I NSNc 79/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga nadzwyczajna została wniesiona przez Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Rejonowego w I. z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt I Co [...], o przysądzeniu nieruchomości na rzecz J.W. Prokurator zarzucił naruszenie prawa własności (art. 64 Konstytucji RP) oraz rażące naruszenie przepisów k.p.c. (m.in. art. 998, 999, 824 § 1 pkt 2, 991 § 2), argumentując, że nieruchomość ta została już wcześniej prawomocnie przysądzona na rzecz B. i J. G. postanowieniem z 18 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, podkreślił, że postanowienie o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym ma ograniczony zakres kontroli sądu, który sprowadza się do sprawdzenia prawomocności przybicia i wykonania warunków licytacyjnych. Sąd wskazał, że wszelkie uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia podlegają prekluzji i nie mogą być podstawą do uchylenia postanowienia o przysądzeniu własności. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na możliwość dochodzenia ochrony praw przez osoby trzecie w drodze powództwa o zwolnienie od egzekucji (art. 841 k.p.c.), a także na obowiązek ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał zarzuty skargi za bezzasadne, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane prawidłowo, a jego uwzględnienie naruszyłoby prawa nabywcy J.W., oddalając tym samym skargę nadzwyczajną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących skargi nadzwyczajnej, dopuszczalności jej wnoszenia od orzeczeń w postępowaniu egzekucyjnym, a także zasady stosowania przepisów o przysądzeniu własności nieruchomości i ochrony praw nabywcy licytacyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym i skargą nadzwyczajną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości, wydane w sytuacji gdy nieruchomość ta została już wcześniej prawomocnie przysądzona na rzecz innej osoby, narusza prawo własności i przepisy k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o przysądzeniu własności zostało wydane prawidłowo, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności i przepisów k.p.c. są bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zakres kontroli sądu przy wydawaniu postanowienia o przysądzeniu własności jest ograniczony do prawomocności przybicia i wykonania warunków licytacyjnych. Uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia podlegają prekluzji i nie mogą być podstawą do uchylenia postanowienia. Ponadto, ochrona praw osób trzecich jest możliwa w drodze powództwa o zwolnienie od egzekucji.
Czy skarga nadzwyczajna jest dopuszczalna od postanowienia kończącego postępowanie egzekucyjne w części, a nie w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie rozstrzygające prawomocnie o przysądzeniu własności nieruchomości jest uznawane za orzeczenie kończące postępowanie w sprawie w rozumieniu przepisów o skardze nadzwyczajnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym za orzeczenie kończące postępowanie w sprawie może być uznane postanowienie, które definitywnie zamyka samodzielną, zasadniczą część postępowania egzekucyjnego, taką jak przysądzenie własności nieruchomości.
Czy brak wpisu prawa własności do księgi wieczystej przez nabywcę nieruchomości wpływa na ważność późniejszego postanowienia o przysądzeniu własności?
Odpowiedź sądu
Nie, brak wpisu nie wpływa na ważność postanowienia o przysądzeniu własności, ale właściciel ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą na skutek niewykonania obowiązku ujawnienia prawa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratywny, a obowiązek złożenia wniosku o ujawnienie prawa spoczywa na właścicielu. Niewykonanie tego obowiązku może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą, ale nie wpływa na ważność postanowienia o przysądzeniu własności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank [...] S.A. w W. | spółka | wnioskodawca |
| E. [...] S.A. w W. | spółka | wnioskodawca |
| J. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| [X.] Banku S.A. w W. | spółka | wnioskodawca |
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. S. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| B. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (12)
Główne
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa przesłanki dopuszczalności skargi nadzwyczajnej.
k.p.c. art. 998 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki wydania postanowienia o przysądzeniu własności.
k.p.c. art. 998 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, że na postanowienie o przysądzeniu własności przysługuje zażalenie, ale nie mogą być nim objęte uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia.
k.p.c. art. 999 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo własności.
Pomocnicze
u.SN art. 115 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa termin wnoszenia skargi nadzwyczajnej od orzeczeń, które uprawomocniły się po 17 października 1997 r.
u.SN art. 115 § 1a
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa legitymację Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich do wniesienia skargi nadzwyczajnej w przypadkach określonych w art. 115 § 1.
k.p.c. art. 824 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki umorzenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.c. art. 991 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki odmowy przybicia.
u.k.w.h. art. 35 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Nakłada na właściciela obowiązek niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie prawa w księdze wieczystej.
u.k.w.h. art. 36 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Nakłada na sądy i inne organy obowiązek zawiadamiania sądu prowadzącego księgę wieczystą o każdej zmianie właściciela nieruchomości.
k.p.c. art. 841 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa możliwość wytoczenia powództwa o zwolnienie od egzekucji przez osobę trzecią.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres kontroli sądu przy wydawaniu postanowienia o przysądzeniu własności jest ograniczony do prawomocności przybicia i wykonania warunków licytacyjnych. • Uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia podlegają prekluzji i nie mogą być podstawą do uchylenia postanowienia o przysądzeniu własności. • Osoby trzecie, których prawa zostały naruszone przez skierowanie egzekucji do nieruchomości, mogą dochodzić ochrony w drodze powództwa o zwolnienie od egzekucji. • Nabywca nieruchomości chroniony jest przez przepisy k.p.c. dotyczące przysądzenia własności oraz przez zasadę ochrony praw osób trzecich.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone postanowienie o przysądzeniu własności narusza prawo własności (art. 64 Konstytucji RP). • Zaskarżone postanowienie rażąco narusza przepisy k.p.c. (m.in. art. 998, 999, 824 § 1 pkt 2, 991 § 2) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. • Ponowne prowadzenie postępowania egzekucyjnego co do tej samej nieruchomości i nabycie jej przez nowego właściciela jest rażącym naruszeniem przepisów.
Godne uwagi sformułowania
"Postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości ma ograniczony zakres merytorycznego badania sądu." • "Uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia ulegają prekluzji." • "Powództwo o zwolnienie od egzekucji stanowi środek obrony przysługujący osobie trzeciej, której prawa zostały naruszone czynnościami egzekucyjnymi." • "Wpis do księgi wieczystej nie ma charakteru konstytutywnego dla powstania prawa własności."
Skład orzekający
Paweł Księżak
przewodniczący
Tomasz Demendecki
sprawozdawca
Wojciech Szczepka
ławnik Sądu Najwyższego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi nadzwyczajnej, dopuszczalności jej wnoszenia od orzeczeń w postępowaniu egzekucyjnym, a także zasady stosowania przepisów o przysądzeniu własności nieruchomości i ochrony praw nabywcy licytacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym i skargą nadzwyczajną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej sytuacji prawnej związanej z podwójnym przysądzeniem tej samej nieruchomości, co budzi wątpliwości co do sprawiedliwości społecznej i ochrony praw własności. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne i materialne.
“Czy można stracić nieruchomość, która już raz została prawomocnie przysądzona?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.