I Ns 870/15

Sąd Rejonowy w Bielsku PodlaskimBielsk Podlaski2015-09-23
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadektestamentdziedziczenie ustawowezmiana postanowieniaart. 679 kpcdowodynieruchomość

Sąd oddalił wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała, aby opierała żądanie na podstawie, której nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu.

Wnioskodawczyni A. P. domagała się zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K., aby spadek nabyła w całości na podstawie testamentu. W poprzednim postępowaniu sąd stwierdził nabycie spadku na podstawie ustawy, uznając, że testament nie wyczerpuje całości spadku. Sąd w obecnej sprawie oddalił wniosek, wskazując, że wnioskodawczyni nie wykazała, aby żądanie opierało się na podstawie, której nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu, a zeznania świadków dotyczące sposobu podziału działki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Wnioskodawczyni A. P. złożyła wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 25.05.2015 r. w sprawie (...) o stwierdzenie nabycia spadku po J. K. Domagała się stwierdzenia, że spadek nabyła w całości na podstawie testamentu z dnia 29.04.1997 r. W uzasadnieniu wskazała, że sąd w poprzednim postępowaniu nie uwzględnił testamentu. Uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie wniosku. Sąd Rejonowy ustalił, że w poprzedniej sprawie stwierdzono nabycie spadku na podstawie ustawy, a testament, w którym J. K. zapisała część działki i dom córce A. P., nie wyczerpywał całości spadku. Wszyscy uczestnicy zgodzili się, że zapis nie wyczerpuje całości spadku, co doprowadziło do dziedziczenia ustawowego. Sąd w obecnej sprawie oddalił wniosek, powołując się na art. 679 § 1 k.p.c. Stwierdził, że wnioskodawczyni nie wykazała, aby żądanie opierało się na podstawie, której nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu. Podkreślono, że wnioskodawczyni miała obiektywną możliwość powołania wszystkich dowodów w poprzednim postępowaniu, a zeznania świadków dotyczące sposobu podziału działki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nabycia spadku, lecz mogły być istotne w sprawie o wykonanie zapisu testamentowego. Wobec powyższego wniosek został oddalony, a koszty postępowania obciążono strony na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest możliwa tylko wtedy, gdy żądanie opiera się na podstawie, której wnioskodawca nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu, a dowody te nie były mu obiektywnie dostępne.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 679 § 1 k.p.c. i orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że wnioskodawca musi wykazać obiektywną niemożność powołania nowych faktów i dowodów w poprzednim postępowaniu. W tym przypadku wnioskodawczyni miała możliwość przedstawienia wszystkich dowodów, w tym zeznań świadków, już w pierwotnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
P. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
I. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 679 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest możliwa tylko na podstawie, której wnioskodawca nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu, a żądanie złożone przed upływem roku od uzyskania takiej możliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach objętych zakresem działania sądów spadku oraz w innych wypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawczyni nie wykazała, że żądanie zmiany postanowienia opiera się na podstawie, której nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu. Dowody ze świadków dotyczące sposobu podziału działki nie są istotne dla rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Odrzucone argumenty

Testament po J. K. powinien zostać uwzględniony w całości przy stwierdzaniu nabycia spadku. Sąd nieprawidłowo uznał, że testament nie wyczerpuje całości spadku.

Godne uwagi sformułowania

dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu Strona wnosząca o zmianę postanowienia spadkowego powinna wykazać, że powołane przez nią fakty i dowody, które mają uzasadniać żądanie zmiany, pozostawały poza jej dostępem podczas poprzedniego postępowania, przy uwzględnieniu, że chodzi o obiektywną możliwość ich powołania.

Skład orzekający

Krzysztof Prutis

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 679 § 1 k.p.c. w kontekście zmiany prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku i wymogów dowodowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca był uczestnikiem poprzedniego postępowania i nie wykazał obiektywnej niemożności powołania nowych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje istotne ograniczenia proceduralne w zmianie prawomocnych orzeczeń spadkowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa spadkowego.

Kiedy można zmienić prawomocne postanowienie o spadku? Kluczowe ograniczenia proceduralne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I Ns 870/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2015 roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Krzysztof Prutis Protokolant: Agnieszka Konczerewicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 roku w Bielsku Podlaskim na rozprawie sprawy z wniosku A. P. z udziałem P. K. , W. K. , K. K. , A. K. , I. K. o zmianę postanowienia w sprawie (...) o stwierdzenie nabycia spadku po J. K. postanawia: I. Oddalić wniosek. II. Stwierdzić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt (...) UZASADNIENIE Wnioskodawczyni A. P. wnosiła o zmianę postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J. K. , wydanego w sprawie (...) z dnia 25.05.2015 roku przez SR w B. w ten sposób, by stwierdzić, że spadek po zmarłej J. K. nabyła w całości, na podstawie testamentu z dnia 29.04.1997 roku sporządzonego przed Sekretarzem Gminy w G. , A. P. . W uzasadnieniu wskazała, że Sąd Rejonowy orzekając w sprawie stwierdzenia nabycia spadku nie uwzględnił pozostawionego przez spadkodawczynię testamentu. Uczestnicy postępowania P. K. , K. K. i I. K. wnosili o oddalenie wniosku. Uczestnicy W. K. i A. K. nie zajęli stanowiska w sprawie. Sąd Rejonowy ustalił i zważył co następuje: Postanowieniem z dnia 25.05.2015 roku SR w B. w sprawie (...) stwierdził, że spadek po J. K. , córce C. i A. , zmarłej dnia 6 lutego 2015 roku w B. , ostatnio stale zamieszkałej w miejscowości K. , gmina G. , na podstawie ustawy nabyli - córka A. P. , syn W. K. , syn P. K. , syn T. K. , każde z nich w ¼ części. W tej samej sprawie SR dokonał otwarcia i ogłoszenia testamentu po zmarłej J. K. . W owym testamencie J. K. zapisała część działki zabudowanej oznaczonej w ewidencji gruntów nr (...) o powierzchni 0,44 ha córce A. P. oraz przekazała w całości murowany dom mieszkalny, kryty eternitem, znajdujący się na tej działce. Z uwagi na fakt, że przedmiotowa działka ma powierzchnię całkowitą 0,7 ha powstał spór co do tego, czy tak dokonane rozrządzenie wyczerpuje całość spadku po spadkodawczyni, przy czym bezsporne było, że w skład spadku wchodzi tylko ta działka. Ostatecznie jednak wszyscy uczestnicy postępowania o stwierdzenie nabycia spadku złożyli zgodne oświadczenia, że zapisana na rzecz A. P. część działki nie wyczerpuje całości spadku. Sąd uznał zatem, że doszło do dziedziczenia ustawowego, a dokonane rozrządzenie jest jedynie zapisem. Wydane orzeczenie uprawomocniło się z dniem 16.06.2015 roku, nie zostało zaskarżone. Zgodnie z art. 679§1 kpc dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, z zastosowaniem przepisów niniejszego rozdziału. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność. W obu postępowaniach to A. P. była wnioskodawczynią. Ona złożyła do akt testament swojej matki. Już w sprawie (...) , jak wynika z treści protokołu sądowego, pomiędzy uczestnikami powstał spór co do tego czy rozrządzenie zawarte w testamencie wyczerpuje całość spadku. Wnioskodawczyni powołując jako podstawę wniosku dowody w postaci zeznań świadków nie wykazała, że żądanie opiera na podstawie, której nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu. Jak w skazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11.09.2014 roku w sprawie III CSK 239/13 „z art. 679 k.p.c. wynika jednoznacznie ścisłe powiązanie uprawnienia żądania zmiany postanowienia z podstawą, która nie mogła być powołana przez zainteresowanego w poprzednim postępowaniu, w którym brał udział. Strona wnosząca o zmianę postanowienia spadkowego powinna wykazać, że powołane przez nią fakty i dowody, które mają uzasadniać żądanie zmiany, pozostawały poza jej dostępem podczas poprzedniego postępowania, przy uwzględnieniu, że chodzi o obiektywną możliwość ich powołania.” Uznać zatem trzeba, że wnioskodawczyni mogła dowodzić, w tym również dowodami ze świadków wszelkich okoliczności związanych ze spadkobraniem. Tymczasem w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku wnioskodawczyni zajęła stanowisko przyznając, że dokonane rozrządzenie w testamencie nie wyczerpuje całości spadku. W chwili obecnej „rozmyśliła się” i próbuje kontynuować zakończone prawomocnie postępowanie nie wskazując żadnej nowej podstawy, której obiektywnie nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu. Nie są taką obiektywną podstawą zeznania koleżanki i jej rodziny co do ostatniej woli spadkodawczyni, albowiem obiektywną możliwość zgłoszenia takich wniosków dowodowych wnioskodawczyni miała już w poprzednim postępowaniu. Poza tym przedmiotowa sprawa wynika raczej ze sporu co do sposobu wydzielenia części zapisanej działki z całości. Wnioskodawczyni sama oświadczyła, że zgodziła się w czasie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku na podział działki zgodnie z propozycją brata P. K. (jak na k. 21), obecnie uważa, że powinien jej przypaść dom i część działki z budynkami gospodarczymi. Poprzednia, ani obecna sprawa nie rozstrzyga sposobu podziału przedmiotowej działki o jaki chodziło w dokonanym zapisie. Niezależnie od tego jak zostanie ona wydzielona, pozostała część 2600 m2 ma z pewnością znaczną wartość ekonomiczną. Jako część działki siedliskowej, czy z budynkami gospodarczymi, czy bez nich, zapewne będzie mogła być zabudowana. Ewentualny sposób podziału nie wpływa zatem na sposób dziedziczenia, bo część zapisanej działki nie wyczerpuje całości spadku, zatem zeznania świadków w zakresie sposobu podziału nie mają dla tego postępowania znaczenia, mogą być istotne w sprawie o wykonanie zapisu testamentowego. Sąd oddalił zatem złożone wnioski dowodowe z pkt 4, 5, 6, i 7 wniosku uwagi na nieprzydatność dla niniejszego postępowania oraz zgłoszony na rozprawie wniosek o przesłuchanie świadków. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 679§1 kpc . O kosztach orzeczono w myśl art. 520§1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI