I NSP 105/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania złożoną przez pełnomocnika procesowego w jego własnym imieniu, uznając brak legitymacji procesowej.
Adwokat M.M. wniósł skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego, domagając się stwierdzenia naruszenia jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz przyznania mu od Skarbu Państwa kwoty 2.000 zł. Skarżący działał we własnym imieniu, domagając się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że ustawa o skardze na przewlekłość nie przewiduje dopuszczalności wniesienia takiej skargi przez pełnomocnika w jego własnym imieniu, a krąg podmiotów uprawnionych jest wyczerpujący.
Skarżący, adwokat M.M., wniósł skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w [...] pod sygn. I ACa [...]. Skarga dotyczyła naruszenia jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, w szczególności w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrotu wydatków za opinię prawną. Skarżący domagał się również wydania zalecenia zakończenia postępowania w ciągu tygodnia i przyznania mu od Skarbu Państwa kwoty 2.000 zł. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, stwierdził, że podlega ona odrzuceniu. Zgodnie z ustawą o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, skargę może wnieść strona, interwenient uboczny lub uczestnik postępowania. Ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia skargi przez pełnomocnika w jego własnym imieniu, ponieważ pełnomocnik działa jako 'alter ego' strony, a nie we własnym imieniu. W związku z tym, skarga złożona przez adwokata M.M. we własnym imieniu została uznana za niedopuszczalną z powodu braku legitymacji procesowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pełnomocnik procesowy nie jest legitymowany do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania we własnym imieniu.
Uzasadnienie
Ustawa o skardze na przewlekłość określa wyczerpujący krąg podmiotów uprawnionych do jej wniesienia, którym jest strona, interwenient uboczny i uczestnik postępowania. Pełnomocnik działa jako 'alter ego' strony i nie posiada własnego prawa do sądu w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście odrzucenia skargi)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Sąd Apelacyjny w [...] | instytucja | organ orzekający w sprawie pierwotnej |
| D.S. | osoba_fizyczna | strona postępowania apelacyjnego |
| T.S. | osoba_fizyczna | strona postępowania apelacyjnego |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | podmiot odpowiedzialny za koszty |
Przepisy (2)
Główne
ustawa o skardze na przewlekłość art. 3 § pkt 5
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi w postępowaniu cywilnym (strona, interwenient uboczny, uczestnik postępowania). Wyliczenie ma charakter wyczerpujący.
Pomocnicze
ustawa o skardze na przewlekłość art. 9 § ust. 2
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Podstawa do orzeczenia o odrzuceniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o skardze na przewlekłość nie przewiduje dopuszczalności wniesienia skargi przez pełnomocnika w jego własnym imieniu. Pełnomocnik procesowy działa jako 'alter ego' strony, a nie we własnym imieniu.
Godne uwagi sformułowania
nie każdy, kto bierze udział w postępowaniu cywilnym, posiada podmiotowość cywilnoprawną w zakresie złożenia skargi na przewlekłość nie jest również legitymowany do złożenia we własnym imieniu skargi na przewlekłość postępowania pełnomocnik czy przedstawiciel ustawowy strony, gdyż podmioty te nie działają w postępowaniu suo nomine, lecz jako alter ego osoby reprezentowanej
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący, sprawozdawca
Leszek Bosek
członek
Janusz Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że skargę na przewlekłość postępowania może wnieść tylko strona, a nie jej pełnomocnik we własnym imieniu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie skarg na przewlekłość postępowania w polskim systemie prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na precyzyjne określenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania, co jest częstym problemem praktycznym.
“Pełnomocnik chce skarżyć przewlekłość? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto ma do tego prawo.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I NSP 105/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Leszek Bosek SSN Janusz Niczyporuk w sprawie ze skargi M.M. na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. I ACa […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 lipca 2020 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Adwokat M.M. w imieniu własnym wniósł skargę na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w [...] pod sygn. I ACa […] . Skarżący domagał się stwierdzenia, że w ww. postępowaniu apelacyjnym doszło do rażącej przewlekłości w sprawie przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrotu wydatków za wydaną 27 stycznia 2020 r. opinię prawną w przedmiocie braku uzasadnionych podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący domagał się nadto wydania zalecenia zakończenia ww. postępowania w przeciągu tygodnia oraz przyznania mu z tego tytułu od Skarbu Państwa kwoty 2.000 zł. Skarżący wniósł również o zwrot kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w ww. postępowaniu apelacyjnym toczącym się pod sygn. I ACa […] został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu D.S. oraz T.S.. W ramach tego postępowania sporządził opinię co do braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, którą złożył do Sądu 27 stycznia 2020 r. Tymczasem do chwili wniesienia niniejszej skargi na przewlekłość, nie został rozpoznany jego wniosek, zawarty w ww. opinii, o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i zwrot poniesionych wydatków. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Ustawa z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75, ze zm., dalej: ustawa o skardze na przewlekłość) w swojej treści nie przewiduje dopuszczalności wniesienia skargi na przewlekłość postępowania przez pełnomocnika strony w imieniu własnym. Krąg podmiotów legitymowanych do złożenia skargi na przewlekłość postępowania został określony w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o skardze na przewlekłość uprawnionym do wniesienia skargi w postępowaniu cywilnym jest strona, interwenient uboczny i uczestnik postępowania. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący. Oznacza to, że nie każdy, kto bierze udział w postępowaniu cywilnym, posiada podmiotowość cywilnoprawną w zakresie złożenia skargi na przewlekłość toczącego się postępowania, a jedynie podmioty wskazane w art. 3 pkt 5 ustawy o skardze na przewlekłość. Przyjmuje się, że czynnikiem ograniczającym legitymację do wniesienia skargi jest konieczność stwierdzenia, że skarga pochodzi od podmiotu realizującego prawo do sądu w toczącym się postępowaniu. Skargi nie może wnieść zatem podmiot, który działa w postępowaniu, realizując własne kompetencje publicznoprawne (zob. M. Romańska, Komentarz do art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania , 2013, wyd. 1, Legalis). Nie jest również legitymowany do złożenia we własnym imieniu skargi na przewlekłość postępowania pełnomocnik czy przedstawiciel ustawowy strony, gdyż podmioty te nie działają w postępowaniu suo nomie , lecz jako alter ego osoby reprezentowanej - umocowanie do ich działania w procesie wywodzi się z umocowania (ustawowego lub umownego), nie zaś z ich własnego prawa (zob. J. Skorupka (red.), Komentarz do art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania , 2010, wyd. 1, Legalis). Z powyższych względów należy uznać, że skarga na przewlekłość złożona w sprawie przez pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla D.S. oraz T.S. - adw. M.M. - w imieniu własnym, jako złożona przez podmiot nieuprawniony, jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI