I NSP 189/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, ponieważ została wniesiona osobiście przez stronę, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, co stanowiło brak nieusuwalny.
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o skardze na przewlekłość oraz Kodeksu postępowania cywilnego, stwierdził, że skarga została wniesiona z naruszeniem przepisów dotyczących zastępstwa procesowego. Skoro postępowanie przed Sądem Najwyższym co do zasady wymaga reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego, a skarżący wniósł skargę osobiście, brak ten był nieusuwalny, co skutkowało odrzuceniem skargi.
Skarżący M. L. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, dotyczącą postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (...) w sprawie III S (...). Skarga została wniesiona osobiście przez skarżącego. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, odwołał się do ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Stwierdzono, że ustawa ta nie obejmuje swoim zakresem postępowań ze skargi na przewlekłość, a zatem skarga w tej sprawie była niedopuszczalna w świetle art. 3 ustawy. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał na art. 8 ust. 2 ustawy, który nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu zażaleniowym w sprawach nieuregulowanych. W kontekście zdolności postulacyjnej, odwołano się do Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych, z pewnymi wyjątkami (art. 87¹ § 2 k.p.c.), które nie miały zastosowania w tej sprawie. Ponieważ skarżący wniósł skargę osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, Sąd Najwyższy uznał ten brak za nieusuwalny i na podstawie przepisów k.p.c. oraz ustawy o skardze na przewlekłość, odrzucił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na przewlekłość postępowania, wniesiona do Sądu Najwyższego, co do zasady wymaga reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 87¹ § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 87¹ § 1 k.p.c.) regulujących zastępstwo procesowe przed Sądem Najwyższym, które nakładają obowiązek reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponieważ skarżący wniósł skargę osobiście, a nie zachodziły wyjątki od tej zasady, brak ten uznano za nieusuwalny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
ustawa o skardze na przewlekłość art. 3
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Zamknięty katalog postępowań, w których przysługuje skarga na przewlekłość, nie obejmuje postępowań ze skargi na przewlekłość.
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.
Pomocnicze
ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § ust. 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
W sprawach nieuregulowanych w ustawie, do postępowania toczącego się na skutek skargi stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym.
k.p.c. art. 87¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wyjątki od obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.
k.p.c. art. 373 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zaskarżalności postanowień.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania kasacyjnego, ale stosowany odpowiednio.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na przewlekłość nie może być wniesiona osobiście przez stronę, gdyż wymaga reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego. Postępowanie ze skargi na przewlekłość nie jest objęte zakresem ustawy o skardze na przewlekłość.
Godne uwagi sformułowania
brak nieusuwalny zamknięty katalog postępowań przymus adwokacko-radcowski
Skład orzekający
Krzysztof Wiak
przewodniczący
Paweł Księżak
członek
Adam Redzik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymóg reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika w skardze na przewlekłość do Sądu Najwyższego oraz zakres zastosowania ustawy o skardze na przewlekłość."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg na przewlekłość postępowania sądowego wniesionych do Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ponieważ precyzuje wymogi formalne dotyczące wnoszenia skargi na przewlekłość do Sądu Najwyższego, w tym kwestię przymusu adwokacko-radcowskiego.
“Osobiste wniesienie skargi na przewlekłość do SN? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego to błąd.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I NSP 189/20 POSTANOWIENIE Dnia 2 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Paweł Księżak SSN Adam Redzik (sprawozdawca) w sprawie ze skargi M. L. na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie III S (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 2 lutego 2021 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE I. P. M. L. (dalej: Skarżący), pismem z 1 listopada 2020 r. wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej: skarga na przewlekłość). Skarga dotyczyła postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie III S (…) (ze skargi na przewlekłość postępowania w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy w L., VIII P (…)) i została wniesiona przez Skarżącego osobiście. II. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość uregulowana jest w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej: ustawa o skardze na przewlekłość). W art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość zawarty jest zamknięty katalog postępowań, w których stronom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 stycznia 2017 r., WSP 2/16; 26 lipca 2019 r., I NSP 79/19; 5 maja 2020 r., I NSP 40/20). W katalogu tym nie zostało uwzględnione postępowanie ze skargi na przewlekłość, a takiego postępowania dotyczy skarga w niniejszej sprawie. Z przywołanej regulacji należy zatem wywodzić, że w postępowaniach innych niż wymienione w katalogu określonym w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość, stronie nie służy wskazana skarga. Niezależnie od tego, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. W ustawie o skardze na przewlekłość nie została uregulowana kwestia zdolności postulacyjnej. W tym zakresie należy więc odwołać się do przepisów regulujących postępowanie cywilne, gdyż to one znajdują zastosowanie w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Na podstawie art. 87 1 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.), w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Tak zwany przymus adwokacko-radcowski nie występuje w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (art. 87 1 § 2 k.p.c.). W związku z tym, również skarga na przewlekłość, do której rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy, jeśli postępowanie, w którym według skarżącego występuje przewlekłość, jest sprawą cywilną, zasadniczo nie może zostać skutecznie wniesiona osobiście. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 marca 2019 r., I NSP 3/19; 11 września 2019 r., I NSP 87/19). Mając na uwadze powyższe, skarga na przewlekłość wniesiona przez Skarżącego osobiście, wobec braku okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 87 1 § 2 k.p.c., dotknięta jest brakiem nieusuwalnym, co poza jej niedopuszczalnością w świetle art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość, powodowało konieczność jej odrzucenia (bez wzywania do uzupełnienia braku pisma). Wobec tego, na podstawie art. 87 1 § 1 k.p.c. oraz art. 373 § 1 w zw. z art. 394 1 § 3, art. 398 21 k.p.c. i art. 3 oraz art. 8 ust. 2 oraz ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI