I NSP 220/21

Sąd Najwyższy2021-12-15
SNinneprawo procesoweŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaSąd Najwyższyskargazastępstwo procesoweadwokatradca prawnypostanowienieodrzucenie skargi

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, ponieważ została ona wniesiona osobiście przez stronę, z pominięciem wymaganego przez prawo zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym, domagając się stwierdzenia naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz odszkodowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, stwierdził, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, chyba że zachodzą szczególne wyjątki. Ponieważ skarga została sporządzona osobiście przez skarżącego, z pominięciem tego wymogu, Sąd Najwyższy odrzucił ją jako wniesioną z naruszeniem przepisów.

Skarżący G. K. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […], domagając się stwierdzenia przewlekłości oraz przyznania odszkodowania w kwocie 20 000 złotych. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, odwołał się do ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących postępowania zażaleniowego. Kluczowe znaczenie miały przepisy dotyczące zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym, które nakładają obowiązek reprezentowania strony przez adwokata lub radcę prawnego, z pewnymi wyjątkami. Ponieważ skarżący wniósł skargę osobiście, nie korzystając z profesjonalnego pełnomocnika, Sąd Najwyższy uznał, że skarga została wniesiona z naruszeniem przepisów procesowych. W konsekwencji, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w związku z odpowiednimi przepisami k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę. Orzeczono również o zwrocie uiszczonej opłaty sądowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga taka podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym, w tym te dotyczące zastępstwa procesowego. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, chyba że zachodzą wyjątki, które nie miały miejsca w tej sprawie. Skarga wniesiona osobiście przez stronę, z pominięciem tego wymogu, jest wadliwa formalnie i podlega odrzuceniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (w sensie formalnym)

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa – Sąd Apelacyjny w [...]instytucjapodmiot odpowiedzialny

Przepisy (6)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Stosowanie przepisów o postępowaniu zażaleniowym do postępowania skargowego, w tym przepisów o zdolności postulacyjnej.

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Definicja przewlekłości postępowania.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania w przedmiocie skargi kasacyjnej (stosowana odpowiednio).

ustawa o skardze na przewlekłość art. 17 § 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do zwrotu opłaty sądowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego narusza obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego.

Godne uwagi sformułowania

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Skarga na przewlekłość postępowania w sprawach cywilnych, wniesiona przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący, sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Tomasz Demendecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w skardze na przewlekłość postępowania do Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg wnoszonych do Sądu Najwyższego i sytuacji braku profesjonalnego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, która może mieć wpływ na skuteczność wnoszenia skarg na przewlekłość postępowania. Jest to istotne dla prawników praktyków.

Uwaga na skargę do SN! Błąd formalny może kosztować jej odrzucenie.

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSP 220/21
POSTANOWIENIE
Dnia 15 grudnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ewa Stefańska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Tomasz Demendecki
w sprawie ze skargi G. K.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie
o sygn. akt I ACa […],
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 15 grudnia 2021 r.,
1. odrzuca skargę;
2. zwraca skarżącemu G.K. ze Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 200 (dwustu) złotych uiszczoną tytułem opłaty sądowej od skargi.
UZASADNIENIE
G. K. (dalej: „skarżący”) pismem z 4 listopada 2021 r. wniósł sporządzoną osobiście skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. VI ACa (…). Skarżony domagał się stwierdzenia, że w sprawie tej doszło do nieuzasadnionej zwłoki oraz przyznania od Skarbu Państwa kwoty 20 000 złotych tytułem odszkodowania. Wniósł również o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania skargowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 75, ze zm., zwanej dalej: „ustawą o skardze na przewlekłość”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że  w  postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla jej rozstrzygnięcia, albo trwa dłużej, niż to konieczne dla załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Podkreślić przy tym należy, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na przewlekłość do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w  postępowaniu, którego skarga dotyczy (art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). W przypadku skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy niezbędne jest w tym zakresie sięgnięcie do przepisów o postępowaniu zażaleniowym w sprawach cywilnych regulujących zdolność postulacyjną strony. W myśl art. 87
1
k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (§ 1), chyba że stroną, jej organem, jej
przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy (§ 2). Zasada ta znajduje zastosowanie do skargi na przewlekłość postępowania, podlegającej rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy i
to
niezależnie od przedmiotu postępowania, którego dotyczy zarzucana przewlekłość. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest zatem wyłączona. Skarga na przewlekłość postępowania w sprawach cywilnych, wniesiona przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 lipca 2019 r., I NSP 52/19 i z 11 września 2019 r. I NSP 7/19).
W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość postępowania została sporządzona i podpisana przez samego skarżącego z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, co skutkuje koniecznością jej odrzucenia.
Z powyższych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. w związku z art. 398
6
§ 3 k.p.c. i art. 87
1
§ 1 k.p.c., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.
O zwrocie opłaty sądowej orzeczono na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI