I NS 939/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomościach położonych w miejscowości D., gmina Ż. Wnioskodawca, (...) Spółka Akcyjna, domagał się stwierdzenia nabycia służebności przez zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa z dniem 25 marca 1986 r. oraz na rzecz własnej spółki z datami 1 stycznia 2006 r. i 6 grudnia 2010 r. Sąd szczegółowo analizował stan faktyczny, w tym historię własności nieruchomości i urządzeń przesyłowych, które były posadowione na tych gruntach od lat 60. i 70. XX wieku. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, kiedy rozpoczął się bieg terminu zasiedzenia, uwzględniając zmiany w prawie dotyczące własności państwowej i możliwości nabywania praw rzeczowych przez przedsiębiorstwa państwowe. Sąd rozróżnił sytuacje, gdy nieruchomości były własnością Skarbu Państwa od sytuacji, gdy stanowiły własność prywatną w momencie posadowienia urządzeń. Analizie poddano również kwestię dobrej i złej wiary posiadacza służebności. Ostatecznie, sąd stwierdził zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz Skarbu Państwa z dniem 25 marca 1986 r. (dla linii niskiego napięcia), a także na rzecz wnioskodawcy (...) Spółka Akcyjna z dniem 1 stycznia 2006 r. (dla linii średniego napięcia) i 6 grudnia 2010 r. (dla kolejnych linii). Rozstrzygnięcie opierało się na analizie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących zasiedzenia służebności gruntowych i służebności przesyłu, a także na orzecznictwie Sądu Najwyższego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZasiedzenie służebności przesyłu w kontekście zmian własnościowych i prawnych, w tym własności państwowej i przekształceń przedsiębiorstw.
Specyfika stanu faktycznego i historycznego rozwoju prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest zasiedzenie służebności przesyłu przez przedsiębiorstwo państwowe lub jego następcę prawnego na nieruchomościach, które w momencie posadowienia urządzeń były własnością Skarbu Państwa, a następnie stały się własnością prywatną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to możliwe, ale bieg terminu zasiedzenia i jego skutki zależą od daty posadowienia urządzeń, zmiany właściciela nieruchomości oraz zmian w prawie dotyczących własności państwowej i możliwości nabywania praw przez przedsiębiorstwa państwowe.
Uzasadnienie
Sąd analizował przepisy dotyczące zasiedzenia służebności gruntowych i służebności przesyłu, uwzględniając okresy posiadania przez Skarb Państwa i przedsiębiorstwa państwowe. Kluczowe było rozróżnienie sytuacji, gdy nieruchomości były własnością państwową od sytuacji, gdy stały się własnością prywatną, a także momenty uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych.
Jakie są przesłanki zasiedzenia służebności przesyłu i jak należy ocenić dobrą/złą wiarę posiadacza w kontekście historycznych zmian własnościowych i prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłankami są posiadanie, upływ czasu oraz istnienie trwałego i widocznego urządzenia. Dobra wiara może być przyjmowana, gdy brak było tytułu prawnego, ale nie było podstaw do przypuszczeń o naruszeniu praw właściciela, zwłaszcza w okresie jednolitej własności państwowej. Zła wiara może wystąpić, gdy brak było tytułu prawnego i nie wykazano podstaw do jego uzyskania.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że w przypadku nieruchomości, które w momencie posadowienia urządzeń były własnością prywatną, brak wykazania tytułu prawnego (np. decyzji administracyjnej) prowadził do przyjęcia złej wiary. Natomiast w przypadku nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa, można było przyjąć dobrą wiarę, co skutkowało dłuższym terminem zasiedzenia.
Czy okres posiadania służebności przez Skarb Państwa może być doliczony do okresu posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe lub jego następcę prawnego na potrzeby zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okres posiadania przez Skarb Państwa może być doliczony do okresu posiadania przez następcę prawnego, zgodnie z art. 176 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które dopuszcza doliczanie okresu posiadania Skarbu Państwa do okresu posiadania przez przedsiębiorstwa państwowe i ich następców prawnych, zwłaszcza w kontekście zmian własnościowych po 1989 roku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | wnioskodawca |
| W. T. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Skarb Państwa – Starosta (...) | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Minister (...) | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Minister Skarbu Państwa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (21)
Główne
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy okresu zasiedzenia (20 lat w dobrej wierze, 30 lat w złej wierze).
k.c. art. 285 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja służebności gruntowej.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Zasiedzenie służebności gruntowej, wymagające korzystania z trwałego i widocznego urządzenia.
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Definicja służebności przesyłu.
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Posiadanie służebności.
Dz.U. Nr 79, poz. 464 art. 2 ust. 1 i 2
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Uwłaszczenie państwowych osób prawnych z dniem 5 grudnia 1990 r.
Dz.U. z 1991 r. Nr 2, poz. 6 art. 1 pkt 9
Ustawa o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych
Przekształcenie w prawo własności innych składników majątkowych.
Dz.U. Nr 16, poz. 69 art. 5
Ustawa o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa
Przejście praw i obowiązków przedsiębiorstwa państwowego na spółkę Skarbu Państwa.
k.s.h. art. 494 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Przeniesienie majątku spółki w wyniku połączenia.
Pomocnicze
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o służebnościach gruntowych do służebności przesyłu.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Domniemanie samoistności posiadania.
k.c. art. 340
Kodeks cywilny
Domniemanie ciągłości posiadania.
k.c. art. 345
Kodeks cywilny
Fikcja ciągłości posiadania przywróconego.
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Zasada jednolitej własności państwowej (przed nowelizacją).
u.g.n. art. 21
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja zasobu nieruchomości Skarbu Państwa.
u.g.n. art. 23
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Gospodarowanie zasobem nieruchomości Skarbu Państwa.
u.z.w.u.p.s.p. art. 2 pkt 5 lit. b
Ustawa o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa
Reprezentowanie Skarbu Państwa przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa.
k.p.c. art. 67 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie jednostki właściwej do reprezentowania Skarbu Państwa.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozliczenie kosztów w sprawach nieprocesowych.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozliczenie kosztów w sprawach nieprocesowych przy sprzecznych interesach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długoletnie, nieprzerwane posiadanie urządzeń przesyłowych w sposób widoczny i trwały. • Możliwość doliczenia okresu posiadania przez Skarb Państwa do okresu posiadania przez następcę prawnego. • Zmiany prawne umożliwiające zasiedzenie służebności przesyłu lub służebności o tożsamej treści. • Wykazanie dobrej wiary w określonych okresach posiadania.
Odrzucone argumenty
Argumenty podnoszone przez uczestnika postępowania W. T. o oddalenie wniosku (nie zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu).
Godne uwagi sformułowania
Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 25 marca 1986 r. służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu. • (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. nabyła przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2006 r. służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu. • Możliwość doliczenia okresu posiadania realizowanego na rzecz Skarbu Państwa do okresu posiadania ich przez poprzednika wnioskodawcy. • Zła wiara zachodzi wtedy, gdy określony podmiot wie o nieistnieniu określonego prawa, stosunku prawnego lub sytuacji prawnej, jednakże należy uznać, że wiedziałby, gdyby w konkretnych okolicznościach postępował rozsądnie.
Skład orzekający
Paweł Wrzesiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zasiedzenie służebności przesyłu w kontekście zmian własnościowych i prawnych, w tym własności państwowej i przekształceń przedsiębiorstw."
Ograniczenia: Specyfika stanu faktycznego i historycznego rozwoju prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia zasiedzenia służebności przesyłu, które ma istotne znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych, a także ilustruje ewolucję prawa własności w Polsce.
“Jak zasiedzieć służebność przesyłu? Kluczowe orzeczenie Sądu Rejonowego wyjaśnia zawiłości.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.