I NSP 187/24

Sąd Najwyższy2024-06-19
SNinneprawo karneWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaSąd Najwyższyskargapostępowanie karnewyłączenie sędziegowymogi formalneneo-KRS

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziów i odrzucił skargi na przewlekłość postępowania z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Skarżący M.W. złożył pięć skarg na przewlekłość postępowania w różnych sprawach toczących się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, domagając się zasądzenia kwot pieniężnych i zwolnienia od opłat. Jednocześnie złożył wniosek o wyłączenie sędziów, którzy otrzymali nominacje od tzw. "neo-KRS". Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie bez rozpoznania z powodu jego wadliwości formalnej i odrzucił skargi, uznając, że nie zawierały obligatoryjnego żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania.

Skarżący M.W. złożył do Sądu Najwyższego pięć skarg na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, dotyczących postępowań prowadzonych przez Sąd Apelacyjny w Warszawie pod różnymi sygnaturami. W skargach tych domagał się zasądzenia kwot po 10 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zwolnienia od opłat. Dodatkowo, skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów, którzy otrzymali nominacje od tzw. "neo-KRS". Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, najpierw zajął się wnioskiem o wyłączenie sędziów. Uznał go za wadliwy formalnie, ponieważ nie wskazywał imiennie konkretnych sędziów, a jedynie ogólną grupę. Powołując się na art. 41 § 1 i § 2 k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, Sąd Najwyższy pozostawił ten wniosek bez rozpoznania. Następnie Sąd Najwyższy rozpoznał skargi na przewlekłość postępowania. Stwierdził, że nie spełniają one wymogów formalnych określonych w ustawie o skardze na przewlekłość, w szczególności art. 6 ust. 2 pkt 1, który wymaga zawarcia żądania stwierdzenia przewlekłości. Skarżący ograniczył się jedynie do żądania zasądzenia kwot pieniężnych i zwolnienia od opłat. W związku z tym, na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy, Sąd Najwyższy odrzucił wszystkie pięć skarg. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów k.p.k. i ustawy o skardze na przewlekłość.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 41 § 1 k.p.k. i powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 41 § 1 i § 2 k.p.k. oraz utrwalone orzecznictwo, wskazując, że wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać imienne wskazanie sędziego lub sędziów, a ogólne określenie grupy sędziów nie wypełnia dyspozycji przepisu. Wniosek wadliwy formalnie, podobnie jak wniosek spóźniony, podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i odrzucenie skarg

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie musi zawierać imienne wskazanie sędziego lub sędziów.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § ust. 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Definicja przewlekłości postępowania jako trwania postępowania dłużej niż jest to konieczne.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 6 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Wymagania formalne skargi, w tym obligatoryjne żądanie stwierdzenia przewlekłości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony po rozpoczęciu przewodu sądowego, pozostawia się bez rozpoznania, chyba że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się stronie wiadoma dopiero po rozpoczęciu przewodu. Dotyczy również wniosków wadliwych formalnie.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 9 § ust. 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Odrzucenie skargi niespełniającej wymogów formalnych bez wzywania do uzupełnienia.

k.p.k. art. 616 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygania o kosztach w sprawach skargi na przewlekłość.

k.p.k. art. 623 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygania o kosztach w sprawach skargi na przewlekłość.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § ust. 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Dotyczy rozstrzygania o kosztach w sprawach skargi na przewlekłość.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziów nie spełnia wymogów formalnych, gdyż nie zawiera imiennego wskazania sędziów. Skargi na przewlekłość postępowania nie zawierają obligatoryjnego żądania stwierdzenia przewlekłości, co jest wymogiem formalnym. Przepisy k.p.k. i ustawy o skardze na przewlekłość pozwalają na pozostawienie wniosku o wyłączenie bez rozpoznania oraz odrzucenie skargi niespełniającej wymogów formalnych.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pozostawia się bez rozpoznania nie wypełnia dyspozycji art. 41 § 1 k.p.k. skarga niespełniająca wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków nie zawierają żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania, które to jest obligatoryjnym elementem skargi

Skład orzekający

Grzegorz Pastuszko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne wniosku o wyłączenie sędziego oraz skargi na przewlekłość postępowania w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych, a nie meritum spraw, których dotyczyły skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych, ale porusza temat wyłączenia sędziów związanego z tzw. "neo-KRS", co może być interesujące dla prawników zajmujących się praworządnością i niezależnością sądownictwa.

Wniosek o wyłączenie sędziów z powodu "neo-KRS" odrzucony przez Sąd Najwyższy. Poznaj powody!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSP 187/24
POSTANOWIENIE
Dnia 19 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Pastuszko
w sprawie ze skarg M. W.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawach o sygn.
‎
VIII AKa 292/23, VIII AKz 229/23, VIII AKz 61/23, II AKz 892/23,
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎
i Spraw Publicznych w dniu 19 czerwca 2024 r.
na podstawie art. 41 § 1 i art. 41 § 2 k.p.k. oraz art. 6 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9 ust.1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony
‎
do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym
‎
lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oraz art. 616 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 623 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki:
1.
pozostawia bez rozpoznania wniosek M.W.
‎
o wyłączenie sędziów;
2.
odrzuca skargi;
3.
zwalnia M.W. od obowiązku uiszczenia opłaty
‎
od skarg na przewlekłość postępowania.
UZASADNIENIE
M. W. (dalej: „skarżący”) wniósł do Sądu Najwyższego za
pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Warszawie pięć skarg na przewlekłość postępowania. Wszystkie skargi zostały nadane listami poleconymi w dniu 20 marca 2024 r.
Pierwsza z wniesionych skarg dotyczy postępowania o sygn. VIII   AKa   292/23. W skardze tej skarżący wniósł o zasądzenie 10 000 zł oraz
o
zwolnienie od opłaty od skargi. Wskazał on, że dotyczy ona bezterminowego odroczenia rozprawy, zaś sąd: „…dysponuje pełnym wachlarzem możliwości, aby prowadzić postępowanie.”
Druga z wniesionych skarg dotyczy postępowania o sygn. VIII AKa 292/23. W skardze tej skarżący wniósł o zasądzenie 10 000 zł oraz o zwolnienie od opłaty od skargi. Wskazał on, że dotyczy ona naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisów o wyznaczeniu terminu rozprawy. Skarżący podniósł: „W dniu 20 lipca do
Sądu
Apelacyjnego wpłynęły akta sprawy V K 204/22 z S.O. Sąd Apelacyjny powinien niezwłocznie wyznaczyć termin rozprawy. Termin powinien być wyznaczony w ciągu 40 dni. Sąd Apelacyjny zwlekał z wyznaczeniem terminu pięć miesięcy.”
Trzecia z wniesionych skarg dotyczy postępowania o sygn. VIII AKz 229/23. W skardze tej skarżący wniósł o zasądzenie 10 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz    o zwolnienie od opłaty od skargi. Wskazał on, że dotyczy ona: „Rozpatrzenia  zażalenia na areszt który został przedłużony 18 grudnia 2023 r., a zażalenie odbyło się 7 lutego 2024 r.”
Czwarta z wniesionych skarg dotyczy postępowania o sygn. VIII AKz 61/23. W skardze tej skarżący wniósł o zasądzenie 10 000 zł oraz o zwolnienie od opłaty od skargi. Wskazał on, że dotyczy ona rozpatrzenia zażalenia w ciągu 21 dni. Skarżący wskazał: „W przedmiotowej sprawie areszt został przedłużony 15
września Sąd uchybił obowiązkowi rozpatrzenia zażalenia w 21 dni.” I dalej „Zażalenie zostało rozpatrzone 15 listopada 2023.”
Piąta z wniesionych skarg dotyczy postępowania o sygn. II AKz 892/23. W skardze tej skarżący wniósł o zasądzenie 10 000 zł oraz o zwolnienie od opłaty od skargi. Wskazał on, że dotyczy ona rozpatrzenia zażalenia na areszt, który  wynosi  21 dni. Skarżący wskazał: „Areszt został przedłużony 22 czerwca 2023  r. zażalenie wpłynęło w pierwszych dniach lipca a Sąd Rozpatrzył je 15 września.”
Jednocześnie skarżący wniósł o wyłączenie z postępowań skargowych dot.   sygn. VIII AKa 292/23 sędziów, którzy otrzymali nominację Sędziowską przez „t.z.w. NEO.KRS”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o wyłączenie: „
z postępowań skargowych dot. sygn. VIII     AKa     292/23 sędziów, którzy otrzymali nominację Sędziowską przez
„t.z.w.
NEO.KRS”
został złożony do przedmiotowej skargi, jeszcze  przed  wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania.
Zgodnie z art. 41
§ 1 k.p.k., Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Stosownie do art. 41 § 2 k.p.k. wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony
na
podstawie § 1 po rozpoczęciu przewodu sądowego, pozostawia się bez rozpoznania, chyba że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się stronie wiadoma dopiero po rozpoczęciu przewodu.
Należy zatem wskazać, że art.
41 § 1 k.p.k. dotyczy wniosku o wyłączenie tylko indywidualnie wskazanego sędziego lub wszystkich indywidualnie wskazanych sędziów danego sądu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z
27
listopada 2003 r., V KO 50/03). Wniosek skarżącego nie zawiera imiennie wskazanego sędziego lub sędziów sądu który ma rozpoznawać przedmiotową skargę. Stwierdzenie [
sędziów, którzy otrzymali nominację Sędziowską przez „t.z.w. NEO.KRS”]
nie wypełnia dyspozycji art. 41 § 1 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, należało uznać, iż wniosek o wyłączenie sędziów winien zostać pozostawiony bez rozpoznania. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło przekonanie, że skoro art. 41 § 2 w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. pozwalają na pozostawienie wniosku bez rozpoznania w sytuacji wniosku spóźnionego, to tym bardziej dają one możliwość podjęcia tego rodzaju decyzji w    przypadku, gdy złożony wniosek pozostaje wadliwy ze względu na niewskazanie imiennie żadnego z sędziów.
Zajmując powyższe stanowisko, godzi się przypomnieć, że pogląd o
konieczności pozostawienia bez rozpoznania tak ukształtowanego wniosku znajduje opacie w utrwalonym już orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob.  postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 listopada 2003 r., V KO 50/03; 27 grudnia 2022 r., I Zo 68/22).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i  postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) strona może wnieść skargę o
stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i  prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, skarga powinna zawierać: 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę  niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków.
W ocenie Sądu Najwyższego wniesione w niniejszym postępowaniu skargi na przewlekłość postępowania nie spełniają wymagań formalnych.
W rozpoznawanej sprawie wszystkie pięć skarg wniesione przez skarżącego na przewlekłość postępowań w oznaczonych sprawach nie zawierają żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania, które to jest obligatoryjnym elementem skargi na przewlekłość postępowania (art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o skardze na  przewlekłość). W każdej z wniesionych skarg skarżący ograniczył się tylko do
żądania zasądzenia dla niego kwoty 10 000 zł oraz zwolnienia go od opłaty od skarg i podał czego one dotyczą.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, wobec niespełnienia wymogu określonego w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o skardze na przewlekłość odrzucił skargi.
O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 616 § 2 pkt
1 k.p.k. w zw. z art. 623 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość.
[SOP]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI