I NSP 134/24

Sąd Najwyższy2024-07-09
SNinnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniasąd najwyższyskargapostępowanie incydentalneodpowiedzialność sędziegoprawo procesowe

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, uznając ją za postępowanie incydentalne, a nie sprawę co do istoty.

K. N. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wskazując na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, uznał, że postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest postępowaniem incydentalnym, a nie sprawą co do istoty, w związku z czym skarga na przewlekłość w tym zakresie nie przysługuje. W konsekwencji skargę pozostawiono bez rozpoznania.

Skarżący K. N. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Skarżący podniósł, że wniosek złożony we wrześniu 2023 r. nie został rozpoznany w ustawowym terminie, a akta pozostają bezczynnie. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz swoje orzecznictwo, stwierdził, że postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie jest postępowaniem co do istoty sprawy, lecz postępowaniem incydentalnym. Zgodnie z utrwalonym poglądem Sądu Najwyższego, skarga na przewlekłość przysługuje jedynie w odniesieniu do postępowań co do istoty sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. pozostawił skargę bez rozpoznania. Dodatkowo, orzeczono zwrot uiszczonej przez skarżącego opłaty od skargi, stosując odpowiednio przepisy dotyczące odrzucenia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w odniesieniu do postępowania incydentalnego, które nie jest postępowaniem co do istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo wyjaśnił, że pojęcie 'tok postępowania w sprawie' w rozumieniu ustawy o skardze na przewlekłość odnosi się do postępowania co do istoty sprawy. Postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest postępowaniem incydentalnym, a nie sprawą w rozumieniu tej ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie skargi bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego

Strony

NazwaTypRola
K. N.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa - Pierwszy Prezes Sądu Najwyższegoorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (5)

Główne

u.s.p.p. art. 2 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Definiuje prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i możliwość wniesienia skargi.

Pomocnicze

u.s.p.p. art. 5 § 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Określa, że strona może wnieść skargę, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne.

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia skargi bez rozpoznania.

u.s.p.p. art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do pozostawienia skargi bez rozpoznania.

u.s.p.p. art. 17 § 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Nakazuje zwrot opłaty od skargi w przypadku jej odrzucenia, co sąd zastosował odpowiednio do przypadku pozostawienia skargi bez rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest postępowaniem incydentalnym, a nie postępowaniem co do istoty sprawy. Skarga na przewlekłość postępowania przysługuje wyłącznie w odniesieniu do postępowań co do istoty sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut przewlekłości postępowania w sprawie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Godne uwagi sformułowania

przez „tok postępowania w sprawie” w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 u.s.p.p., należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy” Postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie jest postępowaniem dyscyplinarnym, ale specyficznym (incydentalnym) rodzajem postępowania skarga nie przysługuje na przewlekłość postępowania incydentalnego, jest to bowiem postępowanie spoza głównego nurtu postępowania w przedmiocie odpowiadającym przytoczonemu pojęciu „sprawy”

Skład orzekający

Adam Redzik

przewodniczący, sprawozdawca

Oktawian Nawrot

członek

Tomasz Przesławski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że skarga na przewlekłość postępowania nie przysługuje w odniesieniu do postępowań incydentalnych, w tym postępowań o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postępowania incydentalnego przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zakresu stosowania skargi na przewlekłość postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy dotyczące ochrony praw stron przed nadmierną zwłoką.

Czy można skarżyć Sąd Najwyższy za przewlekłość w sprawie dotyczącej sędziego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I NSP 134/24
POSTANOWIENIE
Dnia 9 lipca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Redzik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Oktawian Nawrot
‎
SSN Tomasz Przesławski
w sprawie ze skargi K. N.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
‎
w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt I ZI 65/23,
z udziałem Skarbu Państwa - Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
‎
9 lipca 2024 r.,
1. pozostawia skargę bez rozpoznania;
2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa - Sądu Najwyższego
‎
na rzecz K. N. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem opłaty od skargi.
Oktawian Nawrot      Adam Redzik     Tomasz Przesławski
UZASADNIENIE
I.
I.1. Pismem z 11 kwietnia 2024 r. K. N. wniósł skargę na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w
postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I ZI 65/23 wnosząc
o: (1) stwierdzenie przewlekłości postępowania w powołanej sprawie, (2)
wydanie zaleceń co do niezwłocznego rozpoznania wniosku o zezwolenie na
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej i wydanie uchwały, (3)
przyznanie
od
Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego kwoty 5 000 zł tytułem odszkodowania za zaistniałą przewlekłość.
I.2. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że 25 września 2023 r. złożył
osobiście w Biurze Podawczym Sądu Najwyższego wniosek o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie i jednoczesnego zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych. Skarżący podniósł, że uchwała powinna zostać wydana w terminie do 30 dni, co nie nastąpiło. W sprawie nie rozpoznano nawet
wniosków Skarżącego o wyłączenie sędziego referenta. Od daty wpływu
wniosku Skarżącego o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do
odpowiedzialności karnej, akta przetrzymywane są bezczynnie przez innego
sędziego, zaś Sąd Rejonowy Katowice – Zachód 21 marca 2024 r. wydał
postanowienie o umorzeniu postępowania wobec nie wydania uchwały przez Sąd Najwyższy.
I.3. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w odpowiedzi na skargę z
10
czerwca 2024 r. zgłosił swój udział w sprawie oraz wniósł o pozostawienie skargi bez rozpoznania.
II.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
II.1. Według art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.
1725, dalej: u.s.p.p.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że
w
postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do
rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa
dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i
prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
II.2. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony i niekontrowersyjny pozostaje pogląd, że przez „tok postępowania w sprawie” w znaczeniu przyjętym w
art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 u.s.p.p., należy rozumieć „postępowanie co do istoty
sprawy” (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lipca 2019 r., I NSP 63/19). „Sprawą” w postępowaniu sądowym jest oskarżenie w sprawie karnej, pozew
w
postępowaniu cywilnym procesowym, wniosek w postępowaniu nieprocesowym itd., w którym ma zapaść orzeczenie o prawach osoby wszczynającej postępowanie (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2023
r., I NSP 274/23). Postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do
odpowiedzialności karnej nie jest postępowaniem dyscyplinarnym, ale
specyficznym (incydentalnym) rodzajem postępowania (uchwała Sądu Najwyższego z 9 października 2009 r., SNO 68/09). Natomiast skarga nie
przysługuje na przewlekłość postępowania incydentalnego, jest to bowiem postępowanie spoza głównego nurtu postępowania w przedmiocie odpowiadającym przytoczonemu pojęciu „sprawy” (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 września 2021 r., I NSP 130/21).
II.3.  W konsekwencji nie ma możliwości wniesienia skargi na
przewlekłość
postępowania w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego
do odpowiedzialności karnej, które to postępowanie nie jest postępowaniem co do istoty sprawy.
II.4. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy w pkt 1 postanowienia na
podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. pozostawił skargę bez rozpoznania.
II.5. W pkt 2 orzeczenia Sąd Najwyższy orzekł o zwrocie na rzecz Skarżącego kwoty 200 zł uiszczonej przez niego tytułem opłaty od skargi. Wprawdzie ustawodawca w art. 17 ust. 3 u.s.p.p. nakazuje sądowi z urzędu zwrócić
uiszczoną opłatę od skargi w sytuacji odrzucenia skargi, to w ocenie Sądu
Najwyższego, z uwagi na zbieżny charakter tych rozstrzygnięć względem przypadku pozostawienia skargi bez rozpoznania, regulacja ta znajduje odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 października 2022 r., I NSP 315/22).
II.6. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji
.
Oktawian Nawrot      Adam Redzik     Tomasz Przesławski
[SOP]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI