I NSP 157/23

Sąd Najwyższy2023-11-07
SNinneinneŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaskargaSąd Najwyższypostępowanie sądowekontrola instancyjna

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, uznając ją za niedopuszczalną w postępowaniu dotyczącym samej skargi na przewlekłość.

Skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, domagając się stwierdzenia przewlekłości i zasądzenia kwoty 6000 zł. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że postępowanie wywołane skargą na przewlekłość nie jest objęte katalogiem postępowań, w których można wnosić o stwierdzenie przewlekłości. W konsekwencji umorzono również postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżący, M. J., reprezentowany przez adwokata, złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach (sygn. akt V S 73/21). Wniósł o stwierdzenie przewlekłości i zasądzenie 6000 zł odszkodowania, a także o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, stwierdził, że katalog postępowań, w których można wnieść taką skargę, jest zamknięty i nie obejmuje postępowań dotyczących samej skargi na przewlekłość. Postępowanie to ma charakter incydentalny i służy jedynie kontroli sprawności postępowania głównego. W związku z tym, że skarga dotyczyła postępowania, w którym nie można było jej wnieść, Sąd Najwyższy odrzucił ją jako niedopuszczalną. Jednocześnie, na mocy przepisów proceduralnych, umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako że stało się ono zbędne po odrzuceniu skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na przewlekłość nie może być wniesiona w postępowaniu dotyczącym samej skargi na przewlekłość.

Uzasadnienie

Ustawa o skardze na przewlekłość zawiera zamknięty katalog postępowań, w których można wnieść skargę. Postępowanie ze skargi na przewlekłość nie jest samodzielnym postępowaniem, a jedynie incydentalną kontrolą sprawności postępowania głównego i nie zostało uwzględnione w tym katalogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi i umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaskarżący
Sąd Apelacyjny w Katowicachinstytucjaorgan postępowania

Przepisy (8)

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Definiuje prawo strony do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Zawiera zamknięty katalog postępowań, w których przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.

ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do umorzenia postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie wywołane skargą na przewlekłość nie jest postępowaniem, w którym można wnieść kolejną skargę na przewlekłość. Katalog postępowań, w których można wnieść skargę na przewlekłość, jest zamknięty i nie obejmuje postępowań o charakterze incydentalnym.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie ze skargi na przewlekłość nie jest bowiem samodzielnym postępowaniem zmierzającym do stwierdzenia przewlekłości i ewentualnie zasądzenia z tego tytułu odpowiedniego odszkodowania czy zadośćuczynienia. Ma ono charakter incydentalny, wpadkowy – jego istotą jest wyłącznie kontrola sprawności toczącego się postępowania głównego i przeciwdziałanie istniejącej przewlekłości.

Skład orzekający

Marek Dobrowolski

przewodniczący, sprawozdawca

Elżbieta Karska

członek

Mirosław Sadowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności wnoszenia skargi na przewlekłość w postępowaniach dotyczących samej skargi na przewlekłość."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarga dotyczy postępowania o charakterze kontrolnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się skargami na przewlekłość, wyjaśniając jej niedopuszczalność w specyficznym kontekście proceduralnym.

Czy można skarżyć przewlekłość postępowania o przewlekłość? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSP 157/23
POSTANOWIENIE
Dnia 7 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Elżbieta Karska
‎
SSN Mirosław Sadowski
w sprawie ze skargi M.  J.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn.
‎
V S 73/21,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 4 sierpnia 2023 r.,
1. odrzuca skargę;
2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
UZASADNIENIE
Pismem z 11 maja 2023 r. M. J. (dalej: „Skarżący”), reprezentowany
przez profesjonalnego pełnomocnika – adw. A. N., złożył skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przed  Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. akt V S 73/21, wnosząc
o „stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz zasądzenie od organu na
rzecz strony kwoty 6000 zł tytułem przewlekłości postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego w niniejszym postępowaniu z tytułu jego ustanowienia”. Jednocześnie Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz.
75 ze zm., dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) – strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Natomiast art. 3 ustawy
o skardze na przewlekłość zawiera
zamknięty katalog postępowań, w których określonym podmiotom przysługuje uprawnienie do
wniesienia skargi na przewlekłość (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29
listopada 2018 r., I NSP 39/18; 6 grudnia 2011 r., KSP 11/11; 29 października 2009 r., KSP 18/09). Powyższe nakazuje przyjąć, że w postępowaniach innych niż wymienione w katalogu określonym w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość skarga nie przysługuje. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w katalogu tym nie  zostało uwzględnione postępowanie wywołane skargą na naruszenie prawa strony do  rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Postępowanie ze skargi na
przewlekłość nie jest bowiem samodzielnym postępowaniem zmierzającym do stwierdzenia przewlekłości i ewentualnie zasądzenia z tego tytułu odpowiedniego odszkodowania czy zadośćuczynienia (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04). Ma  ono  charakter incydentalny, wpadkowy – jego istotą jest wyłącznie kontrola sprawności toczącego się postępowania głównego i przeciwdziałanie istniejącej przewlekłości.
Z treści skargi wniesionej przez pełnomocnika M. J. wynika, że
dotyczy ona postępowania wywołanego skargą na naruszenie prawa strony do
rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach pod sygn. akt V S 73/21. Skoro,   jak   już   była   o   tym   mowa powyżej, w postępowaniu tego rodzaju ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia skargi na przewlekłość, skarga ta jest niedopuszczalna i z tego względu podlega odrzuceniu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Konsekwencją odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania wobec  jej  niedopuszczalności jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie go z kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi. Postępowanie w
tym zakresie należało więc umorzyć na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i w zw. z art. 355 k.p.c.
s.h.
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI