I NSNc 41/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł., który zasądził od Miasta Ł. na rzecz E. F. i M. F. kwotę 22.981,20 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Roszczenie wynikało z nienależnie pobranego przez miasto podatku VAT od wartości nieruchomości przy zamianie. Sąd Rejonowy pierwotnie oddalił powództwo, uznając świadczenie za zasadne w świetle umowy. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, zasądzając kwotę na rzecz powodów, opierając się na przepisach o podatku od towarów i usług oraz o gospodarce nieruchomościami. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że zamiana nieruchomości nie jest transakcją barterową, a podstawa opodatkowania została błędnie ustalona. Sąd Najwyższy oddalił skargę nadzwyczajną, podkreślając jej nadzwyczajny charakter i konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Uznał, że uchylenie prawomocnego orzeczenia korzystnego dla obywateli byłoby działaniem przeciwko nim i nie służyłoby celom skargi nadzwyczajnej, która ma chronić jednostkę przed państwem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad stosowania skargi nadzwyczajnej, jej cel i ograniczenia, zwłaszcza w kontekście ochrony jednostki przed państwem.
Dotyczy specyficznego zastosowania skargi nadzwyczajnej w kontekście ochrony praw obywateli przed organami państwa lub samorządu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku zamiany nieruchomości, gdzie jedna ze stron jest jednostką samorządu terytorialnego, a wartość nieruchomości została ustalona w operacie szacunkowym, podatek od towarów i usług powinien być naliczony od wartości netto czy brutto?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że podatek VAT powinien być naliczony od wartości netto nieruchomości, a jego pobranie w wyższej kwocie stanowiło bezpodstawne wzbogacenie. Sąd Najwyższy oddalił skargę nadzwyczajną, nie kwestionując rozstrzygnięcia sądu niższej instancji w kontekście celów skargi nadzwyczajnej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o VAT i gospodarce nieruchomościami, wskazując, że podstawa opodatkowania powinna być pomniejszona o kwotę podatku, a ustalenie ceny wyższej niż wartość rynkowa nieruchomości naruszało przepisy. Sąd Najwyższy skupił się na ocenie dopuszczalności skargi nadzwyczajnej, uznając, że jej uwzględnienie byłoby sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej.
Czy skarga nadzwyczajna może być podstawą do uchylenia prawomocnego orzeczenia korzystnego dla obywateli, nawet jeśli skarżący zarzuca naruszenie prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga nadzwyczajna może być uwzględniona tylko wtedy, gdy jest to absolutnie niezbędne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, a jej celem jest ochrona jednostki przed państwem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił nadzwyczajny charakter skargi i jej cel, jakim jest ochrona jednostki. W tej sprawie, uchylenie orzeczenia korzystnego dla powodów (obywateli) na rzecz jednostki samorządu terytorialnego byłoby sprzeczne z tym celem i zasadą sprawiedliwości społecznej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. F. | osoba_fizyczna | powód |
| M. F. | osoba_fizyczna | powód |
| Miasto Ł. | instytucja | pozwany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia świadczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia świadczenia nienależnego.
u.p.t.u. art. 5 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowanie dostawy towarów i świadczenia usług.
u.p.t.u. art. 2 § 6
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja towarów, w tym gruntów.
u.p.t.u. art. 7 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja dostawy towarów.
u.p.t.u. art. 2 § 27b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja wartości rynkowej.
u.p.t.u. art. 29 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa opodatkowania jako obrót, czyli kwota należna pomniejszona o podatek.
u.p.t.u. art. 29 § 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa opodatkowania w naturze jako wartość rynkowa pomniejszona o podatek.
u.g.n. art. 67 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ustalanie ceny nieruchomości przy sprzedaży bezprzetargowej.
u.g.n. art. 67 § 3a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Cena nieruchomości przy sprzedaży bezprzetargowej w celu realizacji roszczeń.
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przesłanki wniesienia skargi nadzwyczajnej.
u.SN art. 91 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do oddalenia skargi nadzwyczajnej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadzwyczajny charakter skargi nadzwyczajnej wymaga, aby jej uwzględnienie było absolutnie niezbędne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego. • Skarga nadzwyczajna służy ochronie jednostki przed państwem, a nie odwrotnie. • Uchylenie prawomocnego orzeczenia korzystnego dla obywateli na rzecz jednostki samorządu terytorialnego byłoby sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Prokuratora Generalnego dotyczące naruszenia prawa materialnego (VAT, gospodarka nieruchomościami) przez Sąd Okręgowy. • Twierdzenie, że zamiana nieruchomości jest czynnością kwalifikowaną, a nie barterową, i że podstawa opodatkowania została błędnie ustalona.
Godne uwagi sformułowania
skarga nadzwyczajna [...] służyła wyeliminowaniu z obrotu orzeczeń sądowych obarczonych wadami o fundamentalnym znaczeniu w świetle zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. • uchylenie prawomocnego orzeczenia korzystnego dla powodów – jako jednostek działających w zaufaniu do państwa i jego organów – byłoby działaniem nadmiernym, skierowanym w istocie przeciwko obywatelowi.
Skład orzekający
Janusz Niczyporuk
przewodniczący
Paweł Księżak
sprawozdawca
Agnieszka Zielonka
ławnik SN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad stosowania skargi nadzwyczajnej, jej cel i ograniczenia, zwłaszcza w kontekście ochrony jednostki przed państwem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego zastosowania skargi nadzwyczajnej w kontekście ochrony praw obywateli przed organami państwa lub samorządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące skargi nadzwyczajnej jest interesujące ze względu na wykładnię jej celu i ograniczeń, a także pokazuje, jak sądy interpretują zasady sprawiedliwości społecznej w praktyce.
“Sąd Najwyższy: Skarga nadzwyczajna chroni obywatela przed państwem, nie odwrotnie.”
Dane finansowe
WPS: 22 891,2 PLN
zwrot podatku VAT: 22 981,2 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.