I Ns 96/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawcy, C. i J. małżonkowie M., właściciele działki gruntu nr (...) z księgą wieczystą KW nr (...), wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej przechodu i przejazdu przez działkę nr (...) (KW nr (...)), stanowiącą własność Skarbu Państwa. Wskazali, że od momentu nabycia swojej nieruchomości w 1997 roku, a także ich poprzednicy prawni od lat 70. XX wieku, nieprzerwanie i w sposób widoczny korzystali z przedmiotowej drogi jako jedynego dostępu do drogi publicznej. Argumentowali, że droga ta stanowiła "trwałe i widoczne urządzenie" i była przez nich pielęgnowana. Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę P., wniósł o oddalenie wniosku, podnosząc, że droga szrutowa nie jest "trwałym i widocznym urządzeniem" w rozumieniu art. 292 k.c. oraz że posiadanie wnioskodawców miało charakter zależny. Sąd Rejonowy w Piszu, po analizie materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i dokumentów, uznał wniosek za zasadny. Sąd ustalił, że droga przez działkę nr (...) była utwardzona żwirem i kamieniami, obsadzona drzewami, co czyniło ją trwałym i widocznym urządzeniem. Posiadanie przez wnioskodawców i ich poprzedników prawnych miało charakter samoistny, mimo że mogli oni być w złej wierze co do statusu prawnego drogi. Sąd obliczył termin zasiedzenia na dzień 7 czerwca 2016 roku, uwzględniając okres posiadania oraz fakt, że możliwość zasiedzenia nieruchomości Skarbu Państwa stała się realna po 1990 roku. W konsekwencji, Sąd postanowił stwierdzić zasiedzenie służebności gruntowej przechodu i przejazdu na rzecz małżonków M. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 520 § 1 kpc, obciążając nimi uczestników.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, co stanowi "trwałe i widoczne urządzenie" w kontekście zasiedzenia służebności gruntowej, zwłaszcza w przypadku dróg gruntowych i szrutowych. Potwierdzenie możliwości zasiedzenia służebności przez nieruchomości Skarbu Państwa oraz zasady dotyczące posiadania w złej wierze.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie droga była jedynym dostępem i była aktywnie pielęgnowana. Interpretacja "trwałego i widocznego urządzenia" może być różna w zależności od okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wieloletnie korzystanie z drogi gruntowej przez właściciela sąsiedniej nieruchomości, która nie stanowi trwałego i widocznego urządzenia, może prowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej przechodu i przejazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli droga jest utwardzona i pielęgnowana przez posiadacza, co czyni ją trwałym i widocznym urządzeniem, a posiadanie ma charakter samoistny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że utwardzona i pielęgnowana droga szrutowa, stanowiąca jedyny dostęp do drogi publicznej, spełnia kryteria trwałego i widocznego urządzenia. Posiadanie przez wnioskodawców i ich poprzedników prawnych miało charakter samoistny, co uzasadnia stwierdzenie zasiedzenia służebności.
Czy posiadanie służebności gruntowej w złej wierze (np. przekonanie o własności gminnej drogi) wyklucza możliwość zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie w złej wierze wydłuża jedynie wymagany okres do zasiedzenia z 20 do 30 lat.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że wnioskodawcy mogli być w złej wierze co do statusu prawnego drogi, jednakże zgodnie z art. 172 § 2 k.c., zasiedzenie jest możliwe po upływie 30 lat posiadania w złej wierze.
Czy zasiedzenie służebności gruntowej przez działkę stanowiącą własność Skarbu Państwa jest możliwe i od kiedy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasiedzenie nieruchomości Skarbu Państwa stało się możliwe na mocy ustawy z 1990 roku, a okres posiadania należy liczyć od momentu, gdy takie zasiedzenie stało się prawnie dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że możliwość zasiedzenia nieruchomości Skarbu Państwa pojawiła się po wejściu w życie przepisów z 1990 roku. Okres posiadania przez wnioskodawców i ich poprzedników prawnych został obliczony od momentu, gdy zasiedzenie stało się prawnie możliwe, uwzględniając datę nabycia działki przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa – Starosta P. | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o zasiedzeniu własności nieruchomości stosuje się odpowiednio.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku wejścia w posiadanie nieruchomości w złej wierze nabycie nieruchomości następuje po upływie trzydziestu lat.
Pomocnicze
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Posiadacz rzeczy, który nie jest jej właścicielem, nie ma względem właściciela roszczeń o wynagrodzenie za używanie rzeczy. Może żądać wynagrodzenia tylko wtedy, gdy przedmioty posiadania przynoszą właścicielowi pożytki, a posiadacz jest zobowiązany do ich zwrotu na podstawie przepisów o obowiązku zwrotu pożytków i innych należności.
Dz.U. z 1997r., nr 121, poz. 770 ze zm. art. 9 § ust. 2b
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 roku Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym
Mienie spółdzielni, które nie zostało objęte rejestrem KRS do dnia 31 grudnia 2015 roku, nabył nieodpłatnie Skarb Państwa.
Dz. U. z dnia 18 sierpnia 1990 r. nr 55, poz. 321 art. 10
Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny
Przepis ten dotyczył możliwości zasiedzenia nieruchomości Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wieloletnie, nieprzerwane i widoczne korzystanie z drogi przez wnioskodawców i ich poprzedników prawnych. • Droga stanowiła "trwałe i widoczne urządzenie" w rozumieniu art. 292 k.c. • Posiadanie służebności miało charakter samoistny. • Droga była jedynym dostępem do drogi publicznej dla nieruchomości wnioskodawców. • Wnioskodawcy dbali o utrzymanie i utwardzenie drogi.
Odrzucone argumenty
Droga szrutowa nie jest "trwałym i widocznym urządzeniem". • Posiadanie miało charakter zależny, a nie samoistny. • Wnioskodawcy byli w złej wierze, co mogło wpływać na możliwość zasiedzenia (choć sąd to uwzględnił w terminie).
Godne uwagi sformułowania
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. • Przez pojęcie urządzenia niewątpliwie należy jednak rozumieć rodzaj mechanizmu lub zespół elementów służących do wykonywania określonych czynności, czy też ułatwiających je. • Za trwałe i widoczne urządzenie, o którym mowa w art. 292 KC , należy uznać obiekt będący wynikiem świadomej i celowej aktywności człowieka, sztuczną konstrukcją. • Sąd przyjął, iż wejście w posiadanie służebności przechodu i przejazdu przez działkę numer (...) przez J. i C. małżonków M. , a także ich poprzedników prawnych nastąpiło w złej wierze.
Skład orzekający
Anna Gajewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, co stanowi \"trwałe i widoczne urządzenie\" w kontekście zasiedzenia służebności gruntowej, zwłaszcza w przypadku dróg gruntowych i szrutowych. Potwierdzenie możliwości zasiedzenia służebności przez nieruchomości Skarbu Państwa oraz zasady dotyczące posiadania w złej wierze."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie droga była jedynym dostępem i była aktywnie pielęgnowana. Interpretacja "trwałego i widocznego urządzenia" może być różna w zależności od okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu braku dostępu do drogi publicznej i możliwości jego rozwiązania poprzez zasiedzenie służebności. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów prawa cywilnego w codziennych sytuacjach.
“Jak zasiedzieć służebność gruntową? Sąd Rejonowy w Piszu wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.