I NSP 153/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki z powodu wad procesowych stwierdzonych przez TSUE i ETPCz.
Skarżący M. B. wniósł skargę na przewlekłość postępowania sądowego, powołując się na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Sąd Najwyższy, powołując się na orzeczenia TSUE (C-718/21) i ETPCz (Wałęsa przeciwko Polsce), stwierdził wady procesowe polskiego sądownictwa wynikające z wadliwego ukształtowania KRS. W związku z tym, Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie, uznając, że tylko legislacja może naprawić te wady.
Skarżący M. B. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki i w rozsądnym terminie. W skardze podniósł zastrzeżenia dotyczące wadliwości i przewlekłości postępowania, odwołując się do Karty Praw Podstawowych UE i Konwencji o ochronie praw człowieka. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok C-718/21) oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (wyrok Wałęsa przeciwko Polsce). Orzeczenia te wskazują na systemowe wady polskiego sądownictwa, wynikające z wadliwego ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa na mocy ustawy z 2017 roku, co skutkuje wadliwością orzeczeń wydawanych przez sądy z jej udziałem. Wobec stwierdzonych wad procesowych, które uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie sprawy i stanowią poważne naruszenie prawa, Sąd Najwyższy, działając z urzędu na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, postanowił zawiesić postępowanie. Sąd uznał, że jedynie zmiany legislacyjne mogą usunąć te wady, a zawieszenie jest konieczne do czasu ich wprowadzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzone wady procesowe wynikające z wadliwego ukształtowania KRS, potwierdzone przez TSUE i ETPCz, uzasadniają zawieszenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzeczenia TSUE (C-718/21) i ETPCz (Wałęsa przeciwko Polsce), które stwierdziły systemowe wady polskiego sądownictwa związane z wadliwym ukształtowaniem KRS. Wady te powodują wadliwość orzeczeń i stanowią poważne naruszenie prawa. Tylko legislacja może te wady usunąć, dlatego postępowanie zostało zawieszone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zawieszenie postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 22 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis stanowi podstawę do zawieszenia postępowania w przypadku długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej jego prowadzenie, z katalogiem otwartym przyczyn.
ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § ust. 1
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Definiuje przesłanki wniesienia skargi o stwierdzenie naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Pomocnicze
ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § ust. 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa, na podstawie której ukształtowano KRS, co doprowadziło do wad procesowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzone przez TSUE i ETPCz wady procesowe polskiego sądownictwa. Konieczność usunięcia wad procesowych przez legislatora. Ryzyko naruszenia prawa UE i EKPC w przypadku kontynuowania postępowania.
Godne uwagi sformułowania
wady procesowe Określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych Wolności ustrojowy charakter instytucji pytań prejudycjalnych i jej fundamentalne znaczenie dla całego systemu prawnego Unii Europejskiej tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową
Skład orzekający
Grzegorz Żmij
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania w sprawach dotyczących wadliwości sądownictwa i naruszenia prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, w kontekście orzecznictwa TSUE i ETPCz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości polskiego sądownictwa potwierdzonej przez organy międzynarodowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i wpływu orzeczeń TSUE i ETPCz na polski system prawny, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy zawiesza postępowanie z powodu wad polskiego sądownictwa!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I NSP 153/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie ze skargi M. B. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. II KK 168/22, na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 lipca 2024 r., na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725) zawiesza postępowanie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe Określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym. UZASADNIENIE W dniu 29 kwietnia 2024 r. M. B. wniósł pismo zatytułowane „Skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki i w rozsądnym terminie”, zgłaszając szereg zastrzeżeń i okoliczności dotyczących postępowania w sprawie oraz wskazując na jego wadliwość i przewlekłość, powołując się między innymi na art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych Wolności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725 ze zm., dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) – strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Przepis art. 22 § 1 k.p.k. stanowi, że jeśli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, a w szczególności jeżeli nie można ująć oskarżonego albo nie może on brać udziału w postępowaniu z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby, postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody. Katalog przyczyn zawieszenia postępowania zawarty w cytowanym przepisie ma charakter otwarty. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21 potwierdzono, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3), nie jest organem niezależnym od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a orzeczenia Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych są obarczone wadą procesową. Stwierdzona wada procesowa pozbawia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kompetencji do udzielenia merytorycznej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedłożone przez tak ukształtowany Sąd. Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), stwierdził systemowe naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyznaczył termin na jego usunięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przyczyną stwierdzonej wady procesowej jest przede wszystkim wydanie orzeczenia przez sąd ukształtowany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa działającej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 3). Mając na względzie utrwalone orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a nadto ustrojowy charakter instytucji pytań prejudycjalnych i jej fundamentalne znaczenie dla całego systemu prawnego Unii Europejskiej (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 6 marca 2018 r., C-284/16), Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie postępowania jest właściwą drogą do uniknięcia poważnego naruszenia prawa, ponieważ w polskim systemie konstytucyjnym tylko ustawodawca może usunąć stwierdzoną wadę procesową. Zawieszenie postępowania z urzędu, na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość okazało się zatem konieczne do czasu usunięcia stwierdzonej wady procesowej. [SOP] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI