I NSP 266/21

Sąd Najwyższy2022-01-19
SNinneinneWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaprawo do sąduSąd Najwyższypostępowanie cywilnezdolność postulacyjnareprezentacja procesowa

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ ustawa nie przewiduje skargi na skargę w tym przedmiocie, a skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Skarżący J. J. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w [...]. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie obejmuje postępowań dotyczących samej skargi na przewlekłość. Dodatkowo, skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, co jest wymogiem w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w tego typu sprawach.

Skarżący J. J. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, domagając się stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w [...]. Skarga ta dotyczyła postępowania, w którym skarżący wcześniej złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Rejonowym w Ł. oraz Sądem Okręgowym w S. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę. Uzasadnienie opiera się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, zgodnie z art. 3 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, katalog postępowań, w których środek ten przysługuje, jest zamknięty i nie obejmuje on postępowań w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Oznacza to, że skarga na skargę w tym przedmiocie jest niedopuszczalna. Po drugie, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na wymóg zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, zgodnie z art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c. Skarżący nie należał do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym i nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływają na konieczność odrzucenia skargi z powodu braku zdolności postulacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa zawiera zamknięty katalog postępowań, w których środek ten przysługuje i nie obejmuje on postępowań w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Uzasadnienie

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na przewlekłość w postępowaniu, którego przedmiotem jest właśnie taka skarga.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

u.s.przewl. art. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Zawiera zamknięty katalog postępowań, w których środek ten przysługuje; nie obejmuje postępowań w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych przed Sądem Najwyższym.

Pomocnicze

u.s.przewl. art. 1 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Celem ustawy jest zapewnienie przestrzegania prawa każdego obywatela do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

u.s.przewl. art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Prawo do wniesienia skargi o stwierdzenie naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne.

u.s.przewl. art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie obejmuje skarg na skargę w tym przedmiocie. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym wymagana jest profesjonalna reprezentacja prawna.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r., o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki została wprowadzona w celu konieczności zapewnienia przestrzegania prawa każdego obywatela do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Przepis art. 3 u.s.przewl. zawiera jednak zamknięty katalog postępowań, w których środek ten przysługuje i nie obejmuje on postępowań w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Celem przymusu adwokacko-radcowskiego jest zapewnienie, aby środki zaskarżenia kierowane do Sądu Najwyższego odpowiadały ustawowym wymaganiom i prezentowały poziom merytoryczny, jakiego można oczekiwać od osoby uprawnionej do świadczenia profesjonalnej pomocy prawnej.

Skład orzekający

Marek Dobrowolski

przewodniczący, sprawozdawca

Janusz Niczyporuk

członek

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi na przewlekłość postępowania wniesionej w postępowaniu dotyczącym skargi na przewlekłość; wymóg profesjonalnej reprezentacji przed Sądem Najwyższym w sprawach o skargę na przewlekłość."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymogów formalnych postępowania przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi na przewlekłość postępowania i wymogów formalnych przed Sądem Najwyższym, co jest ważne dla praktyków prawa.

Sąd Najwyższy: Skarga na przewlekłość postępowania nie dla każdej skargi. Kluczowy wymóg formalny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSP 266/21
POSTANOWIENIE
Dnia 19 stycznia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Janusz Niczyporuk
‎
SSN Aleksander Stępkowski
w sprawie ze skargi J. J.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w
[…]
w sprawie o sygn. akt I S
[…]
,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
‎
Publicznych w dniu 19 stycznia 2022 r.,
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
W dniu
14 września 2021
r. (data prezentaty Biura Podawczego Sądu Apelacyjnego w
[…]
) J. J. (skarżący) wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie pod sygn. akt I S
[…]
prowadzonej przed Sądem Apelacyjnym w
[…]
oraz zasądzenie na jego rzecz kwoty
20.000 zł oraz o zwolnienie go z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Przedmiotem sprawy pod sygn. akt I S
[…]
na którą złożona została skarga była skarga na przewlekłość postępowania przed Sądem Rejonowym w
Ł.
w sprawie pod sygn. akt I C
[…]
oraz przed Sądem Okręgowym w S. w sprawie pod sygn. akt V Cz
[…]
.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r.,
o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
(t.j.
Dz.U. 2018, poz. 75, dalej:
u.s.przewl.
) została wprowadzona w celu konieczności zapewnienia przestrzegania
prawa każdego obywatela do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, które zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu (art. 1 ust. 1 u.s.przewl.). Realizacją tego celu jest przysługujące obywatelowi prawo do wniesienia skargi o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych (
art. 2 ust. 1 u.s.przewl.
).
Przepis
art. 3 u.s.przewl. zawiera jednak zamknięty katalog postępowań, w
których środek ten przysługuje i nie obejmuje on postępowań w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Tym
samym, w postępowaniu ze skargi, o której mowa w art. 2 ust. 1 u.s.przewl
, skarga ta
nie przysługuje. Wyrazem tego jest jednolita linia orzecznicza Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego:
z 16 czerwca 2005 r., KSP 5/05; z 6 grudnia 2011 r., KSP 11/11;
z 12 stycznia 2017 r., WSP 2/16;
z  2  października 2017 r., WSP 1/17; z 9 stycznia 2018 r., KSP 21/17;
z 2 października 2017 r., WSP 1/17;
z 21 maja 2019 r., I NSP 30/19; z 11 grudnia 2019 r., I NSP 170/19; z 30 czerwca 2020 r., I NSP 82/20; z 12 października 2021 r., I NSP 119/21).
Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie pod sygn. akt I S
[…]
prowadzonej przed Sądem Apelacyjnym w
[…]
,
której przedmiotem była skarga skarżącego na przewlekłość postępowania przed Sądem Rejonowym w Ł. oraz przed Sądem Okręgowym w S. – zatem skarga na przewlekłość postępowania w sprawie pod sygn. akt I S
[…]
już z tego tytułu podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 2 u.s.przewl. w sprawach nieuregulowanych w
ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w  postępowaniu, którego skarga dotyczy.
Odesłanie takie oznacza, że Sąd Najwyższy w niniejszym postępowaniu stosuje przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2021, poz. 1805 z późn. zm. – dalej: k.p.c.),
Natomiast w
związku
z art. 87
1
§ 1 i 2 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten znajduje zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy (uchwała Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04, OSNP 2005, nr 5, poz. 71
; a także postanowienia Sądu Najwyższego: z
2 lutego 2021 r
., I NSP 174/20; z 6 lutego 2021 r., I NSP 169/20; z 1 września 2021 r., I NSP 135/21).
).
Z treści skargi nie
wynikało, aby skarżący należał do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym (art. 87
1
§ 2 k.p.c.).
Na konieczność odrzucenia skargi podyktowaną brakiem zdolności postulacyjnej nie mają wpływu zgłoszone w niej wnioski o
zwolnienie od kosztów sądowych lub o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 1 września 2021 r., I NSP 135/21). Celem przymusu adwokacko-radcowskiego jest zapewnienie, aby środki zaskarżenia kierowane do Sądu Najwyższego odpowiadały ustawowym wymaganiom i prezentowały poziom merytoryczny, jakiego można oczekiwać od osoby uprawnionej do świadczenia profesjonalnej pomocy prawnej. Skarżący, chcąc wnieść do Sądu Najwyższego skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania powinien najpierw zwrócić się o  to do profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, który wykona za niego tę czynność, a jeżeli nie posiada środków na pokrycie kosztów profesjonalnej obsługi prawnej, winien złożyć do sądu, przed którym toczy się postępowanie, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który – w przypadku jego ustanowienia – sporządzi i wniesie skargę w imieniu skarżącego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 1 września 2021 r., I NSP 135/21; także: z 11 stycznia 2022 r., I NSP 224/21).
Z powyższych względów,
na podstawie
art. 398
6
§ 3
k.p.c. w zw. z
art. 394
1
§ 3
k.p.c., w związku z
art. 8 ust. 2
u.s.przewl.,
Sąd Najwyższy
orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI