Orzeczenie · 2022-12-15

I NSNc 23/22

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2022-12-15

SNPracyochrona pracyWysokanajwyższy

mobiingimmunitet dyplomatycznyimmunitet państwowyprawo pracyskarga nadzwyczajnaSąd Najwyższyodszkodowaniezadośćuczynieniejurysdykcja krajowa

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Rejonowego o odrzuceniu pozwu o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu mobbingu, wniesionego przez R.S. przeciwko Ambasadzie w W. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego i konstytucyjnych praw jednostki, w tym prawa do sądu i sprawiedliwości proceduralnej, argumentując, że Sąd Rejonowy błędnie przyznał ambasady absolutny immunitet jurysdykcyjny. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że Sąd Rejonowy prawidłowo odrzucił pozew, ponieważ ambasada obcego państwa działająca na terytorium RP korzysta z immunitetu jurysdykcyjnego, który wyłącza jurysdykcję sądów krajowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że immunitet państwa jest normą nadrzędną, a dochodzenie roszczeń przeciwko organom państwa obcego powinno odbywać się na drodze dyplomatycznej lub przed sądami państwa wysyłającego. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się naruszeń prawa procesowego ani konstytucyjnego, uznając, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował przepisy prawa międzynarodowego i krajowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady absolutnego immunitetu jurysdykcyjnego ambasad obcych państw w sprawach pracowniczych w Polsce.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw z udziałem ambasad państw niebędących członkami UE, gdzie zastosowanie mają przepisy prawa międzynarodowego, a nie prawa UE.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ambasada obcego państwa działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej korzysta z immunitetu jurysdykcyjnego w sprawach pracowniczych, w tym dotyczących mobbingu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ambasada obcego państwa korzysta z immunitetu jurysdykcyjnego, który wyłącza jurysdykcję sądów krajowych w sprawach pracowniczych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ambasada obcego państwa jest organem państwa wysyłającego i korzysta z immunitetu jurysdykcyjnego na mocy prawa międzynarodowego, co wyłącza jurysdykcję sądów krajowych. Immunitet ten ma charakter absolutny w stosunku do spraw pracowniczych, nawet jeśli dotyczy on aktów o charakterze 'iure gestionis'. Dochodzenie roszczeń powinno odbywać się na drodze dyplomatycznej lub przed sądami państwa wysyłającego.

Czy naruszenie prawa do sądu i sprawiedliwości proceduralnej nastąpiło poprzez odrzucenie pozwu o mobbing z powodu immunitetu jurysdykcyjnego ambasady?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odrzucenie pozwu z powodu immunitetu jurysdykcyjnego nie stanowi naruszenia prawa do sądu i sprawiedliwości proceduralnej, gdyż immunitet państwa jest normą nadrzędną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo odrzucił pozew ze względu na brak jurysdykcji krajowej wynikający z immunitetu ambasady. Immunitet państwa jest normą nadrzędną, a jego zastosowanie nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu, ponieważ istnieją inne drogi dochodzenia roszczeń (dyplomacja, sądy państwa wysyłającego). Sąd Rejonowy prawidłowo prowadził postępowanie i wydał uzasadnienie, a powód miał możliwość wniesienia apelacji.

Czy przepisy Rozporządzenia UE nr 1215/2012 (Bruksela 1a) mogą mieć zastosowanie do ambasady państwa spoza Unii Europejskiej w sprawie pracowniczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Rozporządzenia UE nr 1215/2012 nie mają zastosowania do ambasady państwa spoza Unii Europejskiej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ambasada państwa spoza Unii Europejskiej nie podlega przepisom Rozporządzenia UE nr 1215/2012. Ponadto, ambasada nie może być traktowana jako 'filii', 'agencji' lub 'oddziału' w rozumieniu tego rozporządzenia, a jedynie jako organ państwa działający w stosunkach zewnętrznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie skargi nadzwyczajnej

Strona wygrywająca

Ambasada w W.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
R. S.	osoba_fizyczna	powód
Ambasada w W.	instytucja	pozwana
Prokurator Generalny	organ_państwowy	wnioskodawca

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 1099 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak jurysdykcji krajowej sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy, gdyż stanowi ona przyczynę nieważności postępowania.

u.SN art. 89 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa podstawy skargi nadzwyczajnej.

u.SN art. 89 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa podmioty legitymowane do wniesienia skargi nadzwyczajnej.

u.SN art. 89 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa termin na wniesienie skargi nadzwyczajnej.

k.p.c. art. 1111 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymienia osoby, które nie mogą być pozywane przed sądy polskie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 460 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zdolności sądowej i procesowej, ale nie uchyla immunitetu dyplomatycznego ani państwowego.

k.p.c. art. 1103 § 4 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania, gdy praca była wykonywana na rzecz ambasady korzystającej z eksterytorialności.

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

k.p. art. 22 § § 1 i 1

Kodeks pracy

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów procesu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad szczególnego obciążenia kosztami procesu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ambasada obcego państwa korzysta z immunitetu jurysdykcyjnego, który wyłącza jurysdykcję sądów krajowych. • Immunitet państwa jest normą nadrzędną i jego zastosowanie nie narusza prawa do sądu. • Dochodzenie roszczeń przeciwko ambasadorowi powinno odbywać się na drodze dyplomatycznej lub przed sądami państwa wysyłającego.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy rażąco naruszył prawo procesowe i konstytucyjne prawa jednostki poprzez odrzucenie pozwu z powodu immunitetu jurysdykcyjnego. • Przepisy Rozporządzenia UE nr 1215/2012 powinny mieć zastosowanie do ambasady państwa spoza UE. • Sąd Rejonowy błędnie przyznał ambasady absolutny immunitet jurysdykcyjny.

Godne uwagi sformułowania

immunitet państwa jest normą nadrzędną • brak jurysdykcji krajowej sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy • ambasada obcego państwa korzysta z immunitetu jurysdykcyjnego, który wyłącza jurysdykcję sądów krajowych

Skład orzekający

Elżbieta Karska

przewodniczący-sprawozdawca

Paweł Czubik

członek

Jacek Karol Leśniewski

ławnik Sądu Najwyższego

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady absolutnego immunitetu jurysdykcyjnego ambasad obcych państw w sprawach pracowniczych w Polsce."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw z udziałem ambasad państw niebędących członkami UE, gdzie zastosowanie mają przepisy prawa międzynarodowego, a nie prawa UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia immunitetu dyplomatycznego i jego wpływu na prawo do sądu w kontekście roszczeń pracowniczych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i międzynarodowym.

“Ambasada poza zasięgiem polskiego sądu? Sąd Najwyższy rozstrzyga o immunitetach dyplomatycznych w sprawie o mobbing.”

Dane finansowe

WPS: 45 000 PLN

Zdanie odrębne

Paweł Czubik

Złożono zdanie odrębne od uzasadnienia wyroku.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników