I NSP 179/22

Sąd Najwyższy2022-06-22
SNubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaskargaSąd NajwyższySąd Apelacyjnyrenta rodzinnaubezpieczenia społecznek.p.c.zastępstwo procesowe

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, ponieważ strona nie była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, co jest wymogiem formalnym.

Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym, domagając się stwierdzenia zwłoki, wydania zaleceń, przyznania zadośćuczynienia i zwrotu kosztów. Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, wskazując na brak obowiązkowego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 87(1) § 1 k.p.c.

Skarżąca A. W. złożyła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w [...] (sygn. akt III AUa [...]) dotyczącym ustalenia wysokości renty rodzinnej. W skardze domagała się stwierdzenia przewlekłości, wydania zaleceń, przyznania 20 000 zł zadośćuczynienia od Skarbu Państwa oraz zwrotu kosztów. Skarżąca wskazała, że postępowanie apelacyjne trwa od lipca 2019 r. bez odbycia rozprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił ją jako niedopuszczalną. Uzasadnił to brakiem obowiązkowego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 87(1) § 1 k.p.c., które dotyczy również czynności podejmowanych przed sądem niższej instancji w ramach postępowania przed Sądem Najwyższym. Niespełnienie tego wymogu skutkuje niedopuszczalnością skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 87(1) § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, które dotyczy także czynności podejmowanych przed sądem niższej instancji. Niespełnienie tego wymogu czyni skargę niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (formalnie)

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaskarżąca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjastrona postępowania apelacyjnego
Sąd Apelacyjny w [...]instytucjaorgan sądowy
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za koszty/zadośćuczynienie

Przepisy (4)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 4 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

W sprawach nieuregulowanych w ustawie, do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy.

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 9 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do odrzucenia skargi niedopuszczalnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność skargi z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego zgodnie z art. 87(1) § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym (nie były rozpatrywane merytorycznie).

Godne uwagi sformułowania

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. nie dopełniła obowiązku, wynikającego z art. 87¹ § 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy

Skład orzekający

Janusz Niczyporuk

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Oktawian Nawrot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne dotyczące zastępstwa procesowego w Sądzie Najwyższym, w tym w sprawach dotyczących skarg na przewlekłość postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku reprezentacji procesowej w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest ważna z perspektywy formalnej dla prawników procesujących się przed Sądem Najwyższym, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSP 179/22
POSTANOWIENIE
Dnia 22 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie ze skargi A. W.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. III AUa […],
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 czerwca 2022 r.,
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
Pismem z 28 kwietnia 2022 r. A. W. (dalej: Skarżąca) wniosła skargę na przewlekłość postępowania, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w
[…]
pod sygn. akt III AUa
[…]
, w przedmiocie ustalenia wysokości renty rodzinnej.
W przedmiotowej skardze na przewlekłość postępowania Skarżąca domagała się:
1.
stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w
[…]
w sprawie z odwołania A. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., sygn. akt III AUa
[…]
, nastąpiła przewlekłość postępowania;
2.
wydania Sądowi Apelacyjnemu w
[…]
zalecenia przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego z zakresu rent i emerytur;
3.
przyznania od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kwoty 20 000 zł;
4.
zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w
[…]
– kosztów tego postępowania;
5.
zwolnienie Skarżącej od obowiązku wniesienia opłaty od niniejszej skargi.
Uzasadniając wniesioną skargę na przewlekłość postępowania Skarżąca wskazała, że niniejsza
sprawa pierwotnie została rozpoznana przez Sąd Okręgowy w
G. Ośrodek Zamiejscowy w R. IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w 2018 r., który wyrokiem z 30 maja 2019 r. oddalił odwołanie.
Od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 30 maja 2019 r. Skarżąca wniosła apelację. Po wpłynięciu akt sprawy do Sądu Apelacyjnego w
[…]
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sprawie nadano sygn. akt III AUa
[…]
.
Skarżąca podniosła następnie, że od dnia wniesienia apelacji (pismem z 22 lipca 2019 r.) nie odbyła się rozprawa, a jedynie wydano opinię uzupełniającą biegłego z zakresu emerytur, kapitału początkowego i rent wyrównawczych J. C..
W ocenie Skarżącej n
ie ulega wątpliwości, że postępowanie w niniejszej sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.
Skarżąca wniosła jednocześnie o
zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, składając w załączeniu oświadczenie o stanie rodzinnym i
majątkowym (nie jestem w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla własnego utrzymania).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania),
jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy.
Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 2
ustawy o skardze na przewlekłość postępowania
,
w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy.
Wniesiona przez Skarżącą skarga na przewlekłość postępowania dotyczyła postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w
[…]
pod sygn. akt III AUa
[…]
, co do którego
właściwe pozostają przepisy ustawy z dnia 17
listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2021, poz. 1805
ze zm.; dalej: k.p.c.
).
Stosownie do art.
87
1
§ 1 k.p.c.,
w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a
w
sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.
Tymczasem Skarżąca wniosła pismo obejmujące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez
nieuzasadnionej zwłoki osobiście – przez co nie dopełniła obowiązku, wynikającego z art. 87
1
§ 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy (postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 października 2019 r., I NSP 103/19; 16 kwietnia 2019 r., I
NSP
5/19; 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17). Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 87
1
k.p.c. w związku z art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji
.
a.s

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI