I NS 941/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zasiedzenie części działki nr (...) o powierzchni 74 m², stanowiącej własność Gminy O. i oznaczonej w rejestrze gruntów jako droga gminna. Wnioskodawcy, J. M., M. M., P. M. i K. M., posiadali tę część nieruchomości od lat 70. XX wieku, od kiedy to poprzednicy prawni wnioskodawców ogrodzili ją płotem. Gmina O. wniosła o oddalenie wniosku, podnosząc, że drogi publiczne nie podlegają zasiedzeniu. Sąd Rejonowy w Olsztynie, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym opinii biegłego geodety, ustalił, że ogrodzenie i faktyczne posiadanie części działki przez wnioskodawców i ich poprzedników trwa nieprzerwanie od 1978 roku. Sąd uznał, że mimo oznaczenia działki jako drogi gminnej, nie posiadała ona faktycznie cech budowli drogowej ani infrastruktury, co zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego pozwala na jej zasiedzenie. Sąd powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2012 r. (I CSK 293/11), który stwierdza, że wyłączenie dróg publicznych z obrotu cywilnoprawnego dotyczy nieruchomości, które po zrealizowaniu procesu inwestycyjnego są budowlą przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego. Sąd stwierdził zasiedzenie na rzecz wnioskodawców z dniem 1 stycznia 2008 roku, oddalił wnioski o zasądzenie kosztów postępowania i nakazał ściągnąć od wnioskodawców koszty sądowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaMożliwość zasiedzenia nieruchomości oznaczonych jako drogi publiczne, jeśli nie posiadają faktycznych cech infrastruktury drogowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie mimo oznaczenia w rejestrze, nieruchomość nie była faktycznie drogą publiczną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy część działki oznaczonej jako droga publiczna może zostać zasiedziana przez posiadacza samoistnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli mimo oznaczenia w ewidencji gruntów jako droga publiczna, nieruchomość ta faktycznie nie posiada cech budowli drogowej ani infrastruktury, a jedynie jest ogrodzona i użytkowana przez posiadacza.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo oznaczenie działki jako drogi publicznej w rejestrze gruntów nie jest wystarczające do wyłączenia jej z obrotu cywilnoprawnego i zasiedzenia, jeśli faktycznie nie przekształciła się ona w drogę w rozumieniu przepisów, a jedynie jest ogrodzona i użytkowana przez posiadacza.
Czy posiadanie nieruchomości w złej wierze przez ponad 30 lat prowadzi do zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 172 k.c., po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że posiadanie spornej części działki przez wnioskodawców i ich poprzedników prawnych trwało od 1978 roku, co przekraczało wymagany trzydziestoletni okres posiadania w złej wierze, uwzględniając również zmiany przepisów dotyczące zasiedzenia nieruchomości wyłączonych z obrotu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Gmina O. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Ustawa o drogach publicznych art. 2a
Drogi gminne jako dobro publiczne nie podlegają zasiedzeniu.
Pomocnicze
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Do biegu zasiedzenia dolicza się czas posiadania poprzednika; jeżeli poprzednik uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, do jego czasu posiadania dolicza się również czas posiadania poprzednika, który uzyskał posiadanie w dobrej wierze.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym.
k.c. art. 340
Kodeks cywilny
Domniemywa się, że posiadanie jest ciągłe; nie domniemywa się ciągłości posiadania, gdy posiadanie zostało przerwane na czas dłuższy niż rok.
Ustawa o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Nieruchomość została wyłączona od możliwości zasiedzenia na mocy przepisów tej ustawy.
Ustawa o zmianie ustawy - kodeks cywilny art. 10
Przepis regulujący bieg zasiedzenia w przypadku uchylenia wyłączenia możliwości zasiedzenia nieruchomości.
Ustawa o drogach publicznych art. 4 § pkt 2
Definicja budowli przeznaczonej do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowanej w pasie drogowym.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego znoszenia kosztów postępowania w sprawach, w których strony wzajemnie sobie przeczą.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113 § ust. 1
Orzekanie o tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa wydatkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długoletnie, nieprzerwane posiadanie samoistne części działki od 1978 roku. • Brak faktycznych cech drogi publicznej w zajętej części działki. • Możliwość zasiedzenia nieruchomości mimo jej oznaczenia jako droga publiczna, jeśli nie spełnia definicji budowli drogowej.
Odrzucone argumenty
Drogi publiczne nie podlegają zasiedzeniu. • Nieruchomość stanowiła drogę gminną.
Godne uwagi sformułowania
droga gminna jako dobro publiczne nie podlegają zasiedzeniu • o zakazie przewidzianym w art. 2a ustawy można mówić dopiero wówczas, gdy nieruchomość przeznaczona pod drogę publiczną w taką drogę przekształci się faktycznie i prawnie • Sklasyfikowanie danej nieruchomości w ewidencji gruntów jako "droga" i opatrzenie znakiem "dr" nie jest wystarczające, gdyż stwarza jedynie obalalne domniemanie, że nieruchomość stanowi drogę. • zajętej części działki nr (...) nie stanowi res extra commercium
Skład orzekający
Piotr Żywicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Możliwość zasiedzenia nieruchomości oznaczonych jako drogi publiczne, jeśli nie posiadają faktycznych cech infrastruktury drogowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie mimo oznaczenia w rejestrze, nieruchomość nie była faktycznie drogą publiczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że formalny status nieruchomości (droga publiczna) nie zawsze przesądza o jej charakterze prawnym i możliwości zasiedzenia, co jest interesujące z perspektywy praktycznej.
“Czy można zasiedzieć drogę gminną? Sąd Rejonowy w Olsztynie odpowiada: to zależy!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.