I NSP 142/21

Sąd Najwyższy2021-09-01
SNinneprawo procesoweŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniaSąd Najwyższyskargaprzymus adwokacko-radcowskiodrzucenie skargiprawo procesowepostępowanie sądowe

Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, ponieważ została ona wniesiona osobiście przez stronę, mimo obowiązującego przymusu adwokacko-radcowskiego.

Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym, domagając się stwierdzenia naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz odszkodowania. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy ustawy o skardze na przewlekłość oraz Kodeksu postępowania cywilnego, stwierdził, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego. Ponieważ skarga została sporządzona osobiście przez skarżącą, Sąd Najwyższy odrzucił ją.

Skarżąca C. Z. złożyła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (...) pod sygn. akt III AUa (...). Domagała się stwierdzenia przewlekłości postępowania, wydania zaleceń merytorycznego rozpatrzenia apelacji oraz przyznania odszkodowania w kwocie 3000 złotych. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, odwołał się do ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zgodnie z art. 8 ust. 2 tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym. W przypadku skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy, kluczowe są przepisy o zastępstwie procesowym. Zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, z pewnymi wyjątkami, które nie miały zastosowania w tej sprawie. Ponieważ skarga została sporządzona i podpisana osobiście przez skarżącą, z pominięciem wymaganego przymusu adwokacko-radcowskiego, Sąd Najwyższy, na podstawie powołanych przepisów, odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga taka podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stosuje przepisy o zastępstwie procesowym z Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którymi w postępowaniu przed SN obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Skarga na przewlekłość, nawet jeśli dotyczy innej dziedziny prawa, jest rozpoznawana przez SN, co skutkuje obowiązkiem stosowania tych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec skarżącej)

Strony

NazwaTypRola
C. Z.osoba_fizycznaskarżąca
Sąd Apelacyjny w (...)instytucjaorgan postępowania
Sąd Okręgowy w K.instytucjaorgan postępowania
organ rentowyorgan_państwowystrona w postępowaniu apelacyjnym
Skarb Państwainstytucjapotencjalny dłużnik odszkodowania

Przepisy (5)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

Strona może wnieść skargę, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych lub dla załatwienia sprawy egzekucyjnej.

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

W sprawach nieuregulowanych w ustawie, do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia, stosowany przez analogię.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący skargi kasacyjnej, stosowany przez analogię.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek stosowania przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, wynikający z art. 87¹ § 1 k.p.c. Skarga na przewlekłość postępowania, nawet jeśli dotyczy innej dziedziny, jest rozpoznawana przez Sąd Najwyższy, co implikuje stosowanie przepisów procesowych SN.

Godne uwagi sformułowania

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych Skarga na przewlekłość postępowania w sprawach cywilnych (...) wniesiona przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący, sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Grzegorz Żmij

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku stosowania przymusu adwokacko-radcowskiego w skardze na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarga jest wnoszona osobiście do Sądu Najwyższego, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter czysto proceduralny i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą wymogów formalnych skargi do Sądu Najwyższego.

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

odszkodowanie: 3000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I NSP 142/21
POSTANOWIENIE
Dnia 1 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ewa Stefańska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Czubik
‎
SSN Grzegorz Żmij
w sprawie ze skargi C. Z.
‎
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie
o sygn. III AUa (…)
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 1 września 2021 r.
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
C. Z.  (dalej: „skarżąca”) pismem datowanym na 13 lipca 2021 r. wniosła sporządzoną osobiście skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. III AUa (…), domagając się stwierdzenia, że w sprawie tej doszło do nieuzasadnionej zwłoki związanej z  brakiem podjęcia czynności zmierzających do merytorycznego załatwienia sprawy. Skarżąca wniosła przy tym o wydanie Sądowi Apelacyjnemu w (…) zalecenia merytorycznego rozpatrzenia apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w K.  z 8 stycznia 2020 r., a także o przyznanie od Skarbu Państwa kwoty 3 000 złotych tytułem odszkodowania. C. Z. wniosła również o zasądzenie na swoją rzecz kosztów sądowych według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez
nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 75, ze zm., zwanej dalej: „ustawą o skardze na przewlekłość”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że
w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla jej rozstrzygnięcia, albo trwa dłużej, niż to konieczne dla załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Podkreślić przy tym należy, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na przewlekłość do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w  postępowaniu, którego skarga dotyczy (art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). W przypadku skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy niezbędne jest w tym zakresie sięgnięcie do przepisów o postępowaniu zażaleniowym w sprawach cywilnych regulujących zdolność postulacyjną strony.
W myśl art. 87
1
k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (§ 1), chyba że stroną, jej  organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy (§ 2). Zasada ta znajduje zastosowanie do skargi na przewlekłość postępowania, podlegającej rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy i to niezależnie od przedmiotu postępowania, którego dotyczy zarzucana przewlekłość. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest zatem wyłączona. Skarga na przewlekłość postępowania w sprawach cywilnych (w tym z zakresu ubezpieczeń społecznych), wniesiona przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 lipca 2019 r., I NSP 52/19 i z 11 września 2019 r. I NSP 7/19).
W niniejszej sprawie skarga C. Z. na przewlekłość postępowania została sporządzona i podpisana przez samą skarżącą z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, co skutkuje koniecznością jej odrzucenia.
Z powyższych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. w związku z art. 398
6
§ 3 k.p.c. i art. 87
1
§ 1 k.p.c., orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI