III SK 19/11

Sąd Najwyższy2011-09-09
SNAdministracyjneprawo energetyczneWysokanajwyższy
prawo energetycznekara pieniężnaświadectwa pochodzeniakogeneracjanorma intertemporalnapostępowanie sądoweskarga kasacyjnaURE

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Prezesa URE od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, uznając, że przepisy łagodzące represję administracyjną stosuje się do spraw niezakończonych, w tym toczących się postępowań odwoławczych.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej przez Prezesa URE na Elektrociepłownię A. Sp. z o.o. za niewywiązanie się z obowiązku uzyskania świadectw pochodzenia z kogeneracji. Sąd Okręgowy zmniejszył karę, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację Prezesa URE. Prezes URE wniósł skargę kasacyjną, kwestionując zastosowanie nowej, łagodniejszej regulacji prawnej do sprawy, która była już w toku. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, uznając, że przepisy nowej ustawy stosuje się do spraw niezakończonych, w tym postępowań odwoławczych.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 września 2011 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Elektrociepłownię A. Sp. z o.o. za niewywiązanie się z obowiązku uzyskania świadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczenia opłaty zastępczej. Pierwotnie nałożona kara została zmniejszona przez Sąd Okręgowy, a następnie apelacja Prezesa URE została oddalona przez Sąd Apelacyjny. Prezes URE w skardze kasacyjnej zarzucił błędną wykładnię i zastosowanie przepisów ustawy Prawo energetyczne, w szczególności art. 20 ustawy zmieniającej, który reguluje stosowanie przepisów do spraw wszczętych i niezakończonych. Wskazywano na wątpliwość, czy norma intertemporalna zawarta w art. 20 ma zastosowanie również do spraw sądowych toczących się w dniu wejścia w życie nowelizacji. Sąd Najwyższy uznał, że sądy rozpoznają sprawy merytorycznie, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania. Stwierdzono, że art. 20 ustawy zmieniającej, który nakazuje stosowanie przepisów nowej ustawy do spraw niezakończonych, odnosi się również do przepisów modyfikujących warunki odpowiedzialności administracyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że jeśli ustawodawca łagodzi represję administracyjną i nakazuje stosowanie łagodniejszej ustawy w sprawie niezakończonej, to działa ona wstecz. Skoro postępowanie odwoławcze jest częścią sprawy niezakończonej, to nowe przepisy mają zastosowanie. W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, norma intertemporalna zawarta w art. 20 ustawy zmieniającej ma zastosowanie również do spraw sądowych, które w dniu wejścia w życie ustawy toczyły się na skutek złożenia odwołania od decyzji Prezesa URE.

Uzasadnienie

Sądy rozpoznają sprawy merytorycznie, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania. Przepis art. 20 ustawy zmieniającej, który nakazuje stosowanie przepisów nowej ustawy do spraw niezakończonych, odnosi się również do przepisów modyfikujących warunki odpowiedzialności administracyjnej, nawet jeśli działa wstecz w stosunku do stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (strona przegrywająca w postępowaniu kasacyjnym)

Strony

NazwaTypRola
Elektrociepłownia A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
Prezes Urzędu Regulacji Energetykiorgan_państwowypozwany

Przepisy (11)

Główne

Ustawa zmieniająca art. 20

Ustawa o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Przepis ten stanowi normę intertemporalną, nakazującą stosowanie przepisów ustawy nowej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, w tym przepisów modyfikujących warunki odpowiedzialności administracyjnej.

p.e. art. 56 § ust. 6a

Prawo energetyczne

Przepis wprowadzony ustawą zmieniającą, modyfikujący warunki odpowiedzialności administracyjnej.

Pomocnicze

p.e. art. 9a § ust. 8

Prawo energetyczne

Obowiązek uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczenia opłaty zastępczej.

p.e. art. 9a § ust. 8a

Prawo energetyczne

Sposób obliczenia opłaty zastępczej.

p.e. art. 9I § ust. 1

Prawo energetyczne

Świadectwa pochodzenia z kogeneracji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji przez Sąd Apelacyjny.

k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa materialnoprawna skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa procesowa skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez błędne zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 3989 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 3989 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 20 ustawy zmieniającej ma zastosowanie do spraw sądowych w toku, w tym do spraw dotyczących represji administracyjnej, nawet jeśli działa wstecz. Sądy rozpoznają sprawy merytorycznie, uwzględniając stan prawny istniejący w chwili orzekania.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 56 ust. 6a Prawa energetycznego do sprawy, która rozpoczęła się przed wejściem w życie tego przepisu i nie była zakończona prawomocnym wyrokiem.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: rozpoznają sprawy z odwołania od decyzji organów regulacyjnych merytorycznie, zatem muszą brać pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania ustawodawca łagodzący “represję prawnoadministracyjną” (podobnie do “represji prawnokarnej”) nakazuje stosowanie ustawy nowej (łagodniejszej) w sprawie niezakończonej, to przesądza w ten sposób o jej działaniu wstecz nie jest sprawą niezakończoną w rozumieniu art. 20 ustawy zmieniającej, sprawa w której toczy się postępowanie odwoławcze

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie energetycznym, stosowanie łagodniejszych przepisów wstecz w sprawach niezakończonych, zakres kognicji sądów administracyjnych i powszechnych w sprawach regulacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej nowelizacji Prawa energetycznego i zastosowania art. 20 tej ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania przepisów prawa wstecz, co ma znaczenie dla wielu postępowań. Interpretacja norm intertemporalnych jest kluczowa dla praktyki prawniczej.

Czy nowe, łagodniejsze prawo zawsze działa wstecz? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię stosowania przepisów.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III SK 19/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 9 września 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jerzy Kwaśniewski 
 
w sprawie z powództwa Elektrociepłowni A. Spółki z ograniczoną 
odpowiedzialnością  
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki 
o nałożenie kary pieniężnej, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw 
Publicznych w dniu 9 września 2011 r., 
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w 
Warszawie 
z dnia 24 listopada 2010 r.,  
 
 
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Decyzją z dnia 31 grudnia 2008 r., Prezes Urzędu Regulacji Energetyki 
(dalej jako: “Prezes URE” lub “pozwany”) orzekł, że: A. - Elektrociepłownia Spółka z 
o.o. (obecnie Elektrociepłownia A. Spółka z o.o.; dalej jako: “powód” lub 
“przesiębiorstwo energetyczne”) nie wywiązała się w II półroczu 2007 r. z 
określonego w art. 9a ust. 8 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo 
energetyczne – Dz.U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm. - (w brzmieniu 
obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r.) obowiązku uzyskania i przedstawienia do 
umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji, o których mowa 
w art. 9I ust. 1 Prawa energetycznego, dla energii elektrycznej wytworzonej w 
jednostkach kogeneracji znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 

 
 
2 
albo uiszczenia opłaty zastępczej obliczonej w sposób określony w art. 9a ust. 8a 
Prawa energetycznego (pkt 1.); za to działanie wymierzył powodowi karę pieniężną 
w kwocie 39.727,09 zł, tj. w wysokości 1,52% przychodu z działalności 
koncesjonowanej, osiągniętego w 2007 r. (pkt 2.). 
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło przedsiębiorstwo energetyczne.  
Wyrokiem z dnia 1 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji 
i Konsumentów w Warszawie zmienił zaskarżoną decyzję w pkt 2 w ten sposób, że 
zmniejszył wysokość nałożonej kary do kwoty 5.000 zł.  
Od powyższego wyroku apelację wniósł pozwany Prezes URE.  
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie na 
podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.  
Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył skargą kasacyjną Prezes URE.  
W ramach podstawy materialnoprawnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) 
zarzucono: 
a) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 20 ustawy z dnia 8 
stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych 
innych ustaw (Dz.U. Nr 21, poz. 104; dalej jako: “Ustawa zmieniająca”); 
b) błędne zastosowanie art. 56 ust. 6a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – 
Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, ze zm.) w brzmieniu z dnia 
11 marca 2010 r. w związku z art. 20 Ustawy zmieniającej do sprawy zakończonej 
decyzją Prezesa URE z dnia 31 grudnia 2008 r. 
W ramach podstawy procesowej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzucono 
naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie w postępowaniu 
apelacyjnym i przyjęcie, że zmiany w ustawie - Prawo energetyczne wprowadzone 
Ustawą zmieniającą w tym wprowadzające art. 56 ust. 6a, są zmianami, które 
wpływają na stan prawny w niniejszej sprawie. 
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na dwa 
ściśle ze sobą związane zagadnienia prawne. 
Chodzi o budzącą wątpliwość wykładnię art. 20 Ustawy zmieniającej, w 
zakresie w jakim dotyczy użytego w tym przepisie pojęcia “sprawy” i potrzeby 
wyjaśnienia: “czy norma intertemporalna zawarta w tym przepisie ma zastosowanie 
jedynie do spraw administracyjnych wszczętych, ale nie zakończonych przed 

 
 
3 
Prezesem URE, czy ma ona zastosowanie również do spraw sądowych, które w 
dniu 11 marca 2010 r. toczyły się na skutek złożenia odwołania od decyzji Prezesa 
URE”.  
Wiąże się z tym istotne zagadnienie prawne sprawy: “czy przepis art. 56 ust. 
6a ustawy - Prawo energetyczne, wprowadzony w życie w dniu 11 marca 2010 r., 
może mieć zastosowanie w sprawie wszczętej na skutek odwołania od decyzji 
Prezesa URE, wydanej w dniu 31 grudnia 2008 r. (a więc ponad rok przed jego 
wejściem w życie) a nie zakończonej prawomocnym wyrokiem przed 11 marca 
2010 r.”. 
W argumentacji dotyczącej istnienia przedstawionej wątpliwości podniesiono, 
że Sądy powszechne niejednokrotnie orzekały, że nie ma podstaw do uchylenia czy 
zmiany przez Sąd Okręgowy decyzji administracyjnej, która w chwili wydania była 
prawidłowa, (por. wyroki Sądu Apelacyjnego z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt VI 
ACa 1201/06 oraz z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI ACa 1288/06). 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Sąd 
Apelacyjny rozpoznają sprawy z odwołania od decyzji organów regulacyjnych 
merytorycznie, zatem muszą brać pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w 
chwili orzekania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2010 r., III SK 
40/09 – Lex nr 585839). 
Art. 20 ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo 
energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw stanowiący, że do spraw 
wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy 
stosuje się przepisy ustawy nowej odnosi się również do tych przepisów – jak w 
sprawie niniejszej art. 56 ust. 6 a Prawa energetycznego – które modyfikują 
dotychczasową 
normę 
określającą 
warunki 
“represji 
administracyjnej” 
za 
niewykonanie określonych obowiązków przez przedsiębiorstwo energetyczne. 
Jeżeli ustawodawca łagodzący “represję prawnoadministracyjną” (podobnie do 
“represji prawnokarnej”) nakazuje stosowanie ustawy nowej (łagodniejszej) w 
sprawie niezakończonej, to przesądza w ten sposób o jej działaniu wstecz – w 

 
 
4 
stosunku do stanu rzeczy z chwili spełnienia przesłanek odpowiedzialności. W 
uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie przedstawiono żadnego 
argumentu, który uzasadniałby wątpliwości, że nie jest sprawą niezakończoną w 
rozumieniu art. 20 ustawy zmieniającej, sprawa w której toczy się postępowanie 
odwoławcze 
według 
przewidzianego 
trybu 
zaskarżenia 
decyzji 
organu 
regulacyjnego.    
 
Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 
3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art.  3989 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI