Orzeczenie · 2021-05-26

I NSNk 6/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-05-26
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kontrola operacyjnazgoda następczadowodykodeks postępowania karnegoustawa o PolicjiSąd Najwyższykasacjaskarga nadzwyczajnazasady procesoweprawa człowieka

Skarga nadzwyczajna została wniesiona przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w S., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający oskarżonych. Głównym zarzutem było nieuwzględnienie przez sądy dowodów uzyskanych w drodze kontroli operacyjnej z powodu braku tzw. zgód następczych, co miało naruszać zasady konstytucyjne. Sąd Najwyższy w pierwszej kolejności rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od tego wyroku, oddalając ją jako oczywiście bezzasadną. Następnie Prokurator Generalny wniósł skargę nadzwyczajną, opierając ją na zarzutach dotyczących naruszenia zasad i wolności konstytucyjnych, w tym prawa do sprawiedliwego procesu, poprzez błędne rozumienie art. 168a k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze nadzwyczajnej są tożsame z zarzutami podniesionymi w kasacji, która została już prawomocnie oddalona. Zgodnie z art. 90 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, skargi nadzwyczajnej nie można oprzeć na zarzutach, które były przedmiotem rozpoznawania skargi kasacyjnej. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił pozostawić skargę nadzwyczajną bez rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi nadzwyczajnej, w szczególności art. 90 § 2 u.SN, oraz zasady dotyczące dopuszczalności dowodów uzyskanych w drodze kontroli operacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzuty skargi nadzwyczajnej pokrywają się z zarzutami kasacyjnymi. Interpretacja przepisów dowodowych jest przedstawiona w kontekście wcześniejszego orzecznictwa SN.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarzuty podniesione w skardze nadzwyczajnej mogą być oparte na tych samych podstawach, które były już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skargi nadzwyczajnej nie można oprzeć na zarzutach, które były przedmiotem rozpoznawania skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził tożsamość zarzutów w skardze nadzwyczajnej i w oddalonej wcześniej kasacji, co na podstawie art. 90 § 2 u.SN czyni rozpoznanie skargi nadzwyczajnej niedopuszczalnym.

Czy dowody uzyskane w drodze kontroli operacyjnej, wobec których nie uzyskano zgody sądu na wykorzystanie ich w stosunku do osób nieobjętych postanowieniem o kontroli, mogą być wykorzystane w postępowaniu karnym po wejściu w życie art. 168a k.p.k. w nowym brzmieniu?

Odpowiedź sądu

Nie, z uwagi na zakaz retrospektywnego stosowania zmian dowodowych w toczących się postępowaniach oraz zasady rzetelnego procesu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zmiany dowodowe mają charakter intertemporalny i nie mogą być stosowane wstecz. Ponadto, stosowanie art. 168a k.p.k. w sposób, który uniemożliwiałby wykorzystanie legalnie uzyskanych dowodów, mogłoby naruszać zasady rzetelnego procesu (fair trial) i prawa człowieka.

Czy Prokurator Generalny, wnosząc skargę nadzwyczajną, może eksponować interes publiczny ponad indywidualnymi prawami i wolnościami jednostki?

Odpowiedź sądu

Nie, perspektywa prawno-człowiecza nakazuje w pierwszym rzędzie uwzględnienie wolności, praw i interesów konkretnej jednostki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zaznaczył, że prawa człowieka chronią jednostkę przed ingerencją państwa, a interes publiczny może uzasadniać ograniczenie praw jednostki jedynie wyjątkowo i w sposób ścieśniający.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie skargi nadzwyczajnej bez rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaoskarżona
J. Ł.osoba_fizycznaoskarżony
R. T.osoba_fizycznaoskarżony
L. J.osoba_fizycznaoskarżony
A. L.osoba_fizycznaoskarżony
M. S.osoba_fizycznaoskarżony
W. F.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (21)

Główne

u.SN art. 95 § pkt 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Podstawa do pozostawienia skargi nadzwyczajnej bez rozpoznania.

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia skargi nadzwyczajnej bez rozpoznania.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia skargi nadzwyczajnej bez rozpoznania.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia skargi nadzwyczajnej bez rozpoznania.

u.SN art. 90 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Zakaz opierania skargi nadzwyczajnej na zarzutach już rozpoznanych w kasacji.

k.p.k. art. 168a

Kodeks postępowania karnego

Zakaz wykorzystania dowodów uzyskanych z naruszeniem przepisów postępowania.

u.SN art. 89 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przesłanki szczególne skargi nadzwyczajnej.

Pomocnicze

ustawa o Policji art. 19 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Policji

Podstawa do prowadzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych.

ustawa o Policji art. 19 § ust. 3

Ustawa o Policji

Zarządzanie kontroli operacyjnej w przypadkach niecierpiących zwłoki i wniosek o zgodę sądu.

ustawa o Policji art. 19 § ust. 15c

Ustawa o Policji

Zgoda sądu na wykorzystanie dowodów popełnienia innego przestępstwa lub przez inną osobę.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wszechstronnej kontroli odwoławczej.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu.

k.p.k. art. 168b

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący dowodów uzyskanych z naruszeniem przepisów.

Konstytucja RP art. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada dobra wspólnego.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw i wolności.

Ustawa z dnia 11 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Nowelizacja k.p.k. wprowadzająca art. 168a i 168b.

Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 36 § pkt 1

Przepis intertemporalny dotyczący stosowania art. 168a k.p.k.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skargi nadzwyczajnej były już przedmiotem rozpoznania w kasacji. • Zasada pewności prawnej i prawomocności orzeczeń. • Ochrona praw jednostki ponad interesem publicznym w kontekście praw człowieka.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasad konstytucyjnych poprzez błędne rozumienie art. 168a k.p.k. • Możliwość wykorzystania dowodów z kontroli operacyjnej mimo braku zgód następczych. • Naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu.

Godne uwagi sformułowania

skarga nadzwyczajna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym eliminowaniu z obrotu wadliwych, naruszających zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości, orzeczeń sądowych • stabilność oraz prawomocność orzeczeń sądowych, a także kształtowanych przez nie stosunków prawnych również jest zasadą konstytucyjną • znaczenie środka odwoławczego powinno być oceniane według rzeczywistej treści złożonego oświadczenia • „to, co zwiemy różą, pod inną nazwą równie by pachniało” • perspektywa prawno-człowiecza, w przeciwieństwie do wywodu Prokuratora Generalnego, który eksponuje interes publiczny, nakazuje w pierwszym rzędzie uwzględnienie wolności, praw i interesów konkretnej jednostki

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący

Maria Szczepaniec

członek

Adam Redzik

członek

Krzysztof Wiak

członek

Oktawian Nawrot

sprawozdawca

Katarzyna Monika Borkowska

ławnik

Wojciech Szczepka

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi nadzwyczajnej, w szczególności art. 90 § 2 u.SN, oraz zasady dotyczące dopuszczalności dowodów uzyskanych w drodze kontroli operacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzuty skargi nadzwyczajnej pokrywają się z zarzutami kasacyjnymi. Interpretacja przepisów dowodowych jest przedstawiona w kontekście wcześniejszego orzecznictwa SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w polskim prawie karnym, w tym dopuszczalności dowodów i granic zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków. Dodatkowo, porusza temat skargi nadzwyczajnej i jej relacji z kasacją.

Sąd Najwyższy: Skarga nadzwyczajna nie jest drogą do ponownego rozpatrzenia sprawy już zbadanej w kasacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst