I Ns 97/16

M.2016-06-29
SAOSCywilnespadkiNiskarejonowy
spadekdziedziczenieprzyjęcie spadkuodrzucenie spadkuterminbrak oświadczeniaKodeks cywilnypostępowanie nieprocesowe

Sąd stwierdził nabycie spadku po K.K. na rzecz jego żony S.K. oraz dzieci J.K. i B.K., uznając, że brak oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy jest równoznaczny z jego prostym przyjęciem.

Wnioskodawczyni S.K. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po swoim zmarłym mężu K.K., wskazując jako spadkobierców siebie oraz dzieci zmarłego z poprzedniego związku: J.K. i B.K. Spadkodawca nie pozostawił testamentu. Uczestnicy postępowania nie kwestionowali wniosku. Sąd, opierając się na aktach stanu cywilnego i zapewnieniu spadkowym wnioskodawczyni, stwierdził nabycie spadku, uznając, że brak złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ustawowym terminie jest równoznaczny z jego prostym przyjęciem.

Sąd rozpatrzył wniosek S.K. o stwierdzenie nabycia spadku po jej zmarłym mężu K.K., który ostatnio zamieszkiwał w M. i zmarł 25 kwietnia 2015 roku. Wnioskodawczyni wskazała jako spadkobierców ustawowych siebie oraz dzieci zmarłego z poprzedniego związku: córkę B.K. i syna J.K. Podkreśliła, że spadkodawca nie pozostawił testamentu. Uczestnik J.K. nie kwestionował wniosku, a uczestniczka B.K., mimo prawidłowego powiadomienia, nie stawiła się na rozprawę, co zostało uznane za zajęcie stanowiska zgodnego z wnioskiem. Sąd ustalił, że K.K. zmarł w dniu 25 kwietnia 2015 roku, był żonaty z S.K. i miał dwoje dzieci: J.K. i B.K. Żaden ze spadkobierców nie złożył oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku ani nie zawarł umowy o zrzeczenie się dziedziczenia. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 1025 § 1 k.c., stwierdzając nabycie spadku przez S.K. jako spadkobierczynię ustawową. Zgodnie z art. 926 § 1 i 2 k.c. oraz art. 931 § 1 i 2 k.c., w pierwszej kolejności dziedziczą małżonek i dzieci spadkodawcy w częściach równych. Sąd uznał, że sześciomiesięczny termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, liczony od dnia dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy, upłynął bezskutecznie, co na mocy art. 1015 § 2 k.c. oznacza proste przyjęcie spadku. Sąd podkreślił, że przepisy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 20 marca 2015 r. miały zastosowanie, gdyż spadek otworzył się przed wejściem w życie nowej ustawy. Dowody obejmowały akty stanu cywilnego oraz zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni, które uznano za wystarczające zgodnie z art. 671 § 1-3 k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 520 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy jest równoznaczny z prostym przyjęciem spadku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 1015 § 2 k.c. (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją), który stanowi, że brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest równoznaczny z przyjęciem spadku. Termin ten rozpoczyna bieg od momentu dowiedzenia się o tytule powołania do spadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku

Strona wygrywająca

S. K., J. K., B. K.

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
B. K.osoba_fizycznauczestniczka
J. K.osoba_fizycznauczestnik
K. K.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 1025 § § 1

Kodeks cywilny

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę.

k.c. art. 926 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Powstanie powołania do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe następuje, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób nie chce lub nie może być spadkobiercą.

k.c. art. 931 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Część małżonka nie może być mniejsza niż jedna czwarta spadku.

k.c. art. 1015 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Spadkobierca może przyjąć spadek albo go odrzucić. Brak oświadczenia w terminie sześciu miesięcy jest równoznaczny z prostym przyjęciem spadku.

Pomocnicze

k.c. art. 1026

Kodeks cywilny

Stwierdzenie nabycia spadku następuje po upływie sześciu miesięcy od otwarcia spadku.

k.p.c. art. 671 § § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

Za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę.

k.p.c. art. 672

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku wątpliwości co do zapewnienia, sąd może wezwać spadkobierców przez ogłoszenie.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o śmierci spadkodawcy jest równoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni było zgodne z wnioskiem i nie zostało zakwestionowane przez uczestników.

Godne uwagi sformułowania

brak oświadczeń spadkobierców w powyższym terminie należało potraktować na mocy art. 1015 § 2 k.c. za proste przyjęcie spadku. każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Skład orzekający

Szymon Pilitowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady prawnego domniemania przyjęcia spadku w przypadku braku oświadczenia w ustawowym terminie."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2015 r. i standardowej sytuacji braku testamentu i braku odrzucenia spadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Jest to rutynowa sprawa spadkowa, gdzie kluczowe jest zastosowanie przepisów dotyczących milczącego przyjęcia spadku. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ns 97/16 UZASADNIENIE W niniejszej sprawie S. K. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po mężu K. K. , zmarłym w dniu 25 kwietnia 2015 roku w M. , ostatnio zamieszkałym w M. . Jako spadkobierców wskazała siebie oraz uczestników – dzieci spadkodawcy z poprzedniego związku: córkę B. K. oraz syna J. K. . Stwierdziła, iż spadkodawca nie pozostawił testamentu. W piśmie z 23 maja 2016 r. uczestnik J. K. reprezentowany przez pełnomocnika oświadczył, iż nie kwestionuje treści powyższego wniosku. Uczestniczka B. K. , powiadomiona przez Sąd o wyznaczonej rozprawie, co uczestniczka potwierdziła osobiście w piśmie z 23 maja 2016 r., nie stawiła się na rozprawę, przy czym została pouczona o tym, iż jej niestawiennictwo Sąd uzna za zajęcie przez nią stanowiska w sprawie, iż nie kwestionuje treści wniosku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: K. K. zmarł w dniu 25 kwietnia 2015 roku w M. , a ostatnio mieszkał w M. . W chwili śmierci był żonaty z S. K. . W ciągu całego swojego życia miał dwoje dzieci: J. K. i B. K. . Nie pozostawił testamentu. S. K. dowiedziała się o jego śmierci w dniu jego śmierci. Córka i syn K. K. uczestniczyli w pogrzebie ojca. S. K. , J. K. i B. K. nie składali oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po K. K. . Nie zawierali również umów dotyczących zrzeczenia się dziedziczenia. Dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 7, odpisy skrócone aktów urodzenia k. 8-9, odpis aktu małżeństwa sporządzonego w języku niemieckim k. 10, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 28, zapewnianie spadkowe S. K. k. 43v. Sąd zważył, co następuje: Podstawą prawną wydanego przez Sąd orzeczenia, zawartego w punkcie I. sentencji postanowienia, był art. 1025 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. S. K. w świetle okoliczności ujawnionych w toku sprawy jest spadkobiercą ustawowym zmarłego K. K. , którego spadku dotyczył wniosek, a zatem miała uprawnienie do żądania stwierdzenia nabycia spadku. Zgodnie z art. 926 § 1 i 2 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. Zmarły K. K. nie pozostawił testamentu, a zatem dziedziczą po nim spadkobiercy ustawowi. W myśl art. 931 § 1 i 2 k.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych. Z materiału zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy wynika, iż zmarły w chwili śmierci był mężem wnioskodawczyni S. K. , zaś jego dziećmi byli wyłącznie uczestnicy J. K. i B. K. . Żaden z tych spadkobierców ustawowych K. K. nie składał oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, o którym mowa w art. 1015 § 1 i 2 k.c. Zważywszy, iż wnioskodawczyni o śmierci męża dowiedziała się w dniu jego śmierci, a uczestnicy musieli się o śmierci ojca dowiedzieć niedługo później, bowiem uczestniczyli w jego pogrzebie, przyjąć należało, iż również wówczas dowiedzieli się o swym tytule powołania do spadku, należeli bowiem do pierwszego kręgu spadkobierców ustawowych, a brak było testamentu spadkodawcy. Należało uznać, iż z chwilą dowiedzenia się o śmierci K. K. rozpoczął się dla wnioskodawczyni i uczestników sześciomiesięczny termin na złożenie oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Brak oświadczeń spadkobierców w powyższym terminie należało potraktować na mocy art. 1015 § 2 k.c. za proste przyjęcie spadku. W okolicznościach sprawy brak było podstaw, aby przyjąć, że którykolwiek ze spadkobierców był małoletni w chwili otwarcia spadku bądź był osobą nie mającą pełnej zdolności do czynności prawnych albo osobą, co do której istniała podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia. Stwierdzenie nabycia spadku w niniejszej sprawie nastąpiło, stosownie do art. 1026 k.c. , po upływie sześciu miesięcy od otwarcia spadku. W realiach sprawy przepisy zawarte w art. 1015 § 1 i 2 k.c. znajdowały zastosowanie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej te regulacje z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Z 2015 r. nr 539). Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 18 października 2015 r., zaś zgodnie z art. 6 tego aktu prawnego zmienionych przepisów kodeksu cywilnego nie stosuje się do spadków otwartych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Otwarcie spadku po K. K. nastąpiło w dniu 25 kwietnia 2015 r. Wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie Sąd oparł się na wiarygodnym materiale dowodowym, na który składały się przede wszystkim dokumenty urzędowe w postaci odpisów aktów stanu cywilnego, a ponadto w oparciu o zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni. Zgodnie z art. 671 § 1-3 k.p.c. za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę. W zapewnieniu zgłaszający się powinien złożyć oświadczenie co do wszystkiego, co mu jest wiadome o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi oraz o testamentach spadkodawcy. Pod względem skutków karnych zapewnienie jest równoznaczne ze złożeniem zeznań pod przyrzeczeniem, o czym sędzia powinien uprzedzić składającego zapewnienie. Zważywszy na to, iż zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni złożone na rozprawie było w pełni zgodne z twierdzeniami zawartymi we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, z którym zapoznali się uczestnicy i równocześnie nie zakwestionowali tych twierdzeń, Sąd nie znalazł podstaw, aby uznać zapewnienie spadkowe wnioskodawczyni za niewystarczające i na podstawie art. 672 k.p.c. wezwać spadkobierców K. K. przez ogłoszenie. Kierując się ogółem powyższych okoliczności orzeczono jak w punkcie I. sentencji postanowienia. W punkcie II. sentencji postanowienia Sąd dał wyraz ogólnej zasadzie obowiązującej w postępowaniu nieprocesowym, wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. , zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. SSR Szymon Pilitowski Sygn. akt I Ns 97/16 (...) : 1. (...) 2. (...) J. K. . G. , dnia 29 czerwca 2016 r. SSR Szymon Pilitowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI