I Ns 848/17

Sąd Rejonowy w KoninieKonin2018-04-23
SAOSCywilnespadkiNiskarejonowy
spadekdziedziczeniedobrodziejstwo inwentarzamałoletni spadkobiercabrak testamentukoszty postępowania

Sąd stwierdził nabycie spadku po J. O. z dobrodziejstwem inwentarza przez jego żonę M. O. i syna K. O. po ½ części.

Spółka z o.o. sp. k. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po J. O., twierdząc, że jest jego wierzycielem. Syn spadkodawcy, K. O., również wniósł o stwierdzenie nabycia spadku, wskazując siebie i matkę jako spadkobierców. Sąd ustalił, że J. O. zmarł bez testamentu, pozostawiając żonę i syna. Ponieważ syn był niepełnoletni w chwili otwarcia spadku, a żona nie złożyła oświadczenia, oboje nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza po ½ części.

Wnioskodawczyni, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po J. O., wskazując, że jest jego wierzycielem. Wnioskodawczyni domagała się również zasądzenia od uczestnika K. O. kosztów postępowania. Uczestnik K. O. wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po J. O. na rzecz siebie i swojej matki, M. O., po ½ części, a także o obciążenie wnioskodawczyni kosztami. Sąd ustalił, że J. O. zmarł w dniu 5 maja 2014 r., pozostawiając żonę M. O. i syna K. O. Nie pozostawił testamentu. Ponieważ K. O. był w chwili otwarcia spadku osobą małoletnią, a M. O. nie złożyła żadnego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, oboje nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku. Sąd orzekł o stwierdzeniu nabycia spadku po ½ części dla każdego z nich. W kwestii kosztów postępowania, sąd zastosował art. 520 § 1 kpc, obciążając wnioskodawczynię i uczestników dotychczas poniesionymi kosztami, uznając, że ich interesy nie były sprzeczne, a postępowanie nie nosiło znamion niesumiennego lub oczywiście niewłaściwego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Spadek nabywają z dobrodziejstwem inwentarza dzieci spadkodawcy i jego małżonek w częściach równych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących dziedziczenia ustawowego oraz nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, wskazując, że brak oświadczenia spadkobiercy niemającego pełnej zdolności do czynności prawnych (małoletniego) jest równoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a w przypadku pozostałych spadkobierców stosuje się art. 1016 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowaspółkawnioskodawczyni
K. O.osoba_fizycznauczestnik
M. O.osoba_fizycznaspadkobierca
M. M.osoba_fizycznauczestnik
M. J.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 931 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 1015 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 1016

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spadek po J. O. na podstawie ustawy nabywają jego żona M. O. i syn K. O. po ½ części. K. O. nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza jako osoba małoletnia w chwili otwarcia spadku. M. O. nabyła spadek z dobrodziejstwem inwentarza na podstawie art. 1016 k.c. z uwagi na brak złożenia oświadczenia.

Godne uwagi sformułowania

brak oświadczenia spadkobiercy o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. gdy spadkobiercą jest osoba mniemająca pełnej zdolności do czynności prawnych [...] brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Skład orzekający

Karol Dryjański

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Nabycie spadku z dobrodziejstwem inwentarza przez małoletniego spadkobiercę oraz przez spadkobiercę, który nie złożył oświadczenia w terminie."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów o spadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy standardowej procedury stwierdzenia nabycia spadku, ale zawiera istotne wyjaśnienie dotyczące nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza przez małoletniego oraz przez osobę, która nie złożyła oświadczenia w terminie.

Małoletni spadkobierca i dobrodziejstwo inwentarza – jak to działa?

0

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ns 848/17 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Koninie Wydział I Cywilny Przewodniczący: SSR Karol Dryjański Protokolant: st.sekr.sad. Katarzyna Bandowska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. w Koninie na rozprawie sprawy z wniosku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą we W. przy udziale K. O. , M. M. , M. J. o stwierdzenie nabycia spadku postanawia: 1. stwierdzić, że spadek po J. O. , s. C. i S. , zmarłym w dniu 5 maja 2014 r. w G. , gdzie ostatnio stale zamieszkiwał, na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza: a) żona M. O. , c. T. i J. , b) syn K. O. , s. J. J. (2) i M. G. , po ½ części każde z nich; 2. obciążyć wnioskodawczynię i uczestników dotychczas poniesionymi kosztami postępowania. SSR Karol Dryjański Sygn. akt I Ns 848/17 UZASADNIENIE (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po J. O. . Jednocześnie wnioskodawczyni wniosła o zasądzenie od uczestnika K. O. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, opłaty od wniosku, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów wpisu do rejestru spadkowego oraz kosztów uzyskania odpisu skróconego aktu zgonu spadkodawcy i odpisu skróconego aktu urodzenia uczestnika. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podniosła, że była wierzycielem spadkodawcy, którego spadkobiercą jest K. O. . Uczestnik K. O. wniósł o stwierdzenie, że spadek po J. O. nabyli po ½ części K. O. i M. O. . Ponadto uczestnik wniósł o obciążenie wnioskodawcy kosztami postępowania i zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych albo według przedłożonego zestawienia. Sad ustalił następujący stan faktyczny. J. O. zmarł 05.05.2014 r. w G. , gdzie ostatnio stale zamieszkiwał. Spadkodawca pozostawił żonę M. O. oraz syna K. O. ( urodzonego (...) ). Spadkodawca nie pozostawił testamentu. J. O. raz zawierał związek małżeński. K. O. był jego jedynym dzieckiem, które urodziło się żywe. Spadkodawca nie miał dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych. Nie było innych dzieci, które nie dożyły otwarcia spadku. Żaden ze spadkobierców nie odrzucił spadku ani nie zrzekł się dziedziczenia. Żaden ze spadkobierców nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 7, 47, odpis skrócony aktu urodzenia k. 8, 49, zeznania K. O. k. 51, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 81 M. O. zmarła 02.12.2017 r. Uczestniczka zmarła jako wdowa. Pozostawiła troje dzieci – K. O. (ze związku z J. O. ) oraz M. M. i M. J. (ze związku z H. J. ). dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 48, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 50, wydruk z systemu PESEL – SAD k. 53 - 54 Sąd dał wiarę zeznaniom K. O. , były bowiem spójne i logiczne, a pozostały materiał dowodowy nie dał podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności. Dokumenty w oparciu o które sąd ustalił powyższy stan faktyczny nie budziły wątpliwości sądu, nie były również kwestionowane przez uczestników. Sąd zważył, co następuje. Spadkodawca J. O. nie pozostawił testamentu, dlatego też do dziedziczenia po nim znajduje zastosowanie art. 931 § 1 kc , zgodnie z którym w pierwszej kolejności powołane są do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Spadkodawca J. O. zmarł 05.05.2014 r. pozostawiając żonę M. O. i syna K. O. . Stwierdzić zatem należy, że żona i syn spadkodawcy nabyli spadek po nim po ½ części. Otwarcie spadku nastąpiło przed 18.10.2015 r., dlatego też co do sposobu nabycia spadku przez spadkobierców zastosowanie znajdują przepisy art. 1015 i 1016 kc w brzmieniu obowiązującym w czasie otwarcia spadku. Zgodnie z art. 1015 § 2 kc brak oświadczenia spadkobiercy o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba mniemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Z kolei z art. 1016 kc wynikało, że jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Spadkobiercy J. O. nie złożyli oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po nim. Jednocześnie w czasie otwarcia spadku K. O. był niepełnoletni. W tej sytuacji stwierdzić należy, że K. O. , jako osoba niemająca w czasie otwarcia spadku pełnej zdolności do czynności prawnych, nabył spadek po J. O. z dobrodziejstwem inwentarza. Z kolei M. O. nie złożyła w terminie żadnego oświadczenia co do przyjęcia lub odrzucenia spadku, dlatego też zgodnie z art. 1016 kc i ona nabyła spadek po J. O. z dobrodziejstwem inwentarza. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 520 § 1 kpc , zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W ocenie sądu w niniejszym postępowaniu brak było podstaw do zastosowania art. 520 § 3 kpc . Interesy uczestników postępowania nie były sprzeczne, bowiem zarówno wnioskodawczyni, jak i K. O. dążyli do stwierdzenia nabycia spadku po J. O. na podstawie ustawy (stanowiska uczestników M. M. i M. J. nie zostały sprecyzowane). Wnioskodawczyni zmierza w ten sposób do umożliwienia dochodzenia swej wierzytelności wobec spadkodawcy od jego następców, z kolei uczestnik uzyskuje potwierdzenie jego prawa do spadku po J. O. . Należy przy tym zaznaczyć, że wnioskodawczyni i uczestnik ponieśli koszty postępowania w porównywalnej wysokości (byli reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników; uczestnik przedłożył większą o 1 liczbę odpisów skróconych aktów stanu cywilnego, z kolei wnioskodawczyni uiściła opłatę od wniosku i opłatę za wpis do rejestru spadkowego). Nie sposób przy tym zarzucić wnioskodawczyni ani uczestnikom niesumiennego lub oczywiście niewłaściwego postępowania w niniejszym postępowaniu. SSR Karol Dryjański

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI