I NS 960/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawcy W. M., A. M. (1) i A. I. domagali się stwierdzenia zasiedzenia służebności drogi koniecznej na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości położonej w G. przy ul. (...) , polegającej na prawie przejścia i przejazdu po pasie o szerokości od 1 m do 1,65 m przez działkę nr (...) , należącą do Gminy G. oraz działkę nr (...) , należącą do M. M. (1) . Wnioskodawcy twierdzili, że korzystają z tej drogi od 1971 roku, kiedy to W. M. wybudował garaż i urządził drogę, która została następnie utwardzona. Uczestnicy postępowania, w tym właściciele działki nr (...) , I. K. i P. K. , kwestionowali te twierdzenia, wskazując na brak trwałego i widocznego urządzenia oraz na to, że droga była błotnista i nie była należycie utrzymywana. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił wniosek. Sąd ustalił, że pierwotna służebność drogowa ustanowiona umową z 1971 roku wygasła w 2021 roku. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było ustalenie, kiedy faktycznie doszło do powstania trwałego i widocznego urządzenia. Sąd, opierając się na zeznaniach świadków i stron, uznał, że trwałe utwardzenie drogi żużlem miało miejsce najwcześniej w latach 90-tych, a nawet około 1992-1994 roku. Wcześniejsze wysypanie tłuczniem i gruzem nie zostało uznane za trwałe urządzenie. Sąd podkreślił, że zasiedzenie służebności gruntowej wymaga korzystania z trwałego i widocznego urządzenia, a także posiadania samoistnego przez wymagany okres (30 lat w przypadku złej wiary). Wnioskodawcy posiadali w złej wierze, gdyż wiedzieli, że korzystają z pasa szerszego niż wynikało to z umowy. Okres 30 lat od momentu powstania trwałego urządzenia (lata 90-te) do momentu złożenia wniosku (2018 r.) nie upłynął. Sąd zwrócił również uwagę na fakt, że utwardzenie drogi było wspólnym przedsięwzięciem sąsiadów, a nie samodzielnym działaniem wnioskodawcy, co podważało charakter posiadania samoistnego. Ponadto, sąd wskazał, że wnioskowana przez wnioskodawców szerokość pasa drogi (od 1 m do 1,65 m) jest niewystarczająca do ustanowienia służebności przejazdu, co uniemożliwiałoby zasiedzenie służebności o takiej treści. Wnioskodawcy nie wykazali również korzystania z pasa drogi na działce nr (...) . Ostatecznie, sąd oddalił wniosek, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki zasiedzenia służebności gruntowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretacja przesłanek zasiedzenia służebności gruntowej, w szczególności wymogu trwałego i widocznego urządzenia oraz charakteru posiadania.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie utwardzenie drogi było wspólnym przedsięwzięciem sąsiadów i miało miejsce stosunkowo późno w stosunku do początku korzystania z pasa drogi.
Zagadnienia prawne (6)
Czy możliwe jest zasiedzenie służebności gruntowej drogi koniecznej, jeśli posiadanie opiera się na trwałym i widocznym urządzeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest zasiedzenie służebności gruntowej drogi koniecznej, jednak wymaga to korzystania z trwałego i widocznego urządzenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasiedzenie służebności gruntowej jest możliwe tylko w razie korzystania z trwałego i widocznego urządzenia. W analizowanej sprawie utwardzenie drogi żużlem miało miejsce dopiero w latach 90-tych, a wcześniejsze działania nie spełniały wymogu trwałości.
Czy utwardzenie drogi tłuczniem i gruzem stanowi trwałe i widoczne urządzenie w rozumieniu art. 292 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w ocenie sądu samo wysypanie tłuczniem i gruzem, które nie było trwałe i wymagało podsypywania, nie stanowi trwałego i widocznego urządzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dopiero utwardzenie drogi żużlem i jego ubicie mogło być uznane za trwałe urządzenie, podczas gdy wcześniejsze działania nie spełniały tego kryterium.
Czy okres posiadania służebności przez wnioskodawcę, który wiedział o korzystaniu z pasa szerszego niż wynikało z umowy, może prowadzić do zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to upływu 30 lat (w przypadku złej wiary).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawca posiadał w złej wierze, ponieważ korzystał z pasa drogi szerszego niż wynikało to z umowy. W związku z tym, do zasiedzenia wymagany był 30-letni okres posiadania, który nie upłynął od momentu powstania trwałego urządzenia.
Czy wspólne utwardzenie drogi przez sąsiadów, w tym przez właścicieli nieruchomości obciążonej, może prowadzić do zasiedzenia służebności na rzecz jednego z nich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wspólne działanie podważa charakter posiadania samoistnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wspólne utwardzenie drogi przez wszystkich sąsiadów, w tym przez właścicieli nieruchomości obciążonej, nie pozwala na stwierdzenie zasiedzenia służebności na rzecz tylko jednego z wnioskodawców, gdyż brak jest samodzielnego posiadania.
Czy możliwe jest zasiedzenie służebności o szerokości niewystarczającej do przejazdu samochodem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasiedzenie jest możliwe tylko w zakresie, w jakim możliwe jest powstanie służebności o danej treści.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskowana szerokość pasa drogi była niewystarczająca do ustanowienia służebności przejazdu, co uniemożliwiało zasiedzenie służebności o takiej treści.
Czy posiadanie zależne (np. na podstawie nieformalnego pozwolenia) może prowadzić do zasiedzenia służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do zasiedzenia służebności wymagane jest posiadanie samoistne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wnioskodawca swoje posiadanie wywodził od nieformalnego pozwolenia władz miasta, a nie od samodzielnej decyzji w opozycji do właściciela, co wyklucza możliwość zasiedzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. I. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. M. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Gmina G. | organ_państwowy | uczestnik |
| P. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| I. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości |
| J. J. (2) | osoba_fizyczna | poprzedni właściciel nieruchomości |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może zostać nabyta przez zasiedzenie jedynie w razie korzystania z trwałego i widocznego urządzenia.
Pomocnicze
k.c. art. 285 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Definicja służebności gruntowej.
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie (stosuje się odpowiednio do służebności).
k.c. art. 176 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Doliczanie czasu posiadania poprzednika (stosuje się odpowiednio do służebności).
k.c. art. 352 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Posiadanie służebności gruntowej (stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy).
u.k.s.c. art. 113 § ust. 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami sądowymi tymczasowo wyłożonymi.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów postępowania przez uczestników.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak trwałego i widocznego urządzenia na nieruchomości. • Niewystarczający okres posiadania (poniżej 30 lat od powstania trwałego urządzenia). • Posiadanie w złej wierze. • Wspólne utwardzenie drogi przez sąsiadów, co podważa posiadanie samoistne. • Niewystarczająca szerokość wnioskowanego pasa drogi do ustanowienia służebności przejazdu. • Posiadanie zależne, a nie samoistne.
Odrzucone argumenty
Długoletnie korzystanie z drogi od 1971 roku. • Droga została utwardzona i jest widoczna. • Konieczność zapewnienia dojazdu do garażu.
Godne uwagi sformułowania
zasiedzieć można tylko tę służebność gruntową, która polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia • nie sposób mówić o tym, by wnioskodawca wykonał trwałe i widoczne urządzenie samodzielnie i by w ten sposób zamanifestował swoje uprawnienie wobec właściciela • nie można mówić o posiadaniu prowadzącym do zasiedzenia służebności
Skład orzekający
Małgorzata Skorupska-Rak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przesłanek zasiedzenia służebności gruntowej, w szczególności wymogu trwałego i widocznego urządzenia oraz charakteru posiadania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie utwardzenie drogi było wspólnym przedsięwzięciem sąsiadów i miało miejsce stosunkowo późno w stosunku do początku korzystania z pasa drogi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do nieruchomości i zasiedzenia służebności, a sąd szczegółowo analizuje przesłanki prawne, co jest cenne dla prawników. Pokazuje też, jak ważne są szczegóły dotyczące stanu technicznego i czasu powstania urządzeń.
“Czy utwardzona droga przez lata to klucz do zasiedzenia służebności? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.