Orzeczenie · 2026-05-14

I NSP 111/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-14
SNinneprzewlekłość postępowaniaWysokanajwyższy
przewlekłość postępowaniasąd najwyższysąd apelacyjnyprawo do sąduzadośćuczynienieterminowośćorganizacja sądownictwaczas postępowania

Skarżąca A.S. złożyła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach (sygn. akt I ACa 1393/24), które dotyczyło roszczeń z umowy kredytowej. Wniosła o stwierdzenie przewlekłości, zobowiązanie sądu do niezwłocznego zakończenia postępowania i przyznanie 20 000 zł od Skarbu Państwa. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że postępowanie apelacyjne trwało ponad 24 miesiące od wpływu apelacji bez wyznaczenia terminu rozprawy, co stanowiło przewlekłość. Sąd odrzucił argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące dużej liczby spraw i ograniczonej liczby sędziów jako usprawiedliwienie dla zwłoki, podkreślając, że państwo ma obowiązek zapewnić sprawne funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził przewlekłość postępowania, przyznał skarżącej 3000 zł zadośćuczynienia od Skarbu Państwa za okres od 27 lutego 2023 r. do 14 maja 2026 r. oraz zalecił Sądowi Apelacyjnemu wyznaczenie terminu posiedzenia w ciągu dwóch miesięcy od zwrotu akt.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie przewlekłości postępowania w przypadku długotrwałego oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej, pomimo podejmowania przez sąd pewnych czynności. Podkreślenie odpowiedzialności państwa za organizację wymiaru sprawiedliwości i brak możliwości usprawiedliwiania zwłoki obciążeniem pracą sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi na przewlekłość postępowania i oceny zachowania sądu drugiej instancji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach nastąpiła przewlekłość postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach nastąpiła przewlekłość postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ponad 24-miesięczny okres od wpływu apelacji do Sądu Apelacyjnego w Katowicach bez wyznaczenia terminu rozprawy, pomimo podejmowania przez sąd pewnych czynności, świadczy o przewlekłości postępowania. Argumenty sądu apelacyjnego dotyczące obciążenia pracą i braku kadry nie usprawiedliwiają zwłoki.

Jaka suma pieniężna powinna zostać przyznana skarżącej od Skarbu Państwa jako zadośćuczynienie za przewlekłość postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przyznano sumę pieniężną w wysokości 3.000 złotych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przyznał 3000 zł, uznając tę kwotę za proporcjonalną do wielkości zwłoki, jej przyczyn i dotkliwości dla skarżącej, a także biorąc pod uwagę, że skarżąca nie uzasadniła szczegółowo swojego żądania wyższej kwoty.

Czy należy zalecić sądowi drugiej instancji podjęcie określonych czynności w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zaleca się Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach wyznaczenie terminu posiedzenia w sprawie nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia przekazania akt.

Uzasadnienie

W związku ze stwierdzoną przewlekłością, Sąd Najwyższy uznał za zasadne zalecenie sądowi apelacyjnemu wyznaczenia terminu rozprawy w określonym terminie, aby zapobiec dalszej zwłoce.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uwzględniono skargę
Strona wygrywająca
A.S.

Strony

NazwaTypRola
A.S.osoba_fizycznaskarżąca
Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w Katowicachorgan_państwowyuczestnik postępowania
S. S.A.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 2 § ust. 1

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Definiuje przewlekłość postępowania jako trwanie postępowania dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 12 § ust. 4

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Nakłada na Sąd Najwyższy obowiązek rozstrzygnięcia wniosku o zasądzenie od Skarbu Państwa odpowiedniej sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłość.

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 12 § ust. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Pozwala sądowi na zalecenie podjęcia przez sąd rozpoznający sprawę odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie.

Pomocnicze

ustawa o skardze na przewlekłość postępowania art. 1 § ust. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Odwołuje się do unijnych standardów sprawności postępowania sądowego.

ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 102 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Podstawa do zwolnienia skarżącej od opłaty od skargi na przewlekłość postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie apelacyjne trwało ponad 24 miesiące od wpływu apelacji bez wyznaczenia terminu rozprawy. • Długi okres oczekiwania na losowanie sędziego sprawozdawcy, a następnie bezczynność po jego wylosowaniu. • Obciążenie pracą i ograniczona liczba sędziów nie usprawiedliwiają przewlekłości postępowania. • Państwo ma obowiązek zapewnić sprawne funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące dużej liczby spraw i ograniczonej liczby sędziów jako usprawiedliwienie dla zwłoki. • Argument, że postępowanie nie przekroczyło 5 lat i było prowadzone sukcesywnie.

Godne uwagi sformułowania

„Obciążenie pracą, liczba spraw oraz stan kadry orzeczniczej co najwyżej prowadzić mogą do stwierdzenia, że przewlekłość postępowania w konkretnej sprawie nie jest wynikiem zaniedbań, czy też uchybień ze strony sądu. Jednakże to na Państwie spoczywa obowiązek zorganizowania warunków należytego sprawowania władzy jurysdykcyjnej”.

Skład orzekający

Krzysztof Wiak

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Demendecki

członek

Marek Dobrowolski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przewlekłości postępowania w przypadku długotrwałego oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy apelacyjnej, pomimo podejmowania przez sąd pewnych czynności. Podkreślenie odpowiedzialności państwa za organizację wymiaru sprawiedliwości i brak możliwości usprawiedliwiania zwłoki obciążeniem pracą sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi na przewlekłość postępowania i oceny zachowania sądu drugiej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przewlekłości postępowań sądowych i przyznawania zadośćuczynienia za tę przewlekłość, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników. Podkreśla odpowiedzialność państwa za sprawne sądownictwo.

Przewlekłe postępowanie apelacyjne? Sąd Najwyższy przyznaje 3000 zł zadośćuczynienia i daje sądowi ultimatum!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst