za stwierdzoną przewlekłość postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przyznano 2500 zł od Skarbu Państwa.

Uzasadnienie

Kwota 2500 zł została uznana za proporcjonalną do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz dotkliwości dla skarżącej, stanowiąc jednocześnie rekompensatę i sankcję dla państwa za wadliwe zorganizowanie wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzenie przewlekłości, przyznanie zadośćuczynienia, zwrot opłaty, zasądzenie kosztów
Strona wygrywająca
K. Z.

Strony

NazwaTypRola
K. Z.osoba_fizycznaskarżąca
Skarb Państwa – Sąd Apelacyjny w Poznaniuinstytucjaodpowiedzialny za przewlekłość

Przepisy (11)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość art. 1 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Ustawa wprowadzona w celu zapewnienia przestrzegania prawa każdego obywatela do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, które zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 12 § 4

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do przyznania sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Kryteria oceny przewlekłości: łączny czas postępowania, charakter sprawy, stopień zawiłości, znaczenie dla strony, zachowanie stron.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.

EKPCz art. 6

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do rzetelnego procesu, w tym rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

k.p.c. art. 98 § 1, 11 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 394^1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania w sprawach rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania w sprawach rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania w sprawach rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 17 § 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do zwrotu opłaty od skargi.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 3

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponad 24-miesięczna bezczynność Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie apelacyjnej. • Brak działań ze strony sądu zmierzających do wyznaczenia terminu rozprawy przez długi okres. • Znaczenie sprawy dla skarżącej (kredyt frankowy) i jej obciążenie finansowe związane z regularnym płaceniem rat. • Systemowe przyczyny opóźnień (obciążenie sądu, braki kadrowe) nie powinny obciążać strony postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące wzrostu liczby spraw frankowych, nowych obowiązków procesowych i obciążenia kadrowego jako usprawiedliwienie opóźnień.

Godne uwagi sformułowania

nieuzasadniona zwłoka w rozpoznaniu sprawy • nie może zniknąć z pola widzenia konieczność przestrzegania konstytucyjnych i europejskich standardów • Sam fakt braku winy sędziego w sprawnym rozpoznawaniu sprawy czy też sytuacja kadrowa w wydziale nie powinien mieć decydującego znaczenia. • Zła organizacja wymiaru sprawiedliwości, brak odpowiedniego budżetu czy też zbyt duża ilość spraw przypadająca na jednego sędziego nie powinny obciążać uczestników postępowania. • kwota zasądzana na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania musi obejmować kwotę 500 zł za każdy zakończony rok postępowania niezależnie, czy w określonej fazie miała miejsce przewlekłość, czy też nie, przy czym musi być równa co najmniej 2000 zł.

Skład orzekający

Tomasz Demendecki

przewodniczący-sprawozdawca

Elżbieta Karska

członek

Mirosław Sadowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawach obciążonych dużą liczbą spraw, zwłaszcza frankowych, oraz ustalenie wysokości zadośćuczynienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości postępowania apelacyjnego w sądzie drugiej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przewlekłości postępowań sądowych, zwłaszcza w kontekście spraw frankowych, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników.

Ponad 4 lata czekania na wyrok apelacyjny: Sąd Najwyższy przyznaje zadośćuczynienie za przewlekłość postępowania.

Dane finansowe

zadośćuczynienie za przewlekłość: 2500 PLN

zwrot opłaty od skargi: 200 PLN

zwrot kosztów postępowania: 240 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst