I Ns 872/14

Sąd Rejonowy w GorlicachGorlice2016-02-23
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniarejonowy
wznowienie postępowaniafałszywe zeznaniaodpowiedzialność karnaart. 233 kkart. 304 kpcspadekskargapostanowienie

Podsumowanie

Sąd Rejonowy w Gorlicach oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że zeznania świadka złożone po pouczeniu o obowiązku mówienia prawdy, ale bez odebrania przyrzeczenia i uprzedzenia o odpowiedzialności karnej, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania z powodu popełnienia przestępstwa fałszywych zeznań.

Wnioskodawca złożył skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że doszło do popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 kk przez złożenie fałszywych zeznań przez J. K. w poprzednim postępowaniu. Sąd Rejonowy w Gorlicach oddalił skargę, wskazując, że przesłuchanie strony w trybie art. 304 kpc, po uprzedzeniu jedynie o obowiązku mówienia prawdy, nie może rodzić odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania na tej podstawie.

Sąd Rejonowy w Gorlicach rozpatrywał skargę o wznowienie postępowania, wniesioną przez (...) im. (...) z siedzibą w T. Skarga dotyczyła postanowienia z dnia 27 listopada 2012 r. (sygn. akt I Ns 222/12), którym zatwierdzono uchylenie się przez J. K. od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po J. P. (2). Wnioskodawca argumentował, że podstawą skargi jest przestępstwo z art. 233 § 1 kk, polegające na złożeniu fałszywych zeznań przez J. K. w trybie art. 304 kpc. Sąd analizując przepis art. 404 kpc, który stanowi, że wznowienie postępowania z powodu przestępstwa jest możliwe tylko wtedy, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, lub gdy postępowanie nie zostało wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. W tej drugiej sytuacji, na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że zachowanie miało cechy przestępstwa. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 304 kpc, przesłuchanie strony może odbyć się z pouczeniem o obowiązku mówienia prawdy, a dopiero w drugim etapie, po odebraniu przyrzeczenia i uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej, może powstać odpowiedzialność z art. 233 § 1 kk. Ponieważ J. K. była przesłuchiwana jedynie z pouczeniem o obowiązku mówienia prawdy, brak było znamion czynu zabronionego. W związku z tym, sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania i obciążył wnioskodawcę kosztami.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zeznania złożone w trybie art. 304 kpc po pouczeniu o obowiązku mówienia prawdy, ale bez odebrania przyrzeczenia i uprzedzenia o odpowiedzialności karnej, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania z powodu popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 kk, ponieważ brak jest znamion czynu zabronionego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 304 kpc przewiduje dwa etapy przesłuchania strony: pierwszy z pouczeniem o obowiązku mówienia prawdy, a drugi, po odebraniu przyrzeczenia i uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej. Tylko drugi etap może rodzić odpowiedzialność karną z art. 233 § 1 kk. Przesłuchanie w pierwszym etapie jest poza zakresem penalizacji, co oznacza, że osoba przesłuchana w ten sposób nie może popełnić przestępstwa z art. 233 kk.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie skargi

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Gorlicach

Strony

NazwaTypRola
(...) im. (...) z siedzibą w T.instytucjawnioskodawca
L. P.osoba_fizycznauczestnik
J. K.osoba_fizycznauczestnik
J. P. (1)osoba_fizycznauczestnik
Giełda Praw Majątkowych (...) S.A.spółkauczestnik
(...) im. (...) w G.instytucjauczestnik
R. K.osoba_fizycznauczestnik
H. S.osoba_fizycznauczestnik
M. O.osoba_fizycznauczestnik
J. P. (2)osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

Przepis penalizujący składanie fałszywych zeznań w postępowaniu sądowym, wymagający uprzedzenia o odpowiedzialności karnej lub odebrania przyrzeczenia.

k.p.c. art. 404

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający przesłanki wznowienia postępowania z powodu popełnienia przestępstwa, w tym wymóg ustalenia czynu prawomocnym wyrokiem skazującym lub wykazania przez skarżącego cech przestępstwa w sytuacji braku wszczęcia lub umorzenia postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 304

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący przesłuchanie strony w postępowaniu cywilnym, które może odbyć się z pouczeniem o obowiązku mówienia prawdy, a następnie, po odebraniu przyrzeczenia i uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przesłuchanie strony w trybie art. 304 kpc po pouczeniu o obowiązku mówienia prawdy, ale bez odebrania przyrzeczenia i uprzedzenia o odpowiedzialności karnej, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania z powodu popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 kk.

Odrzucone argumenty

Złożenie fałszywych zeznań przez J. K. w trybie art. 304 kpc stanowiło przestępstwo z art. 233 § 1 kk i jest podstawą do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Przesłuchanie takie może więc przybrać dwa etapy, pierwszy z pouczeniem o obowiązku mówienia prawdy, i drugi po odebraniu przyrzeczenia i uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Tylko ten drugi etap więc może rodzić ewentualną odpowiedzialność karną i być podstawą do rozważania czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 kk. Dlatego też osoba przesłuchiwana w trybie art. 304 kpc , po uprzedzeniu tylko o obowiązku mówienia prawdy, nie może popełnić przestępstwa z art. 233 kk.

Skład orzekający

Wojciech Langer

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 304 kpc i art. 233 § 1 kk w kontekście wznowienia postępowania cywilnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przesłuchania strony w postępowaniu cywilnym bez odebrania przyrzeczenia i uprzedzenia o odpowiedzialności karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na precyzyjną analizę przesłanek wznowienia postępowania i rozróżnienie etapów przesłuchania strony w kontekście odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Czy pouczenie o mówieniu prawdy wystarczy, by mówić o fałszywych zeznaniach? Sąd wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: I Ns 872/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy w Gorlicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Wojciech Langer Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Tokarska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. w Gorlicach na rozprawie sprawy z wniosku (...) im. (...) z siedzibą w T. z udziałem L. P. , J. K. , J. P. (1) , Giełdy Praw Majątkowych (...) S.A. , (...) im. (...) w G. , R. K. , H. S. , M. O. skarga o wznowienie postepowania Ns 222/12 postanawia: I. Oddalić skargę, II. Kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę (...) im. (...) z siedzibą w T. . SSR Wojciech Langer Sygn. akt I Ns 872/14 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 23 lutego 2016r. (...) im. (...) w T. złożył skargę o wznowienie postępowania I Ns 222/12 o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli o przyjęciu spadku po J. P. (2) , wnosząc o wznowienie tego postępowania, zakończonego postanowieniem z dnia 27 listopada 2012r. i uchylenie pkt II tego postanowienia. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą skargi jest postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa z dnia 10 lipca 2014r. Wnioskodawca twierdzi, że doszło do popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 kk , poprzez złożenie przez J. K. fałszywych zeznań, złożonych w trybie art. 304 kpc . Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawiał się następująco. Sąd Rejonowy w Gorlicach w pkt II postanowienia z dnia 27 listopada 2012r., I Ns 222/12, zatwierdził uchylenie się przez J. K. od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po J. P. (2) , zmarłej dnia 31 marca 2010r. Przed wydaniem tego postanowienia Sąd przesłuchał w trybie art. 304 kpc , z pouczeniem o obowiązku mówienia prawdy, J. K. . Powyższy stan faktyczny był bezsporny. Wynikał z akt postępowania I Ns 222/12. Sąd zważył co następuje. Zgodnie z art. 404 z powodu przestępstwa można żądać wznowienia postępowania jedynie wtedy, czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba, że postępowania nie wszczęto lub umorzono, z innych przyczyn niż brak dowodów. W tej ostatniej sytuacji, na składającym skargę ciąży obowiązek wykazania, że zachowanie miało cechy przestępstwa, to jest czynu opisanego w ustawie, bezprawnego, karalnego, zawinionego i społecznie szkodliwego w stopniu przekraczającym znikomość. Brak takiego wykazania, w przypadku powołania się w skardze na art. 404 in fine, jest brakiem merytorycznym, skutkującym oddaleniem skargi. Skarżący twierdzi, że doszło do popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 kk . Przepis ten penalizuje zachowanie osoby, która składając zeznania mające służyć za dowód w postepowaniu sądowym, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę. Warunkiem odpowiedzialności za ten typ czynu zabronionego jest to, by przyjmujący zeznanie, w ramach swoich uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania lub odebrał od niego przyrzeczenie. Strony w postępowaniu cywilnym są przesłuchiwane w trybie art. 304 kpc , który stanowi, że przed przesłuchaniem należy pouczyć stronę o obowiązku mówienia prawdy, oraz, że stosownie do okoliczności może być przesłuchana ponownie po odebraniu przyrzeczenia, zaś przed jego odebraniem uprzedza się stronę o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Przesłuchanie takie może więc przybrać dwa etapy, pierwszy z pouczeniem o obowiązku mówienia prawdy, i drugi po odebraniu przyrzeczenia i uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Tylko ten drugi etap więc może rodzić ewentualną odpowiedzialność karną i być podstawą do rozważania czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 kk . Przesłuchanie strony w pierwszym etapie jest bowiem, wolą ustawodawcy, poza zakresem penalizacji. Dlatego też osoba przesłuchiwana w trybie art. 304 kpc , po uprzedzeniu tylko o obowiązku mówienia prawdy, nie może popełnić przestępstwa z art. 233 kk . Tym samym w zachowaniu J. K. , która była przesłuchiwana właśnie w taki sposób, brak jest znamion czynu zabronionego, nie istnieje wiec przesłanka wznowienia o jakiej mowa w art. 404 kpc . Dlatego też skargę o wznowienie należało oddalić, zaś kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę czyli (...) im. (...) w T. . SSR Wojciech Langer G. , 4 marca 2016r. ZARZĄDZENIE 1. Odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełn. uczestnika (...) , 2. K. . 14 dni.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę