I NSP 154/21

Sąd Najwyższy2021-09-01
SNinneinneWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniaSąd Najwyższyskargapełnomocnikwymogi formalnepostępowanie cywilneprawo procesowe

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, ponieważ nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, co jest wymogiem w postępowaniu przed SN.

P.J. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym, domagając się stwierdzenia naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez zwłoki, przyznania odszkodowania i zasądzenia kosztów. Skarb Państwa wniósł o odrzucenie skargi z powodu niezachowania wymogów formalnych. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów, uznał, że skarga powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, co nie zostało spełnione, i w konsekwencji skargę odrzucił.

Skarga P.J. dotycząca naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (...) pod sygn. akt III AUa (...) została skierowana do Sądu Najwyższego. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania, przyznania od Skarbu Państwa kwoty 10 000 zł oraz zasądzenia kosztów. Skarb Państwa wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na niezachowanie warunków formalnych, w tym brak profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (sygn. akt III SSP 42/04), stwierdził, że do skargi na przewlekłość postępowania rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawach cywilnych stosuje się przymus adwokacko-radcowski. Ponieważ skarga została wniesiona osobiście przez P.J., a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, Sąd Najwyższy uznał ją za niedopuszczalną i na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. w związku z art. 394^1 § 3 k.p.c. i art. 398^21 k.p.c. oraz art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, postanowił odrzucić skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, rozpoznawana przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej, wymaga sporządzenia i wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (sygn. akt III SSP 42/04), która stwierdza, że do skargi na przewlekłość postępowania stosuje się przymus adwokacko-radcowski. Zastępstwo to ma charakter bezwzględny, co oznacza, że czynności podejmowane osobiście przez stronę w postępowaniu przed SN są niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa – Prezes Sądu Apelacyjnego w (...)organ_państwowyuczestnik
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjastrona postępowania przed SA

Przepisy (6)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy.

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa warunki formalne, w tym możliwość osobistego działania strony lub konieczność działania przez pełnomocnika.

k.p.c. art. 373 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy niedopuszczalności czynności procesowych podejmowanych przez stronę osobiście w postępowaniu przed SN.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na stosowanie przepisów o zażaleniu w postępowaniu przed SN.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania kasacyjnego i stosowania przepisów o zażaleniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na przewlekłość postępowania wniesiona do Sądu Najwyższego wymaga zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego) na mocy uchwały siedmiu sędziów SN III SSP 42/04. Czynności procesowe podejmowane osobiście przez stronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym są niedopuszczalne, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w przepisach.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że mógł samodzielnie wnieść skargę na przewlekłość postępowania bez profesjonalnego pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko-radcowski ma charakter bezwzględny zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym [...] są niedopuszczalne

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący

Paweł Czubik

członek

Grzegorz Żmij

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi na przewlekłość postępowania wnoszonej do Sądu Najwyższego, konieczność działania przez profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg na przewlekłość postępowania wnoszonych do Sądu Najwyższego w sprawach cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ponieważ precyzuje kluczowy wymóg formalny dotyczący skarg na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy: Skarga na przewlekłość bez adwokata? Odrzucona!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSP 154/21
POSTANOWIENIE
Dnia 1 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ewa Stefańska (przewodniczący)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Grzegorz Żmij (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi P. J.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie
o sygn. akt III AUa (…)
z udziałem Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 1 września 2021 r.,
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
S
kargą z dnia 13 lipca 2021 r. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki P.J. działając osobiście, wniósł o: (1) stwierdzenie, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w
(…)
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt III AUa
(…)
z odwołania P. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. nastąpiła przewlekłość postępowania; (2) przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty w  wysokości 10 000 zł; oraz (3) zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów niniejszego postępowania.
Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w
(…)
w odpowiedzi na skargę z dnia 5 sierpnia 2021 r. wniósł o odrzucenie skargi odwołującego P. J. na naruszenie jego prawa jako strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy zawisłej przed Sądem Apelacyjnym w
(…)
pod sygn. akt III AUa
(…)
wobec niezachowania warunków z art. 87
1
§ 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Skarga P.J.
o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w
(…)
podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (j.t.: Dz.U. z 2018 r., poz. 75; ze zm., dalej: ustawa o skardze na przewlekłość) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Stosownie do treści art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy.
Odrzucenie skargi P. J. na przewlekłość postępowania wynika z faktu, iż będąc skierowaną do Sądu Najwyższego nie została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt III SSP 42/04, do skargi na przewlekłość postępowania uregulowanej w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej, stosuje się przymus adwokacko-radcowski.
Przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w
postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny i jest powszechnie znanym wymaganiem. Oznacza to, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 87
1
§ 2 k.p.c., są niedopuszczalne (art. 373 § 1 k.p.c. w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. i art. 398
21
k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość).
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy odrzucił skargę P.J.
na przewlekłość postępowania toczącego
się przed Sądem Apelacyjnym w
(…)
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt III AUa
(…)
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie przytoczonych przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI