Orzeczenie · 2019-10-15

I NSK 74/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-10-15
SNAdministracyjneprawo telekomunikacyjneWysokanajwyższy
prawo telekomunikacyjnemarketing bezpośrednizgoda abonentakara pieniężnaPrezes UKESąd Najwyższyochrona konsumentówSMSautomatyczne systemy wywołujące

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki O. [...] S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów Prawa telekomunikacyjnego, polegające na użyciu automatycznych systemów wywołujących do wysyłania komunikatów SMS w celach marketingu bezpośredniego (promocja loterii) bez uzyskania zgody 8 400 934 abonentów. Sądy obu instancji uznały spółkę za odpowiedzialną, wskazując, że organizatorem i beneficjentem loterii była spółka, a naruszenie dotyczyło ochrony praw abonentów. Sąd Najwyższy rozpoznał zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące m.in. naruszenia przepisów proceduralnych (brak wcześniejszego postępowania kontrolnego) i materialnych (wysokość kary). Sąd Najwyższy uznał, że choć wcześniejsze orzecznictwo wymagało przeprowadzenia postępowania kontrolnego przed nałożeniem kary, to w tym konkretnym przypadku naruszenie nie mieściło się w zakresie dyrektywy o zezwoleniach, która nakładała taki obowiązek. W związku z tym, przepisy krajowe pozwalały na nałożenie kary bez wcześniejszego postępowania kontrolnego. Sąd Najwyższy oddalił również zarzuty dotyczące wysokości kary, uznając je za zmierzające do podważenia ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Ostatecznie skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa telekomunikacyjnego dotyczących kar pieniężnych za marketing bezpośredni, relacji między postępowaniem kontrolnym a postępowaniem o nałożenie kary, oraz zasad prounijnej wykładni prawa krajowego w kontekście niewdrożonych dyrektyw.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności braku zastosowania dyrektywy o zezwoleniach do danego typu naruszenia.

Zagadnienia prawne (4)

Czy Prezes UKE może nałożyć karę pieniężną na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego za naruszenie przepisów dotyczących marketingu bezpośredniego (użycie automatycznych systemów wywołujących bez zgody abonenta), jeśli wcześniej nie przeprowadził postępowania kontrolnego i nie wydał zaleceń pokontrolnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Prezes UKE może nałożyć karę pieniężną nawet bez wcześniejszego postępowania kontrolnego, jeśli naruszenie nie mieści się w zakresie dyrektywy o zezwoleniach, która wymagała takiego trybu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że choć wcześniejsze orzecznictwo, oparte na pierwotnym brzmieniu dyrektywy o zezwoleniach, wymagało przeprowadzenia postępowania kontrolnego przed nałożeniem kary, to w tym konkretnym przypadku naruszenie (marketing SMS bez zgody) nie było objęte zakresem tej dyrektywy. W związku z tym, przepisy krajowe pozwalały na nałożenie kary bez konieczności wcześniejszego postępowania kontrolnego.

Czy naruszenie przepisów Prawa telekomunikacyjnego dotyczących marketingu bezpośredniego (art. 172 ust. 1 w zw. z art. 174 p.t.) przez wysyłanie SMS-ów promocyjnych bez zgody abonentów, mieści się w zakresie zastosowania art. 10 dyrektywy 2002/20/WE (dyrektywy o zezwoleniach) w jej pierwotnym brzmieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie mieści się w zakresie zastosowania art. 10 dyrektywy o zezwoleniach w jej pierwotnym brzmieniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że katalog naruszeń objętych art. 10 ust. 1 dyrektywy o zezwoleniach w pierwotnym brzmieniu dotyczył głównie wymogów związanych z ogólnym zezwoleniem, prawami użytkowania częstotliwości radiowych oraz obowiązkami wynikającymi z umów międzynarodowych, a nie marketingu bezpośredniego poprzez SMS.

Czy można zinterpretować przepisy krajowe (art. 201 i 209 p.t.) w sposób niekorzystny dla przedsiębiorcy w sporze z państwem, powołując się na zmianę dyrektywy UE, która nie została jeszcze transponowana do prawa krajowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest dopuszczalne pogorszenie sytuacji jednostki w relacji do państwa w drodze prounijnej wykładni prawa krajowego przy braku lub niewłaściwej transpozycji dyrektywy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że prounijna wykładnia nie może skutkować powołaniem się państwa na obowiązek wynikający z niewdrożonej dyrektywy ani określeniem lub zaostrzeniem odpowiedzialności jednostki. Zmiana treści dyrektywy i upływ terminu na jej implementację nie mogą prowadzić do re-interpretacji przepisów krajowych na niekorzyść jednostki.

Czy wysokość nałożonej kary pieniężnej jest rażąco wygórowana?

Odpowiedź sądu

Nie, wysokość kary nie jest rażąco wygórowana.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące wysokości kary zmierzały do podważenia ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, argument o 'precedensowym charakterze sprawy' nie był uzasadniony w kontekście przepisów Prawa telekomunikacyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej

Strony

NazwaTypRola
O. [...] S.A.spółkapowód
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznejorgan_państwowypozwany

Przepisy (11)

Główne

p.t. art. 172 § 1

Ustawa Prawo telekomunikacyjne

Zakazuje używania automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, chyba że abonent lub użytkownik końcowy uprzednio wyraził na to zgodę.

p.t. art. 174 § 1

Ustawa Prawo telekomunikacyjne

Określa warunki wyrażania zgody przez abonenta lub użytkownika końcowego, która nie może być domniemana ani dorozumiana, może być wyrażona drogą elektroniczną i może być wycofana w każdym czasie.

p.t. art. 209 § 1

Ustawa Prawo telekomunikacyjne

Przewiduje karę pieniężną za nie wypełnienie obowiązków uzyskania zgody abonenta lub użytkownika końcowego, o których mowa m.in. w art. 172.

Pomocnicze

p.t. art. 201 § 1-3

Ustawa Prawo telekomunikacyjne

Określa tryb postępowania kontrolnego, w tym wydawanie zaleceń pokontrolnych i wyznaczanie terminu na usunięcie nieprawidłowości, przed nałożeniem kary pieniężnej.

p.t. art. 210 § 1-2

Ustawa Prawo telekomunikacyjne

Określa dyrektywy wymiaru kary pieniężnej przez Prezesa UKE (zakres naruszenia, dotychczasowa działalność, możliwości finansowe).

dyrektywa o zezwoleniach art. 10

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/20/WE

W pierwotnym brzmieniu określała standard postępowania organów regulacyjnych, wymagając uprzedniego powiadomienia i możliwości usunięcia naruszenia przed nałożeniem kary.

dyrektywa 2009/140/WE art. 10 ust. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/140/WE

Zmieniła art. 10 dyrektywy o zezwoleniach, dopuszczając możliwość nałożenia kary bez konieczności uprzedniego wszczynania postępowania kontrolnego.

k.p.c. art. 398 § 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania.

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 10 ust. 4 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

Dotyczy opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych poprzez nałożenie kary bez wcześniejszego postępowania kontrolnego i wydania zaleceń pokontrolnych (argumentacja oparta na pierwotnym brzmieniu dyrektywy o zezwoleniach). • Naruszenie przepisów materialnych poprzez nałożenie rażąco wygórowanej kary pieniężnej.

Odrzucone argumenty

Argument o konieczności przeprowadzenia postępowania kontrolnego przed nałożeniem kary, uznany za niezasadny w kontekście braku zastosowania dyrektywy o zezwoleniach do danego naruszenia. • Argument o rażąco wygórowanej karze, uznany za próbę podważenia ustaleń faktycznych i nieuzasadniony w świetle przepisów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie podziela tego stanowiska. • Oznaczałoby to przede wszystkim dokonywanie wykładni prawa krajowego (przez odwołanie się do niewdrożonej dyrektywy) na niekorzyść jednostki w sporze z państwem, co orzecznictwo TSUE stanowczo wyklucza. • Wykładnia prounijna powinna być dokonywana „tak dalece, jak to możliwe” („as far as possible”). • Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący

Marcin Łochowski

sprawozdawca

Aleksander Stępkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa telekomunikacyjnego dotyczących kar pieniężnych za marketing bezpośredni, relacji między postępowaniem kontrolnym a postępowaniem o nałożenie kary, oraz zasad prounijnej wykładni prawa krajowego w kontekście niewdrożonych dyrektyw."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności braku zastosowania dyrektywy o zezwoleniach do danego typu naruszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu marketingu bezpośredniego przez SMS i kar nakładanych przez UKE, a także złożonych kwestii interpretacji prawa UE i krajowego. Pokazuje, jak zmieniające się prawo unijne wpływa na krajowe procedury.

Czy kara 5 mln zł za SMS-y marketingowe była zasadna? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o procedury UKE.

Dane finansowe

WPS: 5 000 000 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 540 PLN

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst