I NSNc 25/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga nadzwyczajna została wniesiona przez Prokuratora Generalnego od postanowień Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 15 maja 2014 r. oraz z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt I ACa (...), dotyczących sprostowania oczywistej niedokładności w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 maja 2014 r. Prokurator zarzucił, że postanowienia te stanowiły merytoryczną zmianę prawomocnego orzeczenia, naruszając zasady ochrony zaufania obywateli do państwa, pewności prawa oraz rzetelnej procedury sądowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 350 § 1 k.p.c. w związku z art. 332 § 1 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, stwierdził, że doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego, gdyż postanowienia o sprostowaniu dokonały merytorycznej zmiany wyroku. Jednakże, mimo tego naruszenia, Sąd Najwyższy oddalił skargę nadzwyczajną. Uzasadniono to brakiem konieczności uchylenia zaskarżonych postanowień dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Sąd podkreślił, że choć naruszenie prawa było rażące, nie prowadziło ono do niesprawiedliwego ukształtowania praw i obowiązków stron ani nie ograniczyło stronom prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Wartość ochrony powagi rzeczy osądzonej przeważyła nad koniecznością uchylenia postanowień wydanych z naruszeniem prawa procesowego. Sąd odwołał się również do standardów ETPCz, wskazując, że nadzwyczajne środki zaskarżenia powinny być stosowane w celu naprawienia podstawowego błędu stanowiącego pogwałcenie sprawiedliwości, a nie jedynie dla uczynienia zadość "prawniczemu puryzmowi".
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dopuszczalności skargi nadzwyczajnej na postanowienia o sprostowaniu wyroku, które merytorycznie zmieniają orzeczenie; analiza przesłanek stosowania skargi nadzwyczajnej i relacji między naruszeniem prawa procesowego a zasadą sprawiedliwości społecznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze skargą nadzwyczajną i sprostowaniem wyroku, a jego zastosowanie do innych przypadków może wymagać ostrożności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie o sprostowaniu oczywistej niedokładności wyroku, które w rzeczywistości dokonuje merytorycznej zmiany orzeczenia, może być przedmiotem skargi nadzwyczajnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie sądu drugiej instancji, które formalnie dotyczy sprostowania wyroku, a w rzeczywistości zmienia merytorycznie to orzeczenie, podlega zaskarżeniu skargą nadzwyczajną, ponieważ decydujący jest merytoryczny charakter takiego orzeczenia, a nie forma, w jakiej zostało wydane.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienia o sprostowaniu, które wykraczają poza dopuszczalny zakres sprostowania i ingerują w merytoryczną treść wyroku, należy traktować jako odrębne orzeczenia kończące postępowanie w sprawie, od których przysługuje skarga nadzwyczajna.
Czy rażące naruszenie prawa procesowego przez sąd drugiej instancji, polegające na merytorycznej zmianie wyroku w trybie sprostowania, uzasadnia uchylenie zaskarżonych postanowień w ramach skargi nadzwyczajnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mimo stwierdzenia rażącego naruszenia prawa procesowego, uchylenie zaskarżonych postanowień nie jest konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza gdy ochrona powagi rzeczy osądzonej przemawia za utrzymaniem orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że choć doszło do rażącego naruszenia art. 350 § 1 k.p.c., nie prowadziło ono do niesprawiedliwego ukształtowania praw i obowiązków stron ani nie ograniczyło stronom prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Wartość ochrony powagi rzeczy osądzonej oraz standardy ETPCz przemawiały za oddaleniem skargi.
Czy Prokurator Generalny prawidłowo sformułował podstawy skargi nadzwyczajnej, wskazując na naruszenie zasad ochrony zaufania obywateli do państwa, pewności prawa oraz rzetelnej procedury sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Prokurator Generalny nie sprecyzował w sposób jednoznaczny i pełny zarzutów dotyczących naruszenia zasad konstytucyjnych, nie wskazując konkretnych przepisów Konstytucji RP, z których je wywodził, co czyni ten zarzut nierozpoznawalnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że oparcie skargi nadzwyczajnej na podstawie z art. 89 § 1 pkt 1 u.SN wymaga jednoznacznego wskazania naruszonych przepisów Konstytucji RP i ich uzasadnienia, a samo stwierdzenie naruszenia przepisów prawa procesowego nie jest wystarczające.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w W. | instytucja | pozwana |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (13)
Główne
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa przesłanki dopuszczalności skargi nadzwyczajnej, w tym wymóg prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie i konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego.
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa, że skarga nadzwyczajna nie przysługuje, jeżeli orzeczenie może być zmienione lub uchylone w trybie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia.
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa skargi nadzwyczajnej obejmująca naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa skargi nadzwyczajnej obejmująca naruszenie zasad ochrony zaufania obywateli do państwa, pewności prawa oraz rzetelnej procedury sądowej.
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa skargi nadzwyczajnej obejmująca rażące naruszenie prawa przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
u.SN art. 91 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w sprawie skargi nadzwyczajnej.
k.p.c. art. 350 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący sprostowania w wyroku niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Dz.U. nr 116, poz. 1206 ze zm. art. 56c § 1
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju
Przepis przewidujący obowiązek zwrotu środków finansowych wraz z odsetkami w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wykorzystaniu środków publicznych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 332 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń.
k.p.c. art. 351
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący instytucję uzupełnienia wyroku.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy stwierdził rażące naruszenie prawa procesowego przez Sąd Apelacyjny przy sprostowaniu wyroku. • Sąd Apelacyjny dokonał merytorycznej zmiany wyroku w trybie sprostowania, co jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Skarga nadzwyczajna nie przysługuje, jeżeli orzeczenie może być zmienione lub uchylone w trybie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia. • Nie zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonych postanowień dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. • Ochrona powagi rzeczy osądzonej przemawia za utrzymaniem orzeczenia. • Prokurator Generalny nie sprecyzował należycie zarzutów dotyczących naruszenia zasad konstytucyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Sprostowanie wyroku nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia ani pod względem przedmiotowym ani podmiotowym. • Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 2 u.s.n. oznacza naruszenie relewantne z punktu widzenia przesłanki ogólnej skargi, czyli konieczności urzeczywistnienia zasady demokratycznego państwa prawnego. • Wartość ochrony powagi rzeczy osądzonej przemawia w tym wypadku za ochroną powagi rzeczy osądzonej. • Nie może chodzić w tym wypadku jedynie o uczynienie zadość „prawniczemu puryzmowi” domagającemu się od każdego wyroku doktrynerskiej nieskazitelności.
Skład orzekający
Aleksander Stępkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Demendecki
członek
Katarzyna Monika Borkowska
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi nadzwyczajnej na postanowienia o sprostowaniu wyroku, które merytorycznie zmieniają orzeczenie; analiza przesłanek stosowania skargi nadzwyczajnej i relacji między naruszeniem prawa procesowego a zasadą sprawiedliwości społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze skargą nadzwyczajną i sprostowaniem wyroku, a jego zastosowanie do innych przypadków może wymagać ostrożności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej instytucji skargi nadzwyczajnej i analizy granic sprostowania wyroku, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje również, jak Sąd Najwyższy balansuje między naruszeniem prawa a ochroną powagi rzeczy osądzonej.
“Sąd Najwyższy: Czy sprostowanie wyroku może zmienić jego treść? Analiza skargi nadzwyczajnej.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.