Orzeczenie · 2021-10-06

I NSNc 357/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-10-06
SNRodzinneopieka nad dzieckiemWysokanajwyższy
skarga nadzwyczajnadobro dzieckaKonwencja Haskaochrona praw dzieckaopieka nad dzieckiemjurysdykcjaprawo międzynarodowe

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną Rzecznika Praw Dziecka od postanowienia Sądu Okręgowego w P., które nakazywało wydanie dwojga dzieci wnioskodawcy do Wielkiej Brytanii. Rzecznik zarzucił naruszenie zasad konstytucyjnych, w tym ochrony praw dziecka, rażące naruszenie prawa międzynarodowego (Konwencja Haska, Konwencja o Prawach Dziecka) oraz oczywistą sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym. Sąd Najwyższy przychylił się do tych zarzutów, stwierdzając, że Sąd Okręgowy zredukował pojęcie dobra dziecka do "szybkiego powrotu" i nie uwzględnił wystarczająco czynników emocjonalnych, psychologicznych, materialnych i medycznych istotnych dla dzieci. Uchylono zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wydania dzieci, oddalając apelację wnioskodawcy i tym samym oddalając wniosek o powrót dzieci do Wielkiej Brytanii.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady dobra dziecka w kontekście Konwencji Haskiej i skargi nadzwyczajnej; znaczenie art. 72 Konstytucji RP w sprawach o wydanie dziecka; analiza przesłanek z art. 13 lit. b Konwencji Haskiej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki skargi nadzwyczajnej i jej zastosowania w sprawach o wydanie dziecka na podstawie Konwencji Haskiej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie o wydaniu dziecka do kraju pochodzenia, wydane na podstawie Konwencji Haskiej, narusza zasadę ochrony praw dziecka (art. 72 Konstytucji RP) i czy uwzględnia nadrzędne dobro dziecka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie Sądu Okręgowego naruszyło zasadę ochrony praw dziecka, ponieważ nie uwzględniło w wystarczającym stopniu dobra dzieci, redukując je do "szybkiego powrotu" i nie analizując dogłębnie wszystkich czynników emocjonalnych, psychologicznych, materialnych i medycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował cel Konwencji Haskiej, skupiając się na szybkim powrocie dziecka zamiast na jego nadrzędnym dobru. Pominął istotne czynniki, takie jak sytuacja rodzinna, językowa, materialna i medyczna dzieci, co doprowadziło do naruszenia art. 72 Konstytucji RP.

Czy Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 13 lit. b Konwencji Haskiej, oceniając ryzyko szkody dla dziecka w przypadku powrotu do kraju pochodzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Okręgowy nieprawidłowo zastosował art. 13 lit. b Konwencji Haskiej, ponieważ nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i dowodowych, które mogłyby wskazywać na poważne ryzyko szkody dla dzieci lub postawić je w sytuacji nie do zniesienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy pominął kluczowe ustalenia dotyczące sytuacji rodzinnej, materialnej i językowej uczestniczki i dzieci w Wielkiej Brytanii, a także nie wziął pod uwagę opinii biegłych wskazujących na ryzyko szkody psychicznej lub fizycznej. Zbyt wąska interpretacja przepisu doprowadziła do naruszenia Konwencji.

Czy ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego w sprawie wydania dzieci do Wielkiej Brytanii były oczywiste sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy stwierdził oczywistą sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy dokonał wybiórczej oceny zeznań i pominął istotne informacje dotyczące sytuacji finansowej uczestniczki, braku alimentów od wnioskodawcy oraz opinii biegłych, co wpłynęło na błędne ustalenie, że matka nadal będzie głównym opiekunem dzieci w Wielkiej Brytanii.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia w części i oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
uczestniczka A. P.

Strony

NazwaTypRola
W. J.osoba_fizycznawnioskodawca
A. P.osoba_fizycznauczestniczka
Prokuratura Rejonowa w P.organ_państwowyudział
Rzecznik Praw Dzieckaorgan_państwowyskarżący

Przepisy (8)

Główne

u.SN art. 89 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Konstytucja RP art. 72

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konwencja haska art. 13 § lit. b

Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę

Konwencja o prawach dziecka art. 3 § ust. 1

Konwencja o prawach dziecka

Pomocnicze

Rozporządzenie 2201/2003 art. 11 § ust. 4

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 577

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 18

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady ochrony praw dziecka (art. 72 Konstytucji RP). • Rażące naruszenie prawa międzynarodowego (Konwencja Haska, Konwencja o Prawach Dziecka). • Oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego materiału dowodowego. • Niewłaściwa wykładnia i zastosowanie art. 13 lit. b Konwencji Haskiej. • Niewystarczające uwzględnienie dobra dziecka jako nadrzędnej wartości.

Godne uwagi sformułowania

dobro dziecka stanowi swoistą konstytucyjną klauzulę generalną • nadrzędny cel Konwencji haskiej jest "szybki powrót dziecka" • nie sposób zredukować dobra dziecka lub jego najlepszego interesu do wymiaru dyrektywy jego "szybkiego powrotu" • rzeczywistą ofiarą uprowadzenia dziecka jest samo dziecko • powrót dziecka nie może być zarządzony automatycznie lub mechanicznie

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Oktawian Nawrot

członek

Jacek Karol Leśniewski

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobra dziecka w kontekście Konwencji Haskiej i skargi nadzwyczajnej; znaczenie art. 72 Konstytucji RP w sprawach o wydanie dziecka; analiza przesłanek z art. 13 lit. b Konwencji Haskiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi nadzwyczajnej i jej zastosowania w sprawach o wydanie dziecka na podstawie Konwencji Haskiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu rodzicielskiego i wydania dzieci za granicę, co jest tematem budzącym silne emocje i zainteresowanie społeczne. Pokazuje, jak prawo międzynarodowe i krajowe stara się chronić dobro dziecka w skomplikowanych sytuacjach rodzinnych.

Sąd Najwyższy stanął w obronie dobra dzieci: uchylono nakaz wydania ich do Wielkiej Brytanii!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst