I NSP 153/20

Sąd Najwyższy2020-10-28
SNinneinneŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaSąd NajwyższySąd Apelacyjnypostępowanie cywilnereprezentacjaadwokatradca prawnyodrzucenie skargi

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania z powodu braku reprezentacji adwokata lub radcy prawnego.

Skarżący P.W. wniósł skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego przed Sądem Apelacyjnym w (...), domagając się stwierdzenia zwłoki, wyznaczenia terminu rozprawy, przyznania sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, stwierdził, że zgodnie z przepisami k.p.c. oraz uchwałą SN III SPP 42/04, skarga taka wniesiona przez Sąd Najwyższy wymaga reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego, co nie zostało spełnione. W związku z tym, skarga została odrzucona.

Skarżący P.W. złożył skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (...) pod sygnaturą akt I ACa (...). Skarżący domagał się stwierdzenia naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zobowiązania sądu do wyznaczenia terminu rozprawy w ciągu miesiąca, przyznania mu od Skarbu Państwa kwoty 5 000 zł zadośćuczynienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Jako podstawę skargi wskazał, że od złożenia apelacji minęło ponad półtora roku, a mimo to nie wyznaczono terminu posiedzenia, co naraża go na szkodę w związku z prowadzonymi przeciwko niemu postępowaniami egzekucyjnymi. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, powołał się na przepisy ustawy o skardze na przewlekłość postępowania oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania zażaleniowego. Kluczowe znaczenie miało zastosowanie art. 394^1 § 3 k.p.c. w zw. z art. 398^6 § 3 k.p.c., które nakładają obowiązek sporządzenia pisma przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, chyba że zachodzą wyjątki przewidziane w art. 87^1 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odwołał się również do uchwały składu siedmiu sędziów SN z dnia 16 listopada 2004 r. (III SPP 42/04), która potwierdziła stosowanie przymusu adwokacko-radcowskiego do tego typu skarg. Ponieważ skarga została wniesiona z pominięciem tego wymogu, Sąd Najwyższy orzekł jej odrzucenie na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga taka wymaga reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że zachodzą wyjątki przewidziane w przepisach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.p.c. dotyczące postępowania zażaleniowego oraz własną uchwałę mającą moc zasady prawnej, stwierdził, że skarga na przewlekłość postępowania wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej podlega przymusowi adwokacko-radcowskiego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucić skargę

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
P. W.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (8)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 9 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 4 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

k.p.c. art. 394^1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 87^1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 87^1 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga wniesiona z naruszeniem wymogu reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego podlega odrzuceniu.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko-radcowski skarga podlega odrzuceniu

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

przewodniczący

Tomasz Demendecki

sprawozdawca

Oktawian Nawrot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymóg reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego w skardze na przewlekłość postępowania rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawach cywilnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg na przewlekłość postępowania rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy w sprawach cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z reprezentacją w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, ale jej rozstrzygnięcie jest oparte na utrwalonej praktyce i przepisach, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności.

Brak adwokata to koniec skargi na przewlekłość? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSP 153/20
POSTANOWIENIE
Dnia 28 października 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący)
‎
SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca)
‎
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie ze skargi P. W.
‎
na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie
o sygn. akt I ACa (…)
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 października 2020 r.
postanawia:
odrzucić skargę.
UZASADNIENIE
P. W. (dalej: skarżący) pismem z 18 września 2020 r., działając w imieniu własnym wniósł skargę na przewlekłość postępowania sygn. akt I ACa (...) toczącego się przed Sądem
Apelacyjnym w
(...)
, którego przedmiotem jest apelacja
skarżącego
od wyroku Sądu Okręgowego w P. z 5 grudnia 2018 r. sygn. akt I C
(...)
.
Skarżący wniósł o:
- stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w
(...)
pod sygn. akt I ACa (...);
- zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w (...) na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy
z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 75 ze zm., dalej jako: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), do wyznaczenia terminu rozprawy w sprawie o sygn. akt I Aca (...), na termin przypadający w przeciągu miesiąca od dnia wydania orzeczenia w postępowaniu wywołanym niniejszą skargą;
- przyznanie na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa (sądu prowadzącego postępowanie), na podstawie art. 12 ust. 4
ustawy o skardze na przewlekłość
postępowania, sumy pieniężnej w wysokości 5 000 zł;
- zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą.
Skarżący wskazał, że akta wraz z apelacją zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w (...), gdzie sprawa została zarejestrowana 20 września 2019 r. pod sygn. akt I ACa (...). Pomimo, że od złożenia apelacji minęło ponad półtora roku, nadal nie ma wyznaczonego terminu posiedzenia. Przedłużający się termin rozpoznania apelacji w ocenie skarżącego naraża go na szkodę, bowiem na podstawie zaskarżonego wyroku powódka wszczęła przeciwko niemu szereg postępowań, które spowodowały bardzo złą sytuację materialną skarżącego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. W sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy (art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość).
W przypadku skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w tym postępowaniu niezbędne jest sięgnięcie do przepisów o postępowaniu zażaleniowym w sprawach cywilnych regulujących zdolność postulacyjną strony. Zgodnie z art. 394
1
§ 3 k.p.c., do postępowania toczącego się przed Sądem Najwyższym na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio m.in. przepis art. 398
6
§ 3 k.p.c. Zażalenie powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym zgodnie z art. 87
1
§ 1 k.p.c., chyba że stroną, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny (art. 87
1
§ 2 k.p.c.).
We wcześniejszym stanie prawnym powyżej przedstawiony pogląd został potwierdzony w mającej moc zasady prawnej uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04. Stwierdzono w niej, że do skargi na przewlekłość postępowania, uregulowanej w ustawie z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej stosuje się przymus adwokacko-radcowski.
Tak więc skarga – w zakresie, w którym właściwym do rozpoznania jest Sąd Najwyższy – wniesiona z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c., w zw. z 398
6
§ 3 k.p.c. i art. 87
1
§ k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI